Aizawl, Risaw:
Ki la don kumba 121 ngut ki briew kiba ïap na ka jingpang TB ha Mizoram naduh u bnai Kyllalyngkot jong une u snem, katba 1,870 ngut kiwei pat ki la ïoh ïa katei ka jingpang hapdeng ka 1 tarik, Kyllalyngkot bad 10 tarik, Risaw, kane ka long katkum ka jingbuh jingkheiñ jong ka tnat ka koit ka khiah ha ka jylla.
Ki jingbuh jingkheiñ jong ka Public Health and Family Welfare Department ka la pynpaw ba ki la don kumba 97,647 tylli ki Test jong ka snam ba la leh ha kane ka por. Napdeng ki 1,870 tylli ki nongpang ba la khmih bniah, 744 ngut la ïathuh ba ki don ïa ka jingpang TB, bad baroh 121 ngut ki nongpang la lap ba ki don ïa ka jait jingpang TB (MDR-TB) kaba ki hap ban dih ïa ki dawai bapher bapher. Nalor kata, la lap ba 211 ngut ki nongpang ki don ïa ka jingpang TB bad HIV.
Ka jingtip ka pyni ba 82% na ki nongpang ki la shah sumar bha, katba kiba bun na kiba shah ktah ki dei ki khynnah bad ki samla, ha kaba 1,761 ngut ki dei kiba don ha ka rta kaba 14 snem bad ki samla bad 104 ngut kiba hapoh 14 snem ka rta.
Ki heh ka tnat ka koit ka khiah ki la ïohi ïa ka jingkiew suki suki ha baroh ar ka jingïap bad ka jingdon ki nongpang TB haba ïanujor bad ki snem ba la lah. Ha u snem 2020, ki don 31 ngut ki briew kiba la ïap na ka jingpang TB, bad katei ka jingkheiñ ka la kiew sha ka 46 ngut ha u snem 2021, 87 ngut ha u snem 2022, bad 119 ngut ha u snem 2023. Ha kine ki san snem ba la leit, ym duna ïa ka 540 ngut ki briew ki la duh noh ïa la ka jong ka jingim na ka jingpang TB ha Mizoram.
Palat 11,000 ngut ki briew ki la ïoh ïa ka jingpang TB ha ka jylla ha kine ki san snem ba la leit, ha kaba ka jingdon kiba pang tam ka long ha u snem 2020 (2,307 ngut), bud sa 2,115 ngut ha u snem 2023. Ki heh ka tnat ka koit ka khiah ruh ki la ong ba palat 100 ngut ki briew ki la pynrung kyrteng ban noh synñiang na ka bynta kiba pang TB lyngba ka rynsan kaba shu Online ka “Nikshay” hapoh ka Pradhan Mantri TB Mukt Bharat Abhiyan.
Ka Pradhan Mantri TB Mukt Bharat Abhiyan, kaba la plie paidbah da ka President ka ri ka Droupadi Murmu ha u bnai Nailur jong u snem 2022, ka don jingthmu na ka bynta ban kyntiew ïa ka jingïashim bynta jong ki paidbah ban pynurlong ïa ka jingkular jong ka India ban pynduhjait ïa ka jingpang TB ha u snem 2025, hashwa ka thong jong ka pyrthei ha u snem 2030.
