Kochi, Lber:
San snem mynshwa, haba uwei u briew ïa uba la tip kum u Saikia, uba dang 21 snem ka rta, na Assam, u la hiar na ka rel ha Kochi, u la long u nongai jingkyrmen da ki jingai jingmyntoi kiba la tip bha jong ki hajar ngut ki nongbylla sngi, ka kam kaba skhem, ka ïoh ka kot kaba skhem, bad ka lawei kaba bha na ka bynta ka longïing jong u.
U la ïoh ïa ka kam ha kawei ka jaka bam, u la ïoh ïa ka bainong kaba rit bad u la phah pisa sha la ïing. Hynrei ha ki bnai kiba hadien, u la sakhi ïa ka pyrthei kaba ïadei dur kaba jar jar hapoh ki kynhun jong ki nongbylla kiba wan buhai shnong.
Uwei u paralok uba la poi ryngkat bad u u la iehnoh ïa ka kam bad u la sdang ban die ïa u Ganja bad kiwei kiwei ki jingdih buaid kum u drok.
Hapoh lai snem, ka bhah jong u ka la kylla ,u la tei ïa ka ïing kaba heh ha Assam, u la thied jaka, bad u la kylla long ka dak jong ka jingjop ha ka shnong jong u.
“Man la ka por ba nga leit phai sha la iing, ki briew ki kylli balei ba ngam dei ban leh ïa kaei kaba u la leh. Ki ïohi ïa ka jingjop jong u bad ki khmih lynti ïa kajuh na nga. Ka don ka jingpynbor na ka ïing ka sem jong nga. Ki ngeit ba kane ka dei ka lad kaba stet tam ha ka rukom kamai ban pynthikna ïa ka lawei jong ngi,” la ong u Saikia.
Ka jingeh jong u ka pynpaw ïa ka jinglong kaba pynkhuslai kaba la lap ha ka jingtohkit jong ka lad phah khubor, ka rukom thung kam kaba la buh ryntih kaba khring ïa ki nongtrei bylla kiba rit paid sha ka khaïi drok jong ka Kochi, kaba la pynlong da ka jingmyntoi, ka jingktah jong ki paralok, bad ki nongpynïaid kiba la pynbeit ryntih kiba treikam na sha lyndet.
Ka jingkiew jong ka jingpynrung kam ïa ki nongbylla sngi sha ka jingsam drok ka paw ha ka jingkiew jong ki jingshah kem ha kylleng ka Kochi.
Ha u snem 2024, ki pulit jong ka nongbah Kochi, ki la kem ïa 103ngut ki nongbylla sngi, katkum ka aiñ NDPS.
Ka jingkheiñ ka la kiew sha ka 176 ha u snem 2025, bad ha ka jingstet kaba mynta, bun ki heh sorkar ki la ai jingmut ba ka lah ban palat ïa ka 200 mynta u snem. Kiba bun na kiba shah kem ki dei na West Bengal, Odisha, bad Assam.
Ki jingkylli bad ki nongtrei bylla sngi ki kdew sha ka jingdon jong ki nongpynrung kam bym thikna, kiba ithuh ïa ki samla kiba ïakynduh jingeh ha ka liang ka pisa tyngka bad kiba tyrwa ban ïarapïia ki ban wad kam ha Kerala.
U Tanmoy, uba na Jhargram distrik jong ka West Bengal, u la ong ba uwei na kum kine ki nongpynrung kam u la wan phai sha la ïing hadien ba u la trei bun snem ha Kerala bad u la pyni ïa ka jingkiew kynsan ha ka liang ka pisa tyngka.
“U la tei ïa ka ïing, u la thied ïa ki dukan, bad u la pynkynriah ïa la ka ïing ka sem sha Kolkata. Ki briew ki ngeit ba u la long uba jop lyngba ki kam jong u ha Kerala. Bun ki kmie ki kpa ki la leit sha u ban phah ïa ki khun shynrang jong ki ban wad kam,” la ong u Tanmoy.
U nongpynrung kam u la pynbeit ïa ka leit ka wan, ka jaka sah bad ka kam. Hynrei hadien ba ki nongtrei ki la shong la sah ha Kerala, don kiba la pynrung suki suki sha ka jingsam drok lyngba ki nongpynïadei kiba ïadei bad ki jaka pynpoi drok ba la pynbeit.
“Ha kaba nyngkong, ngi trei ïa ki kam ba man ka por. Hadien, ki agent ki wan sha ngi. Ki kular ïa ka pisa kaba suk ban ïoh bad ki nongthied kiba skhem. Suki suki, ki briew ki shah khring shapoh jong ka,” u la ong.
Ka jingpynshlur ha ka ban ïoh pisa ka long kaba jur bha. Ki nongbylla sngi ki ju kamai hapdeng 15 hajar haduh 25 hajar shibnai.
Ka jingkhaïi drok ka lah ban pynmih katto katne shah ïa kata ka pisa. Ha kawei ka jingjia kaba dang shen, ki pulit jong ka Kochi ki la kurup pisa da T.1.2 lak, ka pisa kaba la suba ba la kamai pura lyngba ka jingdie drok, na uwei u nongbylla sngi uba la shah kem namar ka jingkhaïi drok.
“Ka jingïohnong ka long kaba heh bha. Dei kata kaba khring ïa ki”, la ong uwei u heh pulit.
Ka jingpynrung kam ka jia ruh hapoh ki kynhun jong ki nongwan buhai shnong, ki jaka sah bad ki jaka trei.
Ki nongtrei ki shah pynrung ha ka kam khaïi lyngba ki paralok, ki para nongtrei, ne ki nongpynïadei kiba ïadei bad ki nongsam mar. Katto katne ki nongwan buhai shnong ki la ong ba la ïakynduh beit ïa ki bad la tyrwa ïa ka bhah na ka jingai jingmyntoi.
“Ki ïathuh ïa ngi ba ki nongthied kin wan hi dalade lyngba ki kynhun jong ki nongwan buhai shnong. Ki kular ïa ka jingmih kaba bha. Na ka bynta ki briew kiba trei ban ïoh ïa ka pisa kaba ki donkam, ka kylla long kaba eh ban iehnoh,” la ong u Manas, u nongtrei nongbylla na Odisha.
Ki heh ophisar ki la ong ba ki jaka die drok ki treikam ha ki bun tylli ki bynta, kaba pynïakhlad ïa kito kiba don hakhliehduh bad kaba pynjynjar ïa ki jingpyrshang ban pyntreikam.
“Haba ngi kem ïa u nongdie jingdie, u ju tip tang ïa ka jingïakynduh mardor jong u. Ka jingpynpoi marbam ka long kaba la shna ha ki bynta, kaba pynlong ïa ka ban eh ban ithuh ïa ki nongpynïaid ba kongsan,” la ong uwei u heh ophisar.
Katba ka jingpyntreikam ka la nang jur, ka jingpyntroiñ ïa ki bynta jong ki rukom khaïi drok ki la nang pynïakynduh ïa ka jingeh kaba khraw, khamtam haba ki nongpynïaid ki treikam ha kylleng ki pud jong ki jylla.
Kane ka jinglong ka la pynmih ruh ïa ka jingsngewkhia hapdeng ki nongbylla sngi kiba shaniah ha ka jingim kaba hok.
U Amit Ghosh, u nongbylla sngi na West Bengal uba la sah ha Kerala la katto katne snem, u la ong ba ka jingleh jong ki katto katne ngut ka ktah ïa ka nam jong kiba bun.
