Shillong, Lber 16
Ka Sorkar Jylla ka la pynbna ïa ka rai jong ka ban pynjlan ïa ka samoi treikam (ba mynta) jong ka Garo Hills Autonomous District Council (GHADC) da hynriew bnai hadien ka jingïakhih kaba jur pyrshah ïa ka jingïashim bynta jong ki bym dei ‘riewlum ha ka ilekshon sha ka GHADC.
Ïa kane ka rai la mynjur da ka Kynhun Myntri ka Jylla (lyngba ki kor ka juk stad mynta ne ‘virtually’) ba la pynïaid da u Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha ka Lah Sngi U Blei.
Haba kren sha ki lad pathai khubor hadien ka jingïalang, u Symbud Myntri Rangbah ka Jylla, Bah Prestone Tynsong u la ong ba ka Kynhun Myntri ka la ïakynduh halor kawei ka ‘agenda’ kaba pynleit jingmut “ha kaba ïadei bad ka jingpynjlan ïa ka samoi treikam jong ka Garo Hills Autonomous District Council.”
“Hadien ka jingïamir jingmut bad jingïakren kaba sani bha, ka Kynhun Myntri ka la rai ban pynjlan ïa ka samoi treikam jong ka Ïingdorbar (kaba mynta) na ka bynta hynriew bnai – ka ban sdang naduh ka 18 tarik u Ïaïong haduh ka 18 tarik u Risaw, 2026,” u la ong.
Kane ka rai ka la wan katto-katne kynta hadien ba u Albinush R. Marak u la iehnoh kam kum u Chief Executive Member (CEM) hapdeng ka ‘No-Confidence’ kaba la wanrah da 21 ngut ki dkhot jong ka District Council.
Ha ka por mynsngi, ka Ïingdorbar ka la jied ïa u D.Ch. Sangma kum u CEM bathymmai bad thaw ïa ka Executive Committee (EC) ka bathymmai.
“Nga sngewkmen ruh ban pyntip sha phi baroh ba sa shisien ha ka por mynsngi – mynta ka sngi, ka Ïingdorbar ka la jied ïa u CEM bathymmai, u D.Ch. Sangma,” la ong u Bah Prestone.
Haba kylli shaphang ka jingbthah jong ka Council halor ka syrnot ST na bynta ki kyrtong, u Bah Prestone u la ong ba ka kam mynta ka shong ha ka EC bathymmai.
“Mynta ngi ieh ha ka jingstad jong ka EC bathymmai ban shim ïa ka rai halor ka mat jong ka ‘Scheduled Tribe’ ne halor ka mat ban ïakhun ilekshon da ki ‘riewlum bad ki bym dei ‘riewlum haba ïadei bad ka GHADC,” u la ong.
Kane ka rai ka wan ruh katto-katne sngi hadien ba ka Sorkar ka la weng bad pynkynriah noh ïa ka ilekshon GHADC kaba la buh ban long ha ka 10 tarik Ïaïong ha ryngkat ka jingñiew ‘vote’ ha ka 14 tarik Ïaïong, hadien ka jingkulmar ha Ri-lum Garo halor ka mat jong ka jingïashim bynta ki bym dei ‘riewlum ha ka ilekshon.
U Bah Prestone u la kdew ba ka jingpynjlan por kaba hynriew bnai kan ailad na bynta ki jingïakren halor kane ka bynta.
“Ngi plie ka lad ka lynti. Namar peit ka EC bathymmai bad u CEM bathymmai ki hap ban shim ïa ka jingkitkhlieh, ha kajuh ka por, ka Sorkar ruh kan shim ïa ka jingkitkhlieh ban khot sha ka miej ïakren…hapoh ka jingpynïaid jong u Myntri Rangbah kumjuh ha ka kyrdan jong u CEM ka GHADC naba ha kaba kut, ngi kwah ban kynthup lang ïa uwei-pa-uwei bad ban pynurlong ïa ki jingangnud jong u paidbah,” u la ong.
Haba ñiew ïa ka rai jong ka Kynhun Myntri kum ka rai kaba kongsan, u Bah Prestone u la ong, “Ka rai ba la shim da ka Kynhun Myntri ka dei ka rai kaba kongsan kaba ngi la shim mynta ka sngi…balei ka Sorkar ka la pynkynriah ïa ka ilekshon, ka dei namar ka jinglong-jingman ka shong suk shong shngaiñ. Balei kane ka jinglong-jingman jong ka shong suk shong shngaiñ, ka dei namar ka jingangnud jong ki paidbah. Ki pyrshah ïa ka jingïashim bynta jong ki bym dei ‘riewlum sha ka ilekshon GHADC.”
“Kumta ka rai kaba la shim mynta ka sngi, nga tharai ba baroh ki nongshong shnong ka Ri-lum Garo ki dei ban kmen,” u la bynrap.
Haba kyntait ïa ki jingkynnoh jong ka Liang Pyrshah ba ka jingpynjlan por ka thied ïa ka por na ka bynta ka National People’s Party kaba don ha ka bor synshar, u la ban biang ba kane kam dei ka jingthmu saiñ pyrthei.
“Nga sngew ba mynta hi ngim kren shaphang ka NPP ne kino-kino ki seng saiñpyrthei…kam don kum kata ka jingthmu saiñ pyrthei khamtam na ka liang ka NPP bad ka liang synshar, ngim don kano-kano ka jingthmu saiñ pyrthei hynrei ngi kwah ban pyntikna ba ïa ka jingangnud jong ki paidbah yn pynurlong la ka long kumno-kumno ruh,” u la ong.
Ka Sorkar bad ka EC bathymmai kin sa ïamir jingmut bad ki nongshim bynta ha ki hynriew bnai ban wan halor ki kyndon ïakhun na bynta ki kyrtong bad ki jingpynkylla kiba ïadei bad kane ka bynta.
“Ha ryngkat ka EC bad u CEM bathymmai, kin (ki nongshim bynta) ïoh ka lad ban pynpaw pyrthei ïa kine ki jingsngewkhia baroh bad hapoh hynriew bnai, ha kaba kut, ngi don ka por ban pynbeit ne ban wanrah ïa ki jingpynkylla kiba donkam,” ong shuh-shuh u Bah Prestone.
