Ka rai bad jingmynjur jong ka Garo Hills Autonomous District Council (GHADC) ban pynkylla ïa ki kyndon ilekshon jong ka, da kaba bthah ïa ka jingpynshisha Scheduled Tribe (ST) ïa ki kyrtong kiba ïakhun ïa ka ilekshon council ka la long shisha ka histori ban sah kynmaw. Kane ka sienjam ka pyni ïa ka sienjam kaba kongsan ban pynskhem ïa ki nongrim ba kongsan jong ka jingsynshar hi jong ki jaidbynriew kiba la pynrung hapoh ka Khyrnit kaba Hynriew jong ka Riti Synshar jong ka ri India. Da kaba pynshong nongrim ha ki nongrim jong ka Khyrnit kaba Hynriew, kane ka jingpynkylla ka pynskhem ruh ïa ka jingthmu ba kongsan ban pynneh pynsah ïa ka jingsynshar hi jong ki jaidbynriew bad ban pynthikna ba ki sur trai ri kin dang long ka pdeng ha ka jingshim rai.
Kane ka rai bad jingmynjur ba la shim da ka GHADC ka la pynlong ïa ki jaidbynriew na rilum Garo ba kin kmen bad risa namar la ïoh ban sakhi ba ha kine ki taïew ba la leit, ka la mih ka jingïakynad kaba jur hapdeng ki trai riewlum bad ki bym dei riewlum halor ka jingïashim bynta ha ka ilekshon MDC. Kane ka jingïakynad ka la long kaba jur ba haduh ba ka Sorkar ka la hap ban pynsangeh noh shwa ïa ka tarik ba la thmu ban pynlong ïa ka ilekshon sha GHADC bad ha kajuh ka por ba la pynjlan pat sa da hynriew bnai ïa ka samoi treikam jong ka GHADC.
Ha ka tynrai jong ka, ka jingpynkylla ka wad ban pynthikna ba ka jingmihkhmat ha ka saiñ pyrthei hapoh ka Council kan sah skhem ha ka kti jong ki jaidbynriew trai ri trai muluk. Ha ka thaiñ kaba ka jingithuh, ka hok khyndew, bad ka jingpynneh pynsah ïa ka kolshor ki ïadei bha, ïa kane ka rai lah ban ïohi kum ka jingïada bad ka jingpynbeit. Ka jingthaw ne buh ïa ki Autonomous District Council lyngba ka khyrnit kaba hynriew hapoh ka riti synshar jong ka ri, ka long ban ïada bad pynneh pynsah ïa ka jingithuh, ka hok halor ka khyndew ka shyiap, ki kolshor jong ki trai riewlum.
Da kaba pyrkhing ïa ka jingshim bynta ha ka ilekshon tang ki briew kiba la pynskhem kum ki ST, ka Council ka wad ban pynneh ïa ka jinglong ba janai jong ki jaka treikam ba la shna kyrpang ban pynkup bor ïa ki jaidbynriew riewlum. Hynrei ka rai ka wanrah ruh ïa ki jingeh kiba kongsan. Ka rukom ban ïoh ïa ka jingpynshisha ST kam ju long kaba beit, bad ka don ka jingma ba ki briew kiba dei hok ki lah ban ïakynduh jingeh ha ka liang ka jingsynshar. Nalor kata, ym lah ban iehnoh ïa ka jingkylli kaba kham jylliew jong ka synshar paidbah jong ka jingpynrung lang pyrshah ïa ka jingïada.
Ka jingtrei kaba shisha jong kane ka jingpynkylla kan shong ha ka jingpyntreikam ïa ka. Ki rukom treikam kiba shai, ki lad pynshisha kiba lah ban ïoh, bad ka jingaiti ha ka jinglong hok kan long kaba donkam ha kaba pynthikna ba kane ka rai kaba don nam kan pynkhlaiñ, ym ban pynïakhlad ïa ka imlang sahlang. Ka GHADC ka la shim shisha ïa ka sienjam kaba shlur-kawei kaba pynpaw ïa ka jingdonkam kaba neh jong ka jinglong bad ka jingsynshar hi ha ka jingsynshar ïa ki thaiñ riewlum. Kaba dang sah khlem lah ban len ka long ba kane ka khyllipmat kan pynwan dur ïa ka saiñ pyrthei jong ka rilum Garo ha ki snem ban wan. Ka long ka jingpynskhem kaba shlur ïa ka jinglong bad ka jinglong laitluid-kawei kaba khot ïa ka jingpyrkhat bad ka jingkitkhlieh.
