Leit jngoh ki nongthoh khubor ka Meghalaya ïa ka Nathu La Pass bad sakhi ïa ka jingaiti lut ki shipai ka Ri

Gangtok/Nathu La, Lber 10 Ka kynhun ki nongthoh khubor na ka Jylla Meghalaya, kaba don mynta ha ka ‘Media Exposure Tour’ sha Sikkim ba la pynlong da ka Press Information Bureau (PIB) Shillong, ha ka...

Gangtok/Nathu La, Lber 10

Ka kynhun ki nongthoh khubor na ka Jylla Meghalaya, kaba don mynta ha ka ‘Media Exposure Tour’ sha Sikkim ba la pynlong da ka Press Information Bureau (PIB) Shillong, ha ka sngi Ba-ar, ka la leit ban jngoh ïa ka ‘Nathu La Pass’ kaba don ha ka thaiñ khappud Indo-China.

Kane ka jingleit jngoh ka la plie lad ïa ki nongthoh khubor ban sakhi hi dalade ïa ka jingaiti, ka jingshlur bad ka jinglenlade ki shipai jong ka India kiba ïada ïa u pud u sam jong ka ri hapoh ki jinglong jingman kiba jynjar bha.

Ka kynhun ka la leit sha ka jaka ba kynjang bha kaba don ha ka jingjrong kaba palat 14,000 phut ha ki thain mihngi jong ki lum Himalaya.

Hapdeng ki lyer ba pjah, ka lyer kaba duna bad ki jinglong ka suiñbneng kiba jynjar bha, ki nongthoh khubor kiba la leit jngoh ki la mad ïa ka jinglong ka suiñbneng kaba shyrkhei bad ka jinglong jingman jong ka jaka ba kynjang ha kaba ki shipai jong ka ‘Indian Army’ ki don baroh arphew saw kynta ban pahara ïa u pud jong ka ri. Ka jaka kaba jynjar bad ka jingduna ka oxygen ka pynlong wat ïa ki kam ba man ka sngi ban long kiba jynjar, hynrei ki shipai ki dang ïai bteng ban peitngor ban pynthikna ïa ka jingshngaiñ bad ka jingsynshar jong ka ri.

Ha kane ka jingleit, ki nongthoh khubor ki la ïakren bad ki shipai jong ka ‘Indian Army’ bad la ïoh jingtip shaphang ka jinglong jingman jong ka jingtreikam bad ka jingdonkam ba kongsan jong ka Pass.

La ai jingtip ruh ïa ki nongthoh khubor shaphang ka jingkongsan jong ka ‘Nathu La Pass’ ha ka histori, kaba da ki spah snem ka la long ka bynta ba kongsan jong ka ‘Silk Route’ ba hyndai kaba pynïasoh ïa ka India bad ka Tibet. Kane ka lynti ka la pynsuk ïa ka khaïi pateng bad ka jingïasam ïa ka kolshor hapdeng ka India bad ka Central Asia, ha kaba ki kynhun ki kit ïa ki mar kum u saiwul, silk bad ki musli musla lyngba ka lynti ha ki lum.

Ha kine ki snem ba ladep, kane ka Pass ka la pawnam kum ka lynti na ka bynta ki nongleit pilkrim jong ka India kiba leit sha ka Kailash Mansarovar Yatra sha u lum Kailash ba kyntang bad ka Lake Manasarovar ha Tibet. Ka lynti Nathu La ka la ai ïa ki nongleit pilkrim ïa ka lynti kaba kham suk, kaba la kyntiew shuh-shuh ïa ka jingdonkam jong ka kolshor bad ka Pass.

Ki heh shipai ki la batai ruh shaphang ki jingjia ba kongsan ba ïadei bad ka Pass hadien ka jinglaitluid jong ka India.

La ai jingtip ïa ki nongthoh khubor shaphang ka jingwan jngoh jong ka Myntri Rangbahduh barim ka Indira Gandhi ïa kane ka lynti kaba kongsan bha, da kaba ban jur ïa ka jingthmu jong ka Sorkar India ban pynkhlaiñ ïa ki jingdon jingem ha ka thaiñ khappud bad ka jingïada ïa ka ri ha kane ka thaiñ.

Ki nongthoh khubor ki la sakhi ruh ïa ka jingbun ki nongjngohkai pyrthei kiba leit jngoh ïa ka ‘Nathu La Pass’ kaba la khring da ki jaka kiba itynnad jong ka, ka pateng jong ka histori bad ka jingdonkam ba kongsan jong ka. Wat hapdeng ka jaka kaba jynjar bad ka jingkynjang, ka Pass ka ïai bteng ban khring ïa ki nongwan jngohkai na kylleng ka ri kiba leit ban sakhi ïa kawei na ki jaka khappud ba pawnam tam jong ka India.

Ka jingleit jngoh ka la ai mynsiem bha ïa ki nongthoh khubor, kiba la batai ïa ka jingshem kum kaba ktah bha bad kaba ai mynsiem. Ka jingsakhi ïa ki lum ba sop thah, ka jinglong ka suiñbneng kaba shyrkhei bad ka jingaiti lut jong ki shipai kiba don ha ka kam ka la wanrah ïa ka jingsngewnguh kaba kham jylliew ha ka kynhun shaphang ka jingshlur, ka jinglah ban ïakhun bad ka jinglenlade jong ki shipai ka India ha kaba ïada ïa u pud u sam jong ka ri.