Aizawl, ïaïong:
Ka sorkar Mizoram, ka thmu ban ïasoi ïa ka jingïateh kular bad ka kynhun jong ka Hmar People’s Convention (Democratic), kaba la ïalam da u Lalhmingthanga Sanate, ha ka 14 tarik, Ïaïong, ha ka shnong Sakawrdai, kaba don hajan khappud jong ka Jylla bad ka Manipur, ha ka sienjam kaba la khmih lynti, ba kan pynkut noh ïa kawei na ki kam lehnoh, kaba la slem tam ha katei ka thaiñ.
Ki heh jong ka tnad ki kam pohïing jong ka jylla, ki la ïathuh ba ïa kane ka jingïateh kular yn sa ïasoi hapdeng u Home Secretary, na ka bynta ka sorkar, bad u president ka HPC(D) u Lalhming-thanga Sanate, ha ka jingïadon lang u Adviser sha u Myntri Rangbah ka Jylla (Political) u Lalmuanpuia Punte.
Kane ka prokram kan ïadei bad ka jingaiti noh jong ki 43 ngut ki dkhot jong ka kynhun kieng atiar, kiba la khmih lynti ba kin aiti ïa ki tiar ïasiat bad phai sha ka jingim kaba bha kham hadien jong une u bnai.
Kane ka jingïateh kular ka long hadien ka jingïakren ba dang shen ha Aizawl hapdeng ki nongmihkhmat jong ka sorkar bad ka kynhun jong ka HPC(D) ba la ïalam da u Sanate.
Ki jingïakren, kiba la pynlong ha ophis jong u Punte, ki la pynmih ïa ka jingïamynjur lang, kaba ki heh sorkar ki ong ba kan pynkut noh da kaba thikna ïa ka jingleh donbor jong ki Hmar ha Mizoram.
Ki tyllong khubor ki la pynpaw ba ka kynhun Sanate kam shym la pynbor ïa kino kino ki jingdawa saiñ pyrthei ha ka por ba ïakren.
Ha ka jaka kata, ka jingpynbeit ka pynleit jingmut ha ki lad pynroi, khamtam eh ban pynbha ïa ka jingpynïasoh ha ka thaiñ Sinlung Hills Council (SHC).
Ka kynthup ruh ïa ki kyndon ban pynbha pat ïa ki lehnoh barim bad ka jingmap ei, ryngkat bad ka jingsiew bai lutksan na ka bynta ki tiar ïaleh ba la aiti katkum ki kyndon jong ka Ministry of Home Affairs.
Ïa kane ka kynhun ba la ïalam da u Sanate la kheiñ ba ka dei ka kynhun kaba dang sah khatduh jong ka seng lehnoh Hmar, kaba la sdang ha ki snem 1980 ba la dep. Kane ka jingïakhih ka wad ïa ka jingsdang jong ka naduh ka jingthaw ïa ka Hmar People’s Convention (HPC) ha u snem 1986, kaba sdang treikam kum ka rynsan saiñ hima sima kaba wad ïa ka jingsynshar hi na ka bynta ki jaka ba shong ki Hmar ha Mizoram.
Ha u Ïaïong 1987, ka HPC ka la pynlong ïa ka jingïakhih da ki tiar ïaleh ban dawa ban thaw ïa ka dorbar distrik kaba synshar hi katkum ka khyrnit kaba hynriew jong ka Riti synshar ka ri, kaba la ïalam sha ka bynta jong ka jingshah thombor kaba la nang jur bha ha ki snem 1990 ba sdang.
Ka jingjop ka la wan ha ka 27 tarik u Naitung, 1994, haba ka sorkar Mizoram bad ka HPC ki la ïasoi ïa ka jingïateh kular, kaba la pynlong ïa ka jingthaw ïa ka Sinlung Hills Development Council (SHDC).
Hadien katei ka jingïateh, 308 ngut ki lehnoh ki la aiti noh ryngkat bad ki tiar ïaleh jong ki.Hynrei ka jingbym sngewhun halor ka jingpyntreikam ïa ka jingïateh ka la pynlong ïa ka jingïapher hapoh ka seng.
Ka kynhun ba la pynïakhlad noh kaba la ïalam da u Lalhmingthanga Sanate ka la thaw ïa ka HPC(D) bad bteng ïa ki kam lehnoh.
Kane ka kynhun hadien ka la nang ïapra shuh shuh, ha kaba ka kynhun ïaleh pyrshah ba la ïalam da u H. Zosangbera ka la mih ha ki snem 2000 hadien ba ka la ïasoh bad ki kynhun lehnoh Kuki.
Ka kynhun Zosangbera, ka la ïasoi ïa ka jingïateh ban ïasuk kaba kyrpang bad ka sorkar Jylla, ha ka 2 tarik, Ïaïong, 2018, kaba la pynlong ïa ka ban pynduh noh ïa ka SHDC bad ban thaw ïa ka Sinlung Hills Council katkum ka aiñ jong u snem 2018.
Wat hapdeng kine ki jingjia, ka kynhun Sanate ka la sah shabar jong ka jingïasuk, da kaba treikam na ki ktem ha ka distrik Cachar jong ka Assam. Ha kine ki snem ba la dep, ki kam jong ka ki la nang hiar bad ki la long kham bunsien tang ha ki jingjia ba man ka por kum ka jingshim pisa ha ki bynta jong ka Cachar bad ka thaiñ Shatei jong ka Mizoram.