Sdang ki jingpynkhreh ban rakhe ïa ka jingdap 50 snem ka Tura Diocese

U Myntri Rangbah ka Jylla un sa shim bynta lang ha ka Jubilee Mass ha ka Sngi U Blei.

Tura, Risaw:

Ki jingpynkhreh ki la ïaid shaid-shaid na bynta ka jingrakhe Jubili Ksiar jong ka Tura Diocese ha ka 4 bad 5 tarik u Naiwieng ha Madan Don Bosco Higher Secondary School, Chandmary Tura, ha kaba la khmih lynti ïa ka jingdonlang jong ki ‘riew pawkhmat bapher-bapher.

U Most Reverend Victor Lyngdoh, Archbishop ka Shillong Archdiocese un sa kyrkhu ïa ka Adoration Chapel ha Sacred Heart Shrine ha ka 4 tarik u Naiwieng, 2023, katba u Most Reverend John Moolachira, Chairman, Northeast India Bishops’ Council un tyrwa ïa ka Mass Bakhuid ha ka 5 tarik u Naiwieng, 2023.

U Myntri Rangbah ka Jylla un sa shim bynta lang ha ka Jubilee Mass ha ka Sngi U Blei.

La pynkhreh ïa ki prokram bapher-bapher na bynta 3 snem hynrei kim shym la urlong namar ka jingwan lynshop ka khlam COVID-19 bad kumta, ïa ka snem Jubili Ksiar la plie ha ka 23 tarik Ïaïong, 2022 ha Wakbalkre Parish, Tura bad hadien kata la pynlong ïa ki ‘Seminar’, bad kiwei-kiwei ki prokram. 

Haba phai dien ïa ka jingïaid lynti jong ka Tura Diocese ha kine ki 50 snem ba la dep, lah ban sakhi ïa ka jingkylla kaba khraw. Tang na 6 tylli ki Parish bad ka jingbun paid kaba kumba 40 hajar, ka Diocese ka la kiew sted ban kynthup ïa 46 tylli ki Parish bad ka jingbun paid kaba 3.40 lak.

Nalor kine, ki don ruh bun tylli ki shlem ai jinghikai ba kynthup ïa ki skul bad kolej Katholik.

Ha kajuh ka por, ka Balang Katholik ka trei minot ban kner ïa ka jingïarap ha ka liang ka koit ka khiah – ha jaka sor bad nongkyndong kumjuh, ban pyntikna na bynta ka bha ka miat jong ka imlang-sahlang.

Kum ban shu kdew hangne, ki mishonari Katholik ba nyngkong eh kiba wan sah ha Tura ki kynthup ïa u Reverend Father A. Pinazzy, SDB bad L. Rocca, SDB ha u snem 1933. Hadien kane, kiba bun bah ki Mishonari ka dewbah Europe, bud sa ki Mishonari na ka thaiñ Shathie jong ka India ki la trei minot ban pynsaphriang ïa ka Gospel ha Ri-lum Garo. U Pope Paul VI u la kyntiew ïa ka Tura sha ka Diocese ha ka 7 tarik Ïaïong, 1973 da kaba phiah ïa ki bynta na ka Archdiocese jong ka Shillong-Guwahati ha kaba u Bishop Orestes Marengo SDB (Bam Kwai ha Dwar U Blei) u la long kum u Apostolic Administrator. Ki don 6 tylli ki Parish bad 21 ngut ki Lyngdoh.

Ha ka 8 tarik Rymphang, 1979, u Saint John Paul II u la pyllait noh ïa u Bishop Marengo na ka ophis Apostolic Administrator bad thung ïa u Rev. George Mamalassery jong ka Diocesan kum u Bishop ba nyngkong ka Tura bad ka kamram banyngkong jong u Bishop ka long ban tei ïa ka ïing mala Seminary.

Ha ka samoi treikam ba 28 snem jong u kum u Bishop, u la plie ïa 24 tylli ki Parish bathymmai ha ryngkat ka ïingmane, Presbytery, Hostel na bynta ki shynrang bad kynthei, ka Convent, skul bad Dispensary bad wer ruh sa 14 tylli ki jingïasyllok niam ba kynthup ïa ki Claretian, Capuchin, Jesuit, Franciscan bad Monfort ban shakri ha ka Diocese.

Hadien kane, ha ka 22 tarik Ïaïong, 2007, u Pope Benedict XVI u la thung ïa u Bishop Andrew R. Marak ban shimti ïa ka kam na u Bishop Mamalassery uba la kynjoh ïa ka rta kaba 75 snem. Katba ka Diocese ka la nang heh, la thung ïa u Rev. Fr. Jose Chirackal kum u Auxiliary Bishop ka Tura ha u 2020.

Ka Tura Diocese ka la lamkhmat ha ka ban pynbiang ïa ka pule-puthi kaba paka sha kiba bun ki khynnah bad ki samla jong ka thaiñ lyngba 2 tylli ki kolej, 22 tylli ki skul Higher Secondary, 53 tylli ki skul Secondary bad palat 100 tylli ki skul Primary bad Hostel, ha kawei ka liang kaba la kyntiew ïa ka jingnang-jingstad kumjuh ban synñiang sha ka roi ka par jong ka ïoh ka kot ha ka imlang-sahlang hapoh ka Jylla.

Ki khynnah pule barim na ki shlem ai jinghikai Katholik ha Ri-lum Garo mynta ki bat ïa ki kyrpad ba heh ha ka imlang-sahlang bad kam paidbah kumjuh.