Guwahati, ïaïong:
Kum shi bynta ban pynpaw ka jingsngewkhia halor ka lawei jong ka jingshalan slasha shabar jong ka Assam, u Secretary jong ka Tea Association of India (Assam Branch) u Dipanjal Deka u la pynpaw ïa ka jingktah kaba nang jur jong ka jingïakynad hapdeng ka pyrthei halor ka khaïi pateng slasha haba kren sha ki lad pathai khubor. U Deka u la leit sha ka jingïalang ba la tip kum ka 37th Annual General Meeting kaba la long ha Jorhat.
Haba kren sha ki lad pathai khubor, u Deka u la maham ba ka jingeh kaba dang ïaid shakhmat ha ka pyrthei, kaba la batai kum ka “jinglong kaba kum ka thma” kaba ktah ïa ki kam khaïi bad ki jingpynpoi mar, ka la pynthut lypa ïa ki kam shalan mar shabar ri ha ka kyrdan jong ki karkhana. “Kane ka thma kam pat slem; la sngew ïa ka ha ki karkhana jong ngi la bun sngi mynta”, u la ong, da kaba pynpaw ïa ka jingjur jong ka jingshah ktah ha ka jinglong jingman.
U Deka u la batai bniah ïa ka bynta ba kongsan jong ka Dubai kum ka jaka shalan biang ïa u slasha Assam shabar ri ha ka pyrthei. Katkum ka jingong jong u, ka bynta kaba kongsan jong ka jingshalan shabar jong ka Assam, palat 50% ha ki katto katne ki bynta, ka ïaid lyngba ka Dubai shwa ban sam biang sha ki ïew pyrthei kum ka Singapore bad Iran.
“Tang ka Iran, ka wanrah jan 11.5 million kilo u slasha, katba jan 50 million kilo la pynpoi lyngba ka Dubai”, u la ong.
“Na Dubai, ïa ki mar la shalan biang sha kiwei pat ki jaka. Lada kane ka jingïasnohkti kaba la shah pynthut, ka jinglah jong ngi ban shalan kan shah ktah jur.”
U la maham ba kano kano ka jingpynthut kaba slem ha kine ki kam khaïi pateng ka lah ban wanrah ïa ka jingshah pynphaidien kaba khraw ïa ka kam pynmih slasha ka Assam, kaba shaniah shibun ha ki ïew ki hat jong ka pyrthei.
Haba pynpaw ïa ka jingkiew kaba dang shen, u Deka u la kdew ba ka karkhana ka la sakhi ïa ka jingkiew kaba khraw ha ka jingshalan mar shabar ri ha u snem ba la dep. “Hadien ka jingsahkut kaba slem, ka jingshalan mar shabar ri ka la kiew shajan 280 million kilo, kaba palat jngai na kaba ju long kumba 220-240 million kilo,” u la ong.
Hynrei ki jingeh ha ka saiñ pyrthei kiba mynta ki byrngem ban pynduh pyndam ïa kine ki jingmyntoi. Kawei na ki jingeh kaba khraw, u la batai, ka dei ka jingpynthut ïa ka jingpynbiang ïa ki liengsuiñ shabar ri. “Ha kum kine ki por jong ki jingïakynad, ka jingïada da ka Insurance ka kylla long kaba eh ne bym lah ban ïoh, kaba pynlong ïa ka ban long kaba jan ban phah ïa ki mar sha ki thaiñ ba shah ktah,” ong u Deka.
Ka AGM kaba 37 ha Jorhat, kaba la long hadien ka jingïapher kaba la jan ar snem, ka la wanrah lang ïa ki nongïashim bynta kiba bun jait, kynthup ïa ki nongthied, ki nongdie mar, ki nongpynïaid ïa ki ïing buh mar, bad ki nongmihkhmat na ki kynhun pynmih slasha bapher bapher bad ki jaka wad bniah.
Kiba wan ïashim bynta ki kynthup ïa ki dkhot na ki seng kum ka Assam Tea Planters’ Association, ka Tea Board of India, bad kiwei kiwei ki kynhun kiba ïatreilang.
Ki nongmihkhmat jong ka jingwad bniah bad ki nongnoh synñiang ha ka liang ka jingpule ruh ki la ïashim bynta, da kaba ïasam ïa ki jingshemphang shaphang ki jingpule kiba dang ïaid shakhmat bad ki lad ki lynti kiba lah ban weng ïa ki jingeh ha ka karkhana.
“Ka jingïalang ka la long kum ka rynsan ban ïakren ïa ki jingeh ba ïasam lang, naduh ki jingpynthut ïa ka jingshalan mar shabar ri haduh ka jingpynneh pynsah ha ka por ba jrong bad ki jingthmu wadbniah,” la ong u Deka.
Nalor ki jingeh ha ka khaïi pateng, ka jingïalang ka la kren ruh ïa ki jingeh ha ka imlang sahlang hapoh ka kam sha. La ïakren ïa ka jingïatreilang bad ki seng treimon sngewbha, kynthup ïa ki kynhun kum ka seng jong ki kynthei kiba trei hi, khamtam ha kaba ïadei bad ka jingpynbha ïa ka jinglong jingman jong ki kynthei kiba trei ha ki kper slasha.
“Ngi dang ïatreilang bad ki seng kiba trei halor ki mat ba shapoh, khamtam kito kiba ktah ïa ki kynthei ha ka kam rep slasha,” la kdew u Deka.
Da ki lad shalan mar shabar ri kiba don hapoh ka jingeh bad ki jingbym thikna ha ka pyrthei kiba la jan jur, ki nongïalam jong ka karkhana ki la pynpaw ïa ka jingsngewkhia ha ki bnai ban wan.
Ka tnat sha Assam, kaba don ka bynta kaba kongsan ha ka jingshalan mar rep jong ka India shabar ri, mynta ka ïakynduh ïa ki jingeh kiba jylliew bha ha ka liang ka jingpynpoi marbam, ka ïoh ka kot, bad ka saiñ hima sima.
U Deka u la pynkut da ka jingthoh jingmaham, da kaba pynksan ïa ka jingdonkam ban ïatreilang ha kylleng ki nongshim bynta bad ka jingkyrshan jong ka sorkar ban pynïaid ïa ka jingeh.
“Lada ka jinglong jingman ka dang ïai bteng, ka jingktah ïa ki mar shalan mar jong ngi kan long kaba khraw bad kaba pynsngewkhia jur ïa ka karkhana baroh kawei,” u la ong.