Shillong, Lber 20
Ka Jylla Meghalaya ka la long ka Jylla ba nyngkong eh hapoh ka ri India kaba kynjoh sha ka 86% ha ka jingdon ki skul kiba lait na ka jingpyndonkam ïa u duma bad ïa kane la pyntip da ki heh ophisar ka tnad ka koit ka khiah ha ryngkat ka tnad pule puthi bad ka Sambandh Health Foundation.
Une u mawmer u long uba kongsan ïa ka Jylla, khamtam haba ka Global Adult Tobacco Survey (2017) ka la rekod ba ki don 47% na ki khynnah kiba pyndonkam ïa u duma bad jan kumba 8,000 ngut kiba khlad noh man la ka snem.
Hapoh ki kyndon jingbthah ka Sorkar Pdeng, ki skul ki la pyndep ïa ki 9 tylli ki bynta bad ki kam kiba ïadei bad ka jingïakhun pyrshah ïa u duma ïa kaba la ai 100 mark bad dei ban ïoh la kumno-kumno ruh 80 mark bad ki jingthoh.
“Ban kynjoh sha ka 86% ki skul kiba lait na u duma, kam dei tang ka jinglah ban treikam ki bor kiba dei khmih, hynrei ka dei ka jingjop ha ka liang ka koit ka khiah jong ki khynnah ki jong ngi” la ong ka State ToFEI Nodal Officer ka Kong Jennyfer Jones Synrem.
“Une u mawmer u la nang pynjan ïa ka jingïohi jngai ka jong ngi ïa ka ‘My Meghalaya, Tobacco Free Meghalaya,” ong ka Dr Nabaneeta D Mawrie, State Nodal Officer for the National Tobacco Control Programme. Ka la pynpaw ba 34% na ki khynnah ha ka rta kaba 13-15 ki pyndonkam ïa u duma katkum ka Global Youth Tobacco Survey.
“Da kaba wanrah ïa ka rukom treikam ban tehlakam ïa ka jingpyndonkam ïa u duma ha ki jaka pule, ngi la thaw ïa ka jinglong kaba shngaiñ bad ïada ïa ki pateng ban dang wan na ka jingkyrni bad ki jingpang kiba ïadei bad u duma”.
Jan kumba 10,000 tylli ki skul ki la ïashimbynta man la ka snem ha ki rally, ki ‘signature campaign’ bad ki prokram pynsngewthuh paidbah ban pynlong ïa ka Jylla ban ym pynshlur ïa ki khynnah ban ngop ha ka jingkyrni ha ka jingpyndonkam ïa u duma, ka jingpyrshang kaba la long ka nuksa ha ka ri ban shim ïa ki lad jingïada da kaba sdang nyngkong eh ha ka jingim hapoh ki skul.
Kane ka jingjop ka pyni ïa ka jingïalam kaba khlaiñ bad ka jingïatreilang ka Sorkar Meghalaya khamtam eh ka tnad ka koit ka khiah bad ka pule puthi ryngkat bad ki ophisar na ki District, ki Block bad Cluster-level kiba la pynthikna ban peitngor, ban pynshisha bad shim ïa ka jingkitkhlieh.
Ka Jylla ka la pdiang ïa ka Sambandh Health Foundation’s Digital Program Implementation ban pyntreikam ïa katei ka prokram.

