Aizawl, K’lyngkot:
Ka seng jong ki samla pule ba heh tam jong ka Mizoram, ka Mizo Zirlai Pawl (MZP) bad ka Zo Unification Organisation (ZORO) ki la ïatreilang ban thoh sha u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi ha ka sngi Thohdieng da kaba kyntu ïa ka sorkar pdeng ban pyrkhat biang ïa ki jingthmu ban ker kynroh ïa u khappud Indo-Myanmar.
Ha ka jingai jingmut ba la aiti lang lyngba u Lat ka jylla u Vijay Kumar Singh, ki seng ki la pynpaw ba ka jingthmu ban ker kynroh khappud, lada pyntreikam, ka lah ban wanrah ïa ka jingthut ha ka imlang sahlang bad ka kolshor da kaba pynïakhlad ha ka met bad ka jingmut jingpyrkhat ïa ki jaitbynriew kiba ïajan bha kiba ïasam ïa ki riti dustur, ki hok longtrai, bad ki jingïadei ha ka longïing ha kylleng ki jaka.
Ki la pynpaw ba ki Zo, ne ki Mizo, ki briew ki don kajuh ka jingsdang, ka histori, ka kolshor, ka ktien, bad ka rukom imlang sahlang kaba la don shwa ban buh pud ïa u pud u sam jong ka pyrthei uba mynta.
“Wat haba la pynrung ïa ki pud synshar ha ka por jong ka jingsynshar phareng bad la pynlong aiñ hadien ka jinglaitluid, ka jingïadei jong ngi ha ka imlang sahlang, ka kolshor, ka longïing longsem, bad ka ïoh ka kot ka la ïai bteng ha ka jingsuk ha kylleng ki pud,” ong ka dorkhas.
Ki seng ki la maham ruh ba ka jingker kynroh ka lah ban ktah jur ïa ka jingim jong ki briew na baroh arliang, namar ki shaniah shibun ha ka khaïi pateng tynrai kaba rit, ka rep ka riang, bad ki jingïadei riti dustur shabar pud.
Ka jingker ïa u pud u sam kan ktah ruh ïa ki jingïadei ha ka ïing ka sem, ki jingïadei ha ka imlang sahlang, bad ïa ka jingbha jingmiat ha ka jingsngew bad ka imlang sahlang baroh kawei jong ki trai ri trai muluk kiba sah ha ki jaka khappud.
Ka jingthoh jingkynmaw ka la kam ïa ka kamram jong ka sorkar pdeng ban pynskhem ïa u pud u sam hynrei ka la kyntu ban pyndonkam ïa ki lad ki lynti kiba ïadei bad ka imlang sahlang, ki lad jingïamir jingmut kiba ïada ïa ki rukom imlang sahlang jong ki trai ri trai muluk.
Ka jingthoh jingkynmaw ka la pynkynmaw shuh shuh ïa ka sorkar pdeng ïa ka United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples (UNDRIP) kaba pynskhem ïa ka hok jong ki jaitbynriew trai ri trai muluk, khamtam kito kiba la phiah da ki pud ki sam jong ka pyrthei, ban pynneh ïa ka jingïadei ha ka kolshor, ka imlang sahlang, bad ka ïoh ka kot.
“Kine ki nongrim ki ïahap bad ki jinglong jong ka riti synshar jong ka jingïaryngkat, ka jinglaitluid shimet, bad ka jinglaitluid ban ïaid bad ïakynduh lang, bad la pynskhem ïa ki da ki jingïada ba kyrpang katkum ka Article 371-G, kiba ïada ïa ki rukom leh riti dustur, ki tnat treikam ha ka imlang sahlang, bad ka jingim kolshor jong ki briew jong ka Mizoram,” ka la bynrap.
Ka jingthoh jingkynmaw ka la pynksan ba ki rukom treikam polisi ba la ïalam da ki nongrim jong ka Riti synshar bad ki nongrim jong ka pyrthei ki lah ban weng ïa ki jingeh ha ka jingïada ri katba ki dang pynneh pynsah ïa ka jingïatylli ha ka imlang sahlang bad ki jingshisha jong ki jaitbynriew trai ri ha khappud.
Kham hashwa ha ka sngi Thohdieng, ka MZP bad ka ZORO ki la pynlong ïa ka jingïakhih ha Aizawl ban pyrshah ïa ka jingthmu ban ker kynroh ïa ka bynta jong ka
Ki saw tylli ki jylla jong ka India, ka Mizoram, Manipur, Nagaland, bad Arunachal Pradesh, ki ïasam ïa u khappud ba jrong 1,643 km bad ka Myanmar. Tang ka Mizoram ka don ka khappud kaba 510 km bad ka Jylla Chin, bad ki Mizo ki ïasam ïa ka jingïadei jaitbynriew bad ki Chin.
Palat 30,000 ngut ki briew kiba la phetwir na ka jylla Chin hadien ka jingkhihwin jong ki shipai ha u snem 2021 ki dang shong rieh tngen mynta ha Mizoram.
Katkum ka jingïathuh ki heh sorkar, kumba 10 km ka bynta jong ka Manipur jong ka khappud Indo-Myanmar la dep ban ker kynroh.

