Aizawl, K’lyngkot:
Kumba la buh jingkheiñ la ong ba ka jylla Mizoram ka la duh T.114.64 klur ha u snem 2025 namar ka jingpang African Swine Fever. Palat 9,700 tylli ki sniang ki la ïap bad 3,620 tylli la pynkynriah ha u snem 2025 ban khanglad ïa ka jingsaphriang jong u khñiang jingpang ASF. U khñiang ASF u la ktah nyngkong ha Mizoram ha u snem 2021, ha kaba ka la don ka jingduhnong kaba T. 1,011.27 klur.
Ka Mizoram ka la mad ïa ka jingduhnong ha ka liang ka pisa kaba T.114.64 klur ha u snem 2025 namar ka jingpur jong ka jingpang African Swine Fever (ASF), kaba la shim ïa ka jingim jong palat 9,700 tylli ki sniang, ong u heh jong ka Animal Husbandry and Veterinary Department jong ka jylla.
Ka Deputy Director (Disease Investigation and Epidemiology) ka Esther Lalzoliani Ralte ka la ïathuh ha ka lad phah khubor ba ki don 9,711 tylli ki sniang kiba la ïap na ka daw jong ka ASF, katba 3,620 tylli kiwei pat la pynkynriah jaka khnang ban ïada na ka jingsaphriang shuh shuh ka jingpang hapdeng u bnai Lber bad Nohprah jong u snem ba la dep.
Kane ka jingpang khlam ka la ktah ïa ki 3,867 tylli ki longïing ha kylleng ka jylla ha kajuh ka por.
Katkum ka jingong kane u heh sorkar, la ïathuh ba ïa ka ASF la lap nyngkong eh ha Mizoram ha ka 21tarik, Lber, 2021, ha ka shnong Lungsen kaba don ha ka Elaka Lunglei kaba don hajan khappud bad ka Bangladesh.
Naduh kata ka por, kane ka jingpang ka la ktah jur ïa ka jingbun ki sniang jong ka jylla, ha kaba 72,012 tylli ki sniang ki ïap, kaba la ktah ïa palat 12,500 tylli ki longïing bad kaba la wanrah ïa ka jingduhnong ha ka liang ka pisa kaba la lum lang kaba la kot sha ka T.1,011.27 klur tyngka.
Na kine baroh, la pynkynriah haduh 52,979 tylli ki sniang kum ka lad jingïada naduh u snem 2021, la ong ka Ralte. Ka jingïap sniang kaba khatduh eh na ka daw jong ka ASF ha ka jylla ka dei ha ka 8 tarik u Nohprah mynshem snem.
Ka la ong ba ka jingsiew bai lutksan kaba palat T.14.51 klur, kaba la ïoh na baroh ar ka Centre bad ka sorkar jylla, la ai sha ki nongri sniang na ka bynta ki mrad ba la ïap haduh u snem 2023. Ïa ka jingtyrwa kaba pan T.24.94 klur kum ka jingsiew bai lutksan na ka bynta ki sniang ba la pynïap ha u snem 2024 la aiti sha ka Centre da ka sorkar. Hynrei ym shym la ai jingïarap pisa na ka bynta ki sniang kiba ïap namar ka ASF, ka la bynrap.
Ka jylla Mizoram ka la mad ïa ka jingïap sniang kaba bun eh ha u snem 2021, ha kaba ki sniang ki la ïap haduh 33,417 tylli, bud sa 14,950 kiba ïap ha u snem 2024 bad 12,795 ha u snem 2022. Ka jylla ruh ka la mad ïa ka jingduhnong kaba khraw tam ha ka liang ka pisa tyngka ha u snem 2024, kaba la antad ba kan long Rs413300. Klur ha u snem 2021 bad T.210.32 klur ha u snem 2022.
U Ralte u la kdew ba ki jingpang ASF ki ju hiar ha ka por Tlang hynrei ki mih biang ha ki bnai kiba shit.
Ka la pynkynmaw ruh ba ka jylla Mizoram kham mynshwa ka la shah ktah ha ka jingpang Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome (PRRS) ha ki snem 2013, 2016, 2018 bad 2020, kaba la pynïap da ki hajar tylli ki sniang bad ki khun sniang bad ka la wanrah ka jingduhnong kaba la antad ba kan kot sha ka 10.62 klur tyngka.
