Agartala, Kyllalyngkot:
Ka tnad ka Koit ka Khiah jong ka Tripura, ha ka sngi Palei, ka la ong ba ym pat don kiba la ïoh ïa ka jingpang Nipah Virus Disease (NVD) ha ka Jylla, bad ki lad jingïada bad jingpynkhreh kiba biang ki don ha ka jaka jong ki, wat la ki don kiba ïoh ïa ka jingpang ba thymmai na kiwei pat ki bynta jong ka ri, ong ki heh sorkar.
Haba kren ha ka jingïalang bad ki nongthoh khubor, u Saju Vaheed u la ong, “U Nipah Virus u dei u khniang jingpang uba duna bha hynrei uba lah ban saphriang na ki mrad sha ki briew bad kumjuh ruh lyngba ka jingsaphriang na u briew sha u briew. Ki lymbit ba ju bam soh, la tip kum kiba don bad rah ïa ka jingpang bad u khñiang jingpang. Wat lada ka jingshah ktah sha ki briew kam pat kham jia koit, kine ki jingpang ki wanrah ïa kiba bun ki jaiat jingpang bad ïa kane yn sa wad bniah.”
Haba ai jingtip bathymmai halor ka jinglong jingman jong ka ri, u la ong ba ki nongpang Nipah ha India ki dei kiba la ïoh jingtip khamtam na Kerala naduh u snem 2018. La ïohi ïa ka jingpur ha u Naitung 2025 ha ki distrik Palakkad bad Malappuram jong ka Kerala.
Dang shen, ki don ruh arngut kiba ïoh pang na West Bengal. Haduh mynta ym pat lap ïa ka jingpang ne suba don jingpang ha Tripura, u la bynrap.
Haba batai shaphang ki rukom pynsaphriang, ki heh sorkar ki la ong ba une u khñiang jingpang u lah ban saphriang lyngba ka jingbam ïa ki soh ba la bam da kine ki lymbit, kaba bam ïa ki soh ba la pynsniew da kine ki lymbit namar ka jingrung ki umbiah ne umpynjhieh, ka jingïajan bad ki briew kiba shah ktah ha ka jingpang kynthup ka jingbit ki um syep ne kiwei pat ki jynhaw ba pynmih na ki briew bad ka jingbym lah ban tehlakam ïa ki jingleh jingkam ban ïada na ka jingpang.
“La bthah ïa ki paidbah ba kin peitngor bha ïa ki dak jingpang kum ka jingshit, jingpang khlieh, jingpang met, jingprie, jingtlot, jingjyrhoh, bad jingeh ha ka ban ring bad pynhiar mynsiem. Ha ki khep kiba jur bha, kane ka jingpang ka lah ban wanrah ïa ka jingpang Encephalitis, kaba pynlong ïa ka jingkynrum kynram, ka jingpang bajur, lane ka jingbym tip ei ei,” bynrap shuh shuh une u heh sorkar.
Ka kyrwoh pathai khubor ba la pynmih da ka tnad ka la ong shuh shuh ba ym don ka jingsumar kaba kyrpang na ka bynta u Nipah Virus, bad ka jingpynïaid ka long tang ha ka jingsumar ba kyrshan ba jur, kynthup ïa ka jingpynjahthait, ka jingdih ban pynum ïa ka met bad ki jingsumar ïa ki dak ki shin jong ka jingpang.
La bthah ïa ki briew ba kin kiar na kaba bam ïa ki soh ba la mong ne don dien pei thliew ne dien dait, ban bam tang ïa ki soh ba la sait bha bad ba la khleh bha, ban kiar na ki soh ba la bam shiteng kiba la thiah ha madan, ban pynkhuid ïa ki kti da ka um bad ka sabon, ban kiar na ka jingïakynduh bad ki briew kiba pang, bad ban bud ryntih ïa ki jingbthah ba la ai haba bat ïa ki nongpang bad ki briew ba la ïap.
Ka tnad ka koit ka khiah ka la pynkhlaiñ ïa ka jingpeitngor ïa ki jingpang, ka jingpynkhreh ïa ki hospital, ki jaka buh kyrpang, bad ki lad jingïada bad tehlakam ïa ka jingpang ha kylleng ka jylla.
La hikai ïa ki nongtrei ka koit ka khiah ban lap bad pynïaid ïa kiba suba don jingpang ha ka por ba dang sdang, la ïathuh ki heh sorkar.
Ki bor pynïaid ki la kyntu ïa ki briew ba kim dei ban tieng, ban shaniah tang ha ki jingtip ba la pynshisha, bad ban ïatreilang bad ki jingai jingmut ha ka koit ka khiah, katba ki kyrpad ïa ki lad pathai khubor ban ïarap ban pynphriang ïa ki jingtip kiba thikna bad ki jingpynsngewthuh sha ki paidbah.
Ha kane ka jingïalang bad ki nongthoh khubor la ïadon lang ruh u Director ka tnad ka Koit ka Khiah bad u Director ka tnad Family Welfare and Preventive Medicine.
