New Delhi, Jylliew:
Ka sorkar pdeng ha ka sngi Ba-ar ka la pynmih ïa ka jingpynbna kaba wanrah ïa ka rukom pyntreikam bathymmai jong ka Reservation bad Domicile Policy na ka bynta ka Union Territory jong ka Ladakh. Katkum ka jingpynbna, la ong ba kumba 85 percent ki kam yn buh kyrpang na ka bynta ki trai shnong bad shi bynta na ka lai bynta jong ki Seat ha ki Autonomous Hill Development Council la mang sha ki kynthei.
Katei ka jingpynbna, kaba la pynmih da ka Union Ministry of Law & Justice jong ka sorkar pdeng, ka dei hadien ka jingïakren kaba la bun sien hapdeng ki nongmihkhmat na Ladakh bad ka komiti ba heh bor jong ka tnad kam pohïing jong ka sorkar pdeng (MHA) ba la ïalam da u Myntri ka tnad kam pohïing ka sorkar pdeng, u Nityanand Rai.
Ki heh sorkar ki la ong ba katei ka rai ka long ban ïada ïa ka jingmyntoi jong ki nongshong shnong, namar ba ki briew jong ka Ladakh ki la ju dawa ïa ki jingïada jong ka Riti synshar ban pynneh pynsah ïa ka ktien, ka kolshor bad ka khyndew ka shyiap jong ki hadien ba la pynduh noh ïa ka kyrdan kyrpang jong ka jylla Jammu & Kashmir barim katkum ka Article 370 ha u snem 2019.
Ha katei ka jingpynbna, ka sorkar ka la ong ba ka jingthmu ban pynkylla ïa ki rukom pyntreikam ha kaba ïadei bad ka jingbuh kyrpang ha ki kam, ki Autonomous Council bad ka jaka sah kan treikam noh mardor.
“Hapoh ki kyndon kiba thymmai, kito kiba la sah ha ka por ba 15 snem ha ka UT lane kiba la pule haduh hynñiew snem bad kiba la mih ha ka eksamin klas 10 ne 12 ha ka jaka pule kaba don ha ka UT kin long ki jaka sah jong ka Ladakh na ka bynta ki jingthmu ban thung kam ha kano kano ka kam kaba hap hapoh ka UT ne ym hapoh ka Cantonment Board,” la ong ka jingthoh ba la phah.
Ki khun jong ki heh sorkar jong ka sorkar pdeng, ki ophisar ka All India Services, ki heh jong ka Public Sector bad ki kynhun ba laitluid jong ka sorkar pdeng, ki Public Sector Bank, ki heh jong ki Statutory Bodies, ki heh jong ki Central University bad ki Research Institutes jong ka sorkar pdeng kiba la shah ithuh, kiba shakri ha ki bynta jong ka UT na ka bynta ki 10 snem long kiba bit na ka bynta ban ïoh jaka sah, la ong ka jingthoh.
Ka jingbhah kyrpang na ka bynta ki Economically Weaker Sections ki la bteng ban long 10 percent, katkum ka kyndon ba la buh.
Ha kawei pat ka jingpynbna ba kyrpang, ka sorkar ka la ong ba ha ka Ladakh Autonomous Hill Development Councils Act, 1997, ym duna ïa ka shi bynta na ka lai bynta jong ka jingdon ki seat baroh ha ka Council yn buh kyrpang na ka bynta ki kynthei bad ia kum kine ki seat lah ban ai da kaba pynkylla sha ki Territorial konstitwensi bapher bapher.
“Ïa ka jingtyllun jong ki konstitwensi ba la mang na ka bynta ki kynthei la dei ban buh katkum ki Serial Number ba la mang na ka bynta kawei pa kawei ka konstitwensi ba la buh ha ka jingthoh ba la phah da ki heh ba dei khmih,” la ong ka jingthoh.
Ha u bnai Risaw jong u snem 2024, ka nongïakhih halor ka jingkylla ka suiñbneng ka Sonam Wangchuk ka la shong ha ka jingshah tngan kaba khlem buh por ha Delhi ban pynbor ïa ki jingdawa.
Hadien kata, katei ka kynhun kaba donbor bha ka la pynlong katto katne sien ka jingïakren bad ki nongïalam seng bhalang na Ladakh, ha kaba ka jingïalang kaba khatduh kaba kum kane ka la long ha ka 27 tarik u Jymmang jong une u snem.