Shillong, Lber 06
U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma u la puson halor ka jingïaid lynti kaba 8 snem jong ka Sorkar Meghalaya Democratic Alliance (MDA), da kaba pdiang ïa ki jingeh ba la ïakynduh ha ryngkat ka jingpynpaw ïa ka jingsngewnguh na bynta ka jingkyrshan jong ki paidbah.
“Ha kine ki 8 snem ba la leit noh, ka jingïaid lynti jong ngi ka la dap da ki jingtynjuh bad ki jingeh. Don ki khep ba ka la long kaba sngewsih bad tikna kam shym la long kaba suk. Hynrei lyngba ki jingkyrkhu na jrong, ka jingieid jong ki paidbah bad ka jingkyrshan jong ki nongshong shnong jong ngi, ngi la lah ban jop ïa kiba bun na kine ki jingeh,” ong u Sangma haba kren ka prokram “Our Magnificent Meghalaya | Vision 2032” kaba kynmaw burom ïa ka jingdap 8 snem jong ka Sorkar MDA kaba la long ha P.A. Sangma Sport Complex, Tura, West Garo Hills ha ka Sngi Thohdieng.
U Myntri Rangbah u la ong ba ha ka sngi rakhe ïa ka ‘Meghalaya Day’ mynta u snem, u la ïoh pdiang ïa ka shithi na u Myntri Rangbahduh ka ri India kaba ai khublei ïa ka Jylla ha ka sngi ïoh Jylla lajong bad ka jingkylla ha ka ïoh ka kot kaba jia ha Meghalaya.
“Lada ngi sangeh bad pyrkhat halor kane, mano ban mutdur ba ka Jylla kaba rit kum ka Meghalaya ha kawei ka sngi kan ïakhun bad katto-katne ki Jylla kiba la kiew bha ha ka ri? Hynrei mynta, ngi ïeng hapdeng jong ki ha ka liang ka jingkiew ha ka ïoh ka kot,” u la ong.
U la batai ïa kane kum ka sienjam kaba kongsan sha ka jingthmu ka roi ka par kaba neh slem jong ka Jylla bad kdew ba u Myntri Rangbahduh u la ai khublei ruh ïa ka Meghalaya kaba la pynneh ïa ka jinglong ryntih ha ka liang ka pisa tyngka katba ka dang bud ïa ka jingroi ha ka ïoh ka kot.
“Watla ka jingkiew ha ka ïoh ka kot ka long kaba donkam, hynrei ka dei ruh ban long kaba neh bad kaba ïahap, da kaba pynïaid bha ïa ki jingdon-jingem jong ngi,” u la bynrap.
Haba phai dien halor ki jingjop ha kine ki 8 snem ba la dep, u Myntri Rangbah ka Jylla u la ong ba watla ka jingpynroi ïa ki jingtei ka long kaba kongsan, hynrei ka jingthew ba shisha jong ka jingkiew ka shong ban pynbha ïa ka jingim jong ki briew.
“Ki briew ki ju kylli ïa nga kaei ka jingjop kaba khraw tam ha kine ki 8 snem ba la leit noh-la ka long ka Secretariat kaba thymmai kaba dang wan ha Shillong, ka Additional Secretariat kaba dang shna ha Tura, ki surok kiba bun kiba la shna, ne ki skul kiba la dep ban tei. Watla kine baroh ki long kiba donkam, hynrei ka jingsngewhun kaba nga ïoh, ka long ban wanrah ïa ka khmat ba phuh samrkhie ha ki nongshong shnong,” u la ong.
U la ban jur ba ka synshar-khadar ha kaba kut ka dei ban long shaphang ka jingkylla kaba ka wanrah ha ka jingim ba man ka sngi jong ki briew.
“Kam dei tang shaphang ki ïingmala ne ki jingtei. Ka dei shaphang ka jingkylla kaba ngi lah ban wanrah ha ka jingim jong u briew, bad kata ka long kaei kaba pyntyllun ïa kane ka Sorkar ban ïaid shakhmat,” u la ong.
U Myntri Rangbah ka Jylla u la kren ruh shaphang ka jingthmu ba ïasam lang hapdeng kito kiba trei ha ka Sorkar.
“La ki dei ki ophisar Sorkar, ki MLA ne ki Myntri, ki briew kim trei tang namar ba ki hap ban trei. Ki trei namar ki tip ba ka kam jong ki ka pynkylla ïa ka jingim jongno-re-jongno,” u la ong.
“Kaei kaba pynlong ïa kane ka Sorkar kaba pher, ka long ka jingkut jingmut ban ym randien bad ka jingngeit ba man la ka jingpyrshang kaba ngi leh ka lah ban pynkylla ïa ka jingim jongno-re-jongno hangno-hangno ha ka Jylla jong ngi,” u la bynrap.
U Myntri Rangbah u la ong ba ïa kane ka jingrakhe dap 8 snem jong ka Sorkar dei ban shim kum ka jingrakhe ïa ka jingshakri sha ki paidbah. Haba kubur ba ki jingeh kin ïai don, u la kdew ba ka roi ka par ka dei ka kam kaba ïai bteng bad ba ka Sorkar ka ïai bteng ban weng ïa ki jingduna ha ka jingai jingshakri.
U Myntri Rangbah u la khot la wer na bynta ka jingïatylli hapdeng ki jaidbynriew bad kyntu ïa ki briew ban pynbeit ïa ki jingiapher jingmut lyngba ka jingïakren.
“Ka jingïa i-sih hapdeng ki jaidbynriew kam lah satia ban long ka lad ban weng ïa ka jingeh. Ka jingïatylli ka la long barabor ka bor jong ngi, bad ngi dei ban ïai bteng ban ïatreilang ha ka mynsiem jong ka jingïatylli ban rah shakhmat ïa ka Jylla jong ngi,” u la ong. Hashuwa ban pynkut ïa ka jingkren, u Myntri Rangbah u la kren halor kaei kaba u la batai kum ki lai tylli ki rukom ba ïadei bad ka roi ka par.
“Kaba nyngkong ka dei ka roi ka par kaba phi lah ban ïohsngew-haba pynbna ïa ki polisi ne ki projek. Kaba ar ka dei ka roi ka par kaba phi lah ban ïohi-haba shna ïa ki surok, ki skul, ki ‘hospital’ bad ki ïingmala,” u la ong.
“Hynrei kaba kongsan tam ka long ka roi ka par kaba phi lah ban sngew-haba la pyllait im ïa ka jingim ha ‘hospital’, haba u khynnah u ïoh jinghikai ha skul, lane haba ka jingim jong u nongrep ka kiew namar ka jingkyrshan ka Sorkar. Kata ka dei ka roi ka par kaba ngi dei ban buh thong-ka roi ka par kaba ki briew ki don jingsngew shisha ha ka jingim jong ki. Haba kata ka urlong, ka khmat ba phuh samrkhie ha u briew ka long ka jingjop kaba khraw,” la pynkut u Myntri Rangbah.
U Symbud Myntri Rangbah ka Jylla, u Bah Prestone Tynsong u la batai ïa kane ka sngi kum u mawjam ba kongsan na ka bynta ka Jylla, da kaba kdew ba ka Sorkar MDA ka la sdang ïa ka jingïaid lynti jong ka naduh ka 6 tarik u Lber, 2018 hapoh ka jingïalam u Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma.
“Ha ka por ba ngi thaw ïa ka Sorkar, ka jingïaid lynti shakhmat kam long satia kaba suk. Ki don shibun ki jingeh. Hynrei da ka jingkyrkhu bad jinglam lynti jong U Blei, mynta ngi la kynjoh sha ka 8 snem jong kane ka jingïaid lynti,” u la ong.
U la pynpaw ka jingsngewnguh ïa ka jingkyrshan ba ïai bteng jong ki paidbah bad pynpaw ba ka prokram ka la sakhi ïa ka jingsam – jingkyrshan pisa kaba biang sha ki nongïoh jingmyntoi.
“Ka jingsam ïa ki ‘cheque’ baroh tang na ka bynta mynta ka sngi ka kot kumba T.220 klur. Kane ka pisa ka leit beit sha ki nongïoh jingmyntoi,” u la ong.
“Nga ngeit ba kane kam dei ka kam kaba rit. Ha ka shi sngi, ka Sorkar ka sam haduh T.220 klur na ka bynta ka bha ka miat jong ki paidbah,” u la bynrap.
U la khot la wer ruh ïa ki nongshong shnong bad ki kynhun seng ka imlang-sahlang ban kyrshan ïa ki sienjam pynroi jong ka Sorkar.
“Ka jingkhang ka plie beit. Ngi long kiba kloi ban ïakren halor kino-kino ki mat ne jingsngewkhia. Ha kajuh ka por, ngi dei ban ithuh bad kyrshan ïa ki prokram kiba dei na ka bynta ka bha ka miat jong ki paidbah jong ngi, khamtam ïa kiba duk ha nongkyndong bad ha sor kumjuh,” u la ong.
Ha kane ka sngi la ïoh ruh ïa ka jingkren na u Lamphang, u Thomas A. Sangma, Myntri ka tnad kam jngohkai pyrthei bad ka rep ka riang & ka bha ka miat ki nongrep, u Timothy D. Shira, Myntri ka tnad PHE, u Marcuise N. Marak bad kiwei.
La sdang ïa kane ka jingïalang da ka jingrwai ‘State Anthem’.
Ha kane ka sngi, u Myntri Rangbah u la pyllait ruh ïa ka ‘Chief Minister’s Scholarship Scheme’ na ka bynta u snem pule 2025-26, kaba kot sha ka T.5 klur tam bad ai jingmyntoi sha ki 98,751 ngut ki samla pule ha kylleng ka Jylla.
Ha kajuh ka por, u la pyllait paidbah ruh ïa ka ‘Uniform Grant’ lyngba ka ‘Direct Benefit Transfer’, kaba kot sha ka T.3 klur tam na ka bynta 50,000 ngut ki samla pule.
Ki nongïoh jingmyntoi na ka ‘Chief Minister’s Scholarship Scheme’ bad ka ‘CM Farm+’ ki la ïasam ïa ki jingshem jong ki, da kaba pynpaw ïa ka jingktah ba bha jong kine ki prokram ha ka jingim jong ki. La pyni ruh ïa ka ‘Video Presentation’ kaba pyni ïa ki jingjop jong ka Sorkar Jylla ha kine ki 8 snem ba la leit noh.
Sa kawei pat ka jingbatai bniah ka la pynpaw ïa ka jingktah jong ka ‘CM Farm+’, khamtam ka bynta jong ka ban kyrshan ïa ki nongrep bad ban kyntiew ïa ka jingpynmih sohmarit ha ka Jylla. Ki nongïoh jingmyntoi na ka skhim ‘CM Elevate’ bad ka ‘CM Homestay Mission’ ruh ki la ïathuh ïa ki jingshem jong ki.
La sam ruh ïa ka jingïarap pisa sha ki nongïoh jingmyntoi hapoh ka ‘CM Farm+’, ka ‘CM Elevate SEED Scheme’ bad ka ‘CM Homestay Mission’. Ha kajuh ka por, la pynïar ïa ka jingkyrshan sha ki nongïoh jingmyntoi hapoh ka sienjam jong ka ‘Green Meghalaya+’ bad ka ‘VDVK Food Cart Programme’.
Ha kane ka jingïalang, u Myntri Rangbah u la plie paidbah ruh ïa ki 101 tylli ki ‘Community Hall’ ba la shna ha kylleng ka Jylla hapoh ka projek ‘Community-Based Forest Management and Livelihood Improvement in Meghalaya’, ba la kyrshan lang da ka ‘Japan International Cooperation Fund’ (JICA) bad ka ‘Chief Minister’s Special Development Fund’.
U la plie ruh ïa ki 8 tylli ki ïing buh mar bad ki Common Facility Centre (CFC) ha Ri-lum Garo ba la pynwandur hapoh jong ka ‘CM Elevate’.
Ha kane ka prokram la ïashim bynta lang ruh da u Symbud Myntri Rangbah ka Jylla, Bah Sniawbhalang Dhar ryngkat ki Myntri ka Jylla, ki MLA bad kiwei-kiwei.
