New Delhi, Nailur:
Ka kynhun Central Bureau of Investigation (CBI) ka la bteng ban tohkit bniah halor ki jingdon jong ki cyber kiba leh bad pynmih ïa shibun ki kam thok kiba la ktah ïa ka imlang sahlang ha kiba bun rukom.
Kum shi bynta ban bteng ïa ka Operation Chakra-IV, ka kynhun CBI ka la pynpulom noh ïa ka jingtreikam jong kawei ka kynhun kaba tbit bha ha ka kompiwtor kaba la thok ïa ki nongshong shnong jong ka US haduh $40 million (kumba T.330 klur), la ong ki heh sorkar.
Ha kaba ïadei bad kane ka jingjia la kem ïa lai ngut kiba la shah kynnoh donkti.
Ïa kane ka jingkhynra la pynlong ha ka jingïatreilang bad ka kynhun Federal Bureau of Investigation (FBI) jong ka US.
Kiba la shah kem ki dei kiba la tip kyrteng kum u Jigar Ahmed, u Yash Khurana, bad u Inder Jeet Singh Bali.
Katkum ka jingong jong ki heh sorkar, hapdeng u snem 2023 bad 2025, kiba shah kynnoh ki la ïoh ban rung khlem jingbit sha ki System jong kiba la ngat ha ka apot bad ki bank da kaba pynlong kum ki nongïarap ba stad.
Da kaba pynngop ïa kine ki lanot kiba sah ha US ba la pynkheiñ ïa ki Account jong ki, ki la pyndonkam bakla ïa ki ban pynkynriah ïa ka pisa sha ki pla tyngka ba la synshar da ka kynhun runar.
Ka kynhun CBI ka la buh jingmudui ïa kane ka mukotduma ha ka 18 tarik u Nailar bad ka la pynlong ïa ka jingleit khynra kaba jur ha kylleng ka Amritsar bad Delhi.
“Ka jingjop kaba khraw ka la wan haba ki nongtohkit ki la leit ban khynra ïa kawei ka Call Centre ba la pyntreikam beaiñ, ka Digikaps: The Future of Digital, kaba treikam na Global Tower, kaba don marpyrshah bad ka Khalsa College for Women, Amritsar. Ha kane ka jaka ki la don kumba 34 ngut ki briew kiba la shahkem katba ki dang don bynta ha ki kam beaiñ ha Cyber,” la ong u heh ka kynhun CBI.
Ha kane ka jingkhynra la pynlong ban kurup ïa ki 85 tylli ki Hard Drive, 16 tylli ki Laptop, 44 tylli ki Mobile Phone, ki sakhi lyngba ki Digital bad ka pisa kaba T.54 lak.
La ïoh kurup ruh ïa ki kot ki sla bad kiwei kiwei ki tiar ilektronik kiba ïadei bad kane ka jingleh thok.
Ki jingtreikam kiba kham bniah ki dang ïaid shakhmat ban wad ïa ka lynti jong ka pisa bad ban ithuh ïa kiwei pat ki dkhot jong ka kynhun shna pisa kaba ïaid lyngba ki ri, kaba pyndonkam da ka cyber.
Ka jingtohkit ka dang buddien ruh ïa ki nongïalam ka kynhun jong ka pyrthei ha ka jingïatreilang bad ka Interpol bad kiwei kiwei ki bor pynjari aiñ nabar ri.
Ha kawei pat ka mukotduma kaba ïadei bad kane, ka kynhun CBI ka la kem ruh ïa u Arjun Prakash, uba la shah kynnoh ba u dei u snar nongïalam jong kawei pat ka kynhun runar Cyber ha ka pyrthei kaba la shah kem ha kaba sdang jong une u snem.
U Prakash, uba la phet rieh naduh u Jymmang 2025, ula shah bat ha Indira Gandhi International Airport (IGI), New Delhi, ryngkat ka jingïarap jong ki ophisar ka Immigration, ha ka por ba u dang pyrshang ban kiew liengsuiñ ban leit sha Kathmandu.
La ïalam noh mardor ïa u sha phatok, la pynthikna ka kynhun CBI ha ka kyrwoh khubor.
Ka kynhun CBI ka la ujor ïa ka ejahar ha u bnai Jymmang hadien ki jingtip ba bniah ba la ïoh da ki nongsyntiat, da kaba ïatreilang bad ka FBI (USA), ka tnad treikam jong ka ri UK (NCA), bad ka Microsoft Corporation.
Ka kynhun ka la kyrmen ban lah ban pynduh jait ïa ki kam runar kiba mih lyngba ki cyber ha kaba ki la buh jingeh bha.