Lucknow, Naitung:
Ka ïingbishar jong ka Allahabad High Court ha Lucknow, ka la kyrshan ïa ka jingthmu jong ka sorkar Uttar Pradesh ban pynïasoh ïa ki skul rit bad ki skul heh kiba don marjan.
Kane ka rai ka long hadien ba la weng ïa ka dorkhas jong 51 ngut ki khynnah na Sitapur.
Ki la pynibor ïa ka hukum jong ka jylla naduh ka 16 tarik u Jylliew, kaba thmu ban pynïasoh lang ïa ki skul kiba la pynrung kyrteng ha ki jaka pule kiba kham shajrong, ha kaba la ïa nia ba la pynkheiñ ïa ka hok Right to Free and Compulsory Education.
Wat hapdeng ka jingpyrshah, ka sorkar jylla ka la kynthoh ba ka jingpynïasoh lang ïa ki skul kan pynbha ïa ka jingpule da kaba pynïasohlang ïa ki lad jingïarap bad pynbha ïa ki jaka pule.
Ki la kdew ba don ki skul kiba duna ki jingpyndonkam, ha kaba 18 tylli ki skul rit kim don ne duna ki khynnah skul. Kane ka jingpyntreikam ka don jingthmu ban pynbha ïa ki lad jingïarap bad ban pynbiang ïa ki jingtei kiba kham bha bad ki nonghikai.
U Justice Pankaj Bhatia, ha ka rai jong u nongbishar marwei, u la kyntait ïa ka jingong jong ki nongmudui, ba ka jingpynïasoh lang ïa ki skul kiba kham rit, kan pynthut ïa ka jingpule jong ki khynnah rit.
Ki nongmudui ki ngeit ba kane ka jingleh ka long pyrshah ïa ka aiñ Right to Education Act, kaba ai jingkular ïa ka jingpule khlem jingsiew ïa ki khynnah kiba naduh 6 snem haduh 14 snem karta, hynrei ka ïingbishar ka la ïadon bynta bad ka jingmut jong ka sorkar ban pynbha ïa ka jingpule.
Ka buit treikam jong ka sorkar ka long ban pynkynriah ïa ki khynnah skul na kine ki skul kiba kham rit sha ki jaka pule kiba don hajan.
Kane ka rukom leh la khmih lynti ba kan weng ïa ki jingbym lah ban pynïaid ïa ki skul kiba duna ki khynnah skul bad ban pynthikna ba ki khynnah skul kin ïoh ïa ki lad ki lynti kiba kham bha.
Ki skul ba la pynïasoh kin ym treikam shuh laitluid hynrei kin long shi bynta jong ki jaka pule kiba kham heh.
Ki nongshong shnong bad ki seng saiñ pyrthei ki la pynpaw ïa ka jingsngewkhia halor kane ka jingthmu ban pynïasoh lang. Ki kynthoh ba ka lah ban khanglad ïa ki khynnah ban ïoh jinghikai, khamtam ha ki jaka nongkyndong ha kaba ki skul ki jngai kawei na kawei pat.
Ki nongmudui ki la pynpaw ba ka jingpynïasoh lang ïa ki skul ka lah ban wanrah ïa ka por leit jingleit kaba jngai na ka bynta ki khynnah, kaba pynlong ïa ka jingpule ban kham duna. Wat hapdeng kine ki jingpyrshah, ka sorkar ka ban jur ba kane ka rukom pyntreikam ka ai jingmyntoi ïa ki samla pule da kaba ai ki lad jingpule kiba kham bha.
Ïa kane ka jingthmu la buh ban pyntreikam ha ki bynta ha ki bnai ban wan hadien ka rai jong ka ïingbishar.
Kane ka rai ka pyni ïa ka sienjam kaba kongsan ha ka jingpyrshang jong ka Uttar Pradesh ban pynkylla ïa ka rukom hikai jong ka.
Da kaba pynbeit ïa ki jingeh ha kaba ïadei bad ka jingai ïa ki marpoh khyndew bad ban kyntiew ïa ka jinglong jong ka skul, ka jylla ka thmu ban thaw ïa ka jaka pule kaba kham biang bad kaba treikam na ka bynta ki khynnah skul jong ka.
Da ka jingïoh jingbit jong ka aiñ mynta, ka sorkar Uttar Pradesh ka la pynkhreh ban ïaid shakhmat bad ka jingthmu pynïasoh ïa ki skul jong ka.