Shillong, Nailur 07
Katba ki jingpyni nia ki dang ïaid halor ka jingpynkylla ïa ka kyrteng jong ka ri na ka India sha ka Bharat, ki mih bun ki jingkylli khamtam namar ba ha ka Article 1 jong ka Riti Synshar, la ailad lypa ban pyndonkam lang ïa kine ki kyntien, ha kaba la mynjur ban wan shwa ka kyntien India, bud sa ka Bharat.
Ha kiba bun ki nongshong shnong khamtam ha kane ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi, ki briew ha thaiñ nongkyndong lehse kin nym da peiphang eh bad pynleit jingmut than.
Hynrei mynta ka la ïaid da ki phew snem ha kaba ki nongshong shnong jong ka ri India bad ha ka pyrthei hi baroh kawei la ithuh bad tip da ka kyntien India.
Ha ka Article 1 jong ka Riti Synshar, ka Constituent Assembly ka la mynjur ban pyndonkam da ka kyntien India kum ka kyrteng jong ka ri, bad bud sa ka Bharat.
Ka Riti Synshar ka kren shaphang ka jingïalong kawei jong ki Jylla bad Union Territory (Union of States) hapoh kawei ka ri India.
Nalor kiwei pat ki bynta kiba bun, kaba ïakren bha dei ruh shaphang ka pisa (currency) jong ka ri bad ka jinglut jingsep ka ban sa bud ynda la pynkylla ïa ka kyrteng jong ka ri.
Katkum ka jingthoh bad jingbatai kaba la pynmih ha business.outlookindia.com, la kdew shaphang ki katto katne ki ri kum ka Sri Lanka kaba kylla na ka kyrteng barim Ceylon, ka Swaziland sha Eswatini bad ki jinglut bad jingshimpor ban pynbeit katkum ka kyrteng ba la pynkylla thymmai.
La ong ba haba bud ïa ka rukom kheiñ katkum ka jingïoh jong ka India, la kheiñ antad ba kan poi kumba T. 14,304 klur tang ban pynkylla kyrteng na India sha Bharat.
La ong ruh ba ka Sorkar Pdeng ka ju pynlut jan kot T.14,000 klur man u bnai tang haba ïadei bad ki prokram kiba ai jingshngaiñ ha ka liang ka bam kaba bsa kumba 80 klur ngut ki nong India.
Namarkata, ka jingkylli ka long, hato ka Sorkar Pdeng ka shim khia shisha ban ïaid shakhmat ban pynkylla kyrteng ïa ka ri. Kane kan sa shai ha kane ka dorbar kaba kyrpang ka Parliament ka ban long naduh ka 18 tarik haduh 22 tarik mynta u Nailur.
Ka jingai ksai jong ka Sorkar Pdeng hapoh ka jingïalam ka BJP ka la paw shynna lypa lyngba ka jingkhot sngewbha jong ka President ka ri sha ka jingbam ja miet (dinner) ïa ki nongïalam jong ki ri kiba don ha ka kynhun G20 ha kaba la thoh syndon “President of Bharat” ha ka shithi khot sngewbha (invitation).
Ha ki paidbah kiba sngewthuh shaphang ka jingktah jong kane ka jingpynkylla ïa ka kyrteng ka ri na India sha Bharat, ki kwah tip ruh shaphang ka pisa, bad buh jingkylli, kaei ka ban jia ïa ka pisa namar la katta phew snem, la pyndonkam ïa ka kyntien India bad kumno ka Sorkar kan leh, la yn ñiew kum ka bymlarkam shuh ïa ka pisa kaba la buh ïa ka kyntien India.
