D H Kharkongor
Ngi la rung mynta sa sha u bnai uba 4(saw), u ïaïong. Ngi la ïehnoh shadien, namar kata, ïa u bnai Lber uba khyllah. Ha nga u dei u ‘Lber’ uba khyllah naba ngam kynmaw koit ba kan beh paswut ka lyer kaba neh bunsngi, kaba kat ban kynting shalor bad rong pat ruh sha jngai ïa ki sla dieng ki slasiej, kiba la iapstai. Kaba katno tam ïa ka lyer kaba kynnud sngew ngiew. Ka lyer kaba kat ban padai tyngeh lane khyrwait shane bad shatai ïa ki kliar jong ki dieng ki siej. ïa ka lyer kaba kum ban kynther ïa ki tin sop ing bad kum ban jynrat ïa ki jingkhanging na ki kobja ki jong ki.
Nga te nga sngew kumba nga mad pynban da u Lber uba hap pynban da u slap uba pateng la pateng kat ban khie lung dang kloi lan naduh ki phlang ki kynbat haduh ki dieng ki siej. U Lber uba ym da iohsngew than eh ruh de ïa ka jingpluh ka jong ki khlaw ki btap. Ka jingshisha ka long ba lah nang paw shaikdar ba ka suiñbneng ka la nang long khyllah. Ka meiramew ruh ka la nangbitar.
Hana, ha kaba ïadei bad kane ka thaiñ shatei lam-mihngi ka jong ngi, ka suiñ bneng ha kine ki 3 (lai) bnai kan kham shit bad kan kham lhob nalor ba u slap pat ruh un kham duna.Ngam sngewphylla ïa kata ka jingbatai naba ka pyrthei shityllup ka la nang mad bad kan nangïai mad hi ruh ïa ka ‘Erratic Climatic Condition’ kaba ka daw tynrai ka dei ka jingkiew ha ka jinglongkhluid jong ka pyrthei shityllup lane kata ka ‘Global Warming’.
Ngin nangïai sakhi ïa kiei kiei kiba la dep ban ïathuhlypa.Nga ngeit namar kata ba nangne sha khmat ngin sa nangïai sakhi kyndiang ïa kiei kiei ki ban pynshisha ba ngi la dep rung sha kata ka ‘ia’ ne ka por jong ka jingjynjar (Tribulation Period). Ka jingjynjar kaba kumba la thoh ha ka Bible. Ka jingjynjar kaba ha shwa jong kata ka jingjynjar kaba khraw tam duh lane kata ka ‘Great Tribulation’. Ka ïa jong ka jingjynjar kaba haduh 7 (hynniew) ki snem. Ki snem kiba katkum ka jingkheiñ kaba ha ka Bible. Ki 7(hynniew) ki snem jong ka jingjynjar ïa u khunbynriew, uba dang don ha satlak ka pyrthei.
Nga ngeit ba ngi la don mynta ha ka ïa jong ka jingjynjar. Nga pynshong nongrim ïa kane ka jingngeit ka jong nga halor kiei kiei kiba ngi la nang sakhi tyngkrein da la ki jong ki khmat. Kita ki dei ka jingban-beiñ, ka jingshah shukor, ka jinghiran, ka jingkyrduh, ka nemsniew bad wat ka jingïaleh markylliang, kata, nalor kiwei kiwei de ki jingeh kiba u khunbynriew u hap ban mad ha ka jingim ka jong u kaba man la ka sngi.
Nangne shakhmat ynsa nang mih paw saki ‘messiah lamler’.Yn sa nangioh sngewruh de ïa ki khubor shaphang ka jinglah ban khie thma. Yn nang sakhi pat de ruh ïa ka jingkhie kaba shisha ka jong ki thma.U Jumai un sa nang khie kham khah-khah (frequently) bad un khie pat ruh ha kylleng ka pyrthei. Katta kaba u jumai un nangkhie ba katta pat de ruh un nangjur lane un nang khlaiñbor (intense). Yn nang khyrwit tyngeh saki er-lang-thari lane ki eriong erngit kiba jubor. Yn sa don ruh ki bynta ki ban nang mad ïa ka jingshlei um khyllah kaba shyrkhei. Kita kiwei pat ki bynta kin sanang mad ïa ka jing-rang tyrkhong kaba khyllah bad kaba shyrkhei. Kumta yn nangjia ka ‘nemsniew ha kylleng ka pyrthei.
Wat hapdeng kat kita kiei kiei pynban ka ‘pop’ lane ka jingbymhok, ka jong u khunbynriew, pat de kan nangïai man roi.Kata ka ‘jingieit’ ka jong uba bun, naduh ïa U Blei tad haduh ïa u parabriew, kan sanang man khriat.Nga ngeit ngam don kam ban da jer kiei kita ki ‘jingbymhok’ ki jong u khunbynriew kumba nga ngeit ba ngam da donkam ban batai shai kaba kumno kata ka ‘jingieit’ kaba naduh ïa U Blei tad haduh ïa u parabriew.
Ha ryngkat kita kieikiei nga iohi sa ïa ka jingkiew stet stet jong ka jingstad (Knowledge) ka jong u khunbynriew. Ka jingstad bad ka jingnang lap ïa ki buit (technology) kiba thymmai, kiba u pyndonkam pat ruh naduh ïa kaba bha haduh ïa kaba sniew. Kawei ka nuksa ka dei kane ka jingkiew stet stet jong ka AI (artificial intelligence). Sa kawei ka dei kine ki buit ïaleh thma kiba ngi sakhi kumne mynta ha kane ka ‘Operation Epic Fury’ lane ha kane ka jingkhyrwit tyngeh kaba kyndit kyndit jong ka Israel-America, ïa ka IRGC jong ka Iran.
Hapdeng kine baroh nga iohi ruh de sa ïa ka jingshahshukor noh (deceive) ka jong u khunbynriew ha kine ki jingstad kiba lem bad ki buit thymmai ki jong kane ka ïa kaba mynta.Ka jingshah shukor noh kaba kat haduh ba um tip shuh ba u lah duh lehnohei noh ïa la ka jong ka jinglaitluid (liberty/privacy). U bapli um pat shat jingmut ba ula nang shah tehmraw (enslaved), tiak-pa-tiak bad suki-pa-suki, ha kieikiei kiba un nym laitluid shuh. Kawei na kita ka dei kane ka ‘smart phone’. Kawei pat de ka dei kane ka jingpynsuk than eh jong ka ‘Digital Currency’.Namar kata kamslem shuh ban jah ranai noh ka tyngka kot lane ka ‘paper currency’. Ka por ha kaba nginnym lah shuh ban ïapein (ïathied ïapet ne ïadie ïathied) da ka tyngka kot. Ka por kaba baroh u khunbynriew un hap ban don syndon hapoh ka met ka jong u ïa kata ka ‘shap’ ka jong uta u ‘nongshukor’ uba ‘shyrkhei’. Kumta khlem da poi pyrkhat ngi la nangpynkhreh pynban ïa ka ‘ïa’ jong ka ‘Great Tribulation’.
