Nongpoh, Nailar 18
Ki paidbah ka thaiñ Ri-Bhoi bad khamtam eh ka sor Nongpoh, ki la pynpaw ïa ka jingsngewbitar halor ka jingduh jong ka bording ilektrik ha kane ka thaiñ mynta la kumba ar sngi lynter.
Haba pyrshang wad jingtip na ki bor ba dei khmih jong ka MeECL Nongpoh Division ruh ym shym la ïoh satia naba ka Mobile Phone ka jong ki ka la lip (switch off) lehse na ka jingbym don jong ka bording ilektrik ban pynkhlaiñ ïa u “battery” ka Mobile Phone ka jong ki.
Kane ka jingduh jong ka bording ilektrik ha kine ki ar sngi lynter ka la ktah jur ïa ki kam ki jam, samla pule, shlem treikam, jaka ai jingsumar bad kiwei kiwei kiba hap ban shaniah pura ha ka bording ilektrik ban pyndep ïa la ki kam ki jam, bad la ïohi ruh ba katto katne kiba kham bit kham biang, kiba lah ban thied ïa ki ‘generator’ lane ki ‘inverter’ ban pynmih bording ilektrik, kam da ktah than, katba ïa kito kiba duna ha ka ïoh ka kot, tang ban pynkhlaiñ (charge) ïa ka Mobile Phone ruh kim don lad satia.
Kum ban shu pynkynmaw biang, dang ha kine ki khyndiat taïew, na ka liang ka Khasi Students’ Union, Nongpoh Circle lem bad ki spah ngut ki paidbah ki la pynlong ïa ka jingïaid paidbah ban pynpaw ïa ka jingbitar halor ka jinglip ba khah khah jong ka bording ilektrik ha ka sor Nongpoh, ha kaba ki la leit ruh ban ai da ka dorkhas sha u Deputy Commissioner ka Ri-Bhoi District ba un shimkhia mardor halor katei ka phang. Hynrei kumba long mynta, ym pat i dak eiei ba kin shimkhia naba ka jinglip jong ka bording ilektrik, la ïohi kumba ka dang jur kat dang mih ki sngi.
Na ka liang ka KSU ha katei jingïakhih ka la dawa ba ka sorkar ka dei ban buh noh da ka jingpynlang bording ilektrik kaba ïahap katkum ka jingdonkam jong ki paidbah, kata da ka 132/33 KV sub-station.
Kum ka distrik, ka Ri Bhoi ka la dap pura la 31 snem jong ka jingïaid lynti, hynrei wat lada ka la dei kum kawei na ki distrik kaba la rim bad kaba don ruh shibun ki shlem pynmih bording ilektrik, hynrei ha sor Nongpoh kaba dei ka nongbah lane kata ka District Headquarter kam don satia ïa kata ka jaka pynlang bording ilektrik kaba biang ban pynbiang katkum ka jingdonkam jong ki paidbah.
Kumba ka long mynta, ïa ka sor Nongpoh la pynpoi bording ilektrik naduh na Kyrdemkulai ha ka jingjngai kaba la antad kumba 40 km eiei lyngba ka 33/11 KV sub-station jong ka Stage III Power Station bad ka jingjngai jong kane ka jaka pynlang bording ilektrik, bunsien ka shah ktah na ka jingban jong ki dieng ki siej ïa ki sainar kiba kit ïa ka bording ilektrik.
Na ka liang ki paidbah nongshong shnong ka thaiñ, ki la buh ka jingkyntu sha ki bor sorkar bad ruh ïa ka tnad MeECL ba ki dei ban shimkhia mardor ïa kane ka jingeh kaba kum ki paidbah ki ïakynduh na ka por sha ka por khamtam ha kane ka juk tekhnoloji ba baroh ki kam ki jam la pyndonkam lyngba ka bording ilektrik.
