Shillong, Risaw 02
Kum shi bynta jong ka ‘Swachh Bharat Mission’, ka Sorkar Jylla ha ka sien kaba khyndai ka la rakhe ïa ka ‘Swachhata Divas’ ha ka rukom kaba shongkun, ha kajuh ka por ban pyninam ïa ka jingtrei shitom ha ka liang ka khuid ka suba bad ka jingpynitynnad ïa ka imlang-sahlang.
Ka prokram ha Motphran, ka la sakhi ïa ka ‘Cleaning Drive’ bad ka jingplie ïa ki ïingmala ba la pynitynnad, ha kawei ka liang kaba kdew ïa ka jingtrei shitom jong ka imlang-sahlang ha ka ban pynbha bad pynitynnad ha ryngkat ka khuid ka suba.
Ha kajuh ka por, la pynlong ïa ka jingïalang ba kyrpang ha State Convention Centre ban ai burom ïa ki nongtrei ba ïadei bad ka khuid ka suba, bad ban ithuh ïa ka jingsynñiang jong ki sha ka dawbah jong ka jingkhuid-jingsuba.
Ki heh ki haiñ kiba la ïashim bynta ha ka jingïalang ki kynthup ïa u Bah Ethelbert Kharmalki, I.A.S., Director ka tnad kam pynroi sor; Dr. Vijay Kumar D, IAS, Commissioner & Secretary, ka tnad kam pynroi sor; Bah E. Kharumnuid, Mission Director, Swachh Bharat Mission, Meghalaya nalor kiwei-kiwei.
Haba pynpaw ïa ka jingsngewkhia halor ki jingtynjuh ba ïakynduh ban wanrah ïa ka khuid ka suba ha ki jaka sor, u Bah Kharmalki, u la ong, “Kan ym slem shuh, ngi lah ban daiñ kuna halor ka jingpynkheiñ ïa ki kyndon ba ïadei bad ka khuid ka suba – ka jingbret jaboh ha ki lynti ki syngkeiñ, ka jingbret jaboh ha ki wah. Ngi ïakynduh jingeh shi kat dei haba phai sha ka jingïoh jaka. Ngi donkam ïa ka juk stad saïan ban tehlakam ïa ka jaboh-jabaiñ. Ngi donkam jaka ban tehlakam lyngba ka juk stad saïan haba ïadei bad ki mar-jot. Ka don ruh ka jingkynriah ha ka ban pynleit jingmut ym tang ïa ki jaboh kiba kham tylli, hynrei ka jingtehlakam ïa ka jaboh kaba long um kumjuh.”
Haba kren shaphang ki 20 ngut ki nongtrei ka khuid ka suba kiba la shah pynkup burom ha ka prokram, u Bah Kharmalki u la ong, “Kane ka dei kum shi bynta ban ithuh ïa ka jingshakri hok jong ki ïa ka kam ba ki trei. Kine dei kita kiba leh ïa ki kam bakhraw hynrei ki bym ïoh jingithuh. Dei ma ki kiba la pynneh bad ïaishah ïa kiba bun ki mawjynthut. Ki ïai leh ïa kajuh ka kam man ka sngi – hapdeng ka sngi u slap, ka shit ne khriat.”
Nalor kane, la ai ruh ïa ka song pisa kaba mar T.10,000 sha ki.
Na ka liang u Dr. Vijay Kumar u la kypad ïa ki paidbah ban shim ïa ka jingbam smai ban synñiang sha ka sor kaba khuid ba suba.
U la ong, “Mynta ka sngi, ka dei ka sngi na bynta jong ngi baroh ban pyrkhat kaei kaba ma ngi iwei-pa-iwei kum ki ‘riew shimet ngi lah ban leh na bynta ka sor jong ngi. Ngi don ïa ka wah kaba khuid tam bad ïa ka shnong kaba khuid tam. Hato ngi lah ban ïatreilang ban don ïa ka sor kaba khuid ba suba? Hooid ngi lah!”
Haba kren halor ka jingïakop pynitynnad ïa ki shnong ki thaw, u la bynrap, “Ngin kyntiew ïa ka prokram ha ki taïew ban wan. Ngin khot ïa baroh ki ‘Garbhat’, imlang-shalang bad ki nongïalam shnong ban wanrah ïa ka thong kumjuh ban pynkhuid ïa ka sor ha ka rukom kaba dei. Ka tnad pynroi sor ka la mih shakhmat bad katto-katne ki prokram ban pynurlong ïa kane ka thong.”