Wat pynïasoh lang ïa ka ILP bad ka jingjia ha Ri-lum Garo: Prestone

Shillong, Lber 11 U Symbud Myntri Rangbah ka Jylla uba dei peit ïa ka tnad kam pohïing bad District Council Affairs (DCA), Bah Prestone Tynsong ha ka Sngi Balang u la ong ba ka jingdawa...

Shillong, Lber 11

U Symbud Myntri Rangbah ka Jylla uba dei peit ïa ka tnad kam pohïing bad District Council Affairs (DCA), Bah Prestone Tynsong ha ka Sngi Balang u la ong ba ka jingdawa ïa ka Inner Line Permit (ILP) kam don jingïadei eiei bad ka jingïashim bynta ki bym dei ‘riewlum sha ki ilekshon GHADC.

“Phim lah ban pynïasoh lang ïa kane sha ka ILP namar kane kam dei shaphang ka ILP. Kane ka dei halor ka ilekshon sha ka Garo Hills Autonomous District Council (GHADC),” u la ong.

Haba kren sha ki nongthoh khubor hadien ka jingïalang, u Bah Tynsong u la ong ba ki NGO kiba     ïakhih pyrshah ïa ka jingthep kyrteng ki bym dei ‘riewlum ki pynsawa ïa ka jingangnud jong kine ki briew, hynrei ïa kiba kum kine “ym lah ban pynïasoh lang” bad ka ILP namarba “kine ki briew ruh ki dei hi ki nongshong shnong ba dei hok jong ka Meghalaya bad ka India.”

U la kyrpad ïa ki paidbah ban ym pynïasoh lang ïa kine bad ka jingïakynad kaba la pynkhihwin ïa ki jaka thor naduh kine ki khyndiat sngi ba la dep.

“Ka sobjek ka long kaba pher bak-ly-bak. Phim lah ban pynïasoh lang bad ka ILP namarba kane kam dei shaphang ka ILP. Kane ka dei shaphang ka ilekshon sha ka GHADC. Ki NGO ki ong ba ym dei ban shah ïa ki bym dei ‘riewlum ban ïashim bynta ha ka ilekshon, kim lah ban thep kyrteng – nga tharai kane ka dei ka jingangnud jong kine ki briew, te kumno kin pynïasoh lang bad ka ILP namarba kine ki briew ruh ki dei hi ki nongshong shnong ba dei hok jong ka Meghalaya bad ka India. Kumta sngewbha wat ym pynïasoh lang ïa kane bad ka jingïakynad ha Ri-lum Garo.”

Na ka liang u Symbud Myntri Rangbah u la kdew ïa ka jingtreikam hapdeng ka Jylla bad ki 3 tylli ki Autonomous District Council (ADC).

“Ngim don hangne ban pynïaid ïa ki ADC. Ngi don lai tylli ki ADC bad kumba nga ong, ki don la ka jong ka bor ban thaw aiñ, ki don la ka jong ka bor ‘Judicial’ bad ‘Executive’ – namarba ki don ïa kata, balei ngi na ka Sorkar Jylla ngin tuklar. Balei ngi dei ban ong leh ïa kane, ïa kane, ngim lah ban leh ïa kata. Kumta ai ba ki dkhot jong ki District Council ha la u jong u pud u sam kin shim ïa ka rai,” u la ong.

Kane ka la wan hadien katto-katne kynta ba ka ‘High Court’ ka la pyndam noh ïa ka jingpynbna jong ka ‘Executive Committee’ ka GHADC halor ki syrnot ST namar ki jingbakla ha ka rukom treikam – ka jingbishar kaba u Bah Prestone u la ong ba ka pyni ïa ka jinglong laitluid jong ka Council.

U Bah Prestone, uba bat ïa ka tnad kam pohïing, u la ïathuh ba ka jinglong-jingman ha Ri-lum Garo ka la sdang ban jai-jai.

“Ki paidbah kiba la mih na ki bynta bapher-bapher ka Ri-lum Garo mynta ki la sdang ban ïapra,” u la ong bad bynrap “Ha kaba kut, nga tikna – lah ban long naduh mynta ka sngi ka jinglong-jingman kaba manbha kan sa wanphai  biang kumba ju long,” u la ong.