Ki matti ka nongleh bha kaba wanrah jingkylla jar-jar ha Kharang naduh u snem 1950

Ïa ka Annie Margaret Barr kaba ki Khasi ki khot ka Kong Barr, la kha ha u snem 1899 ha England bad ka la khlad ha New Delhi ha u snem 1973.

Shillong, Risaw 24

Ki kam babha jongno-jongno ki ju neh ju sah bad ïa kita ki kam la ju ïoh ruh ban kynmaw burom pateng la pateng.

Kum kita ki kam babha bad ki matti kiba ïaineh haduh mynta mynne, la sakhi ruh ïa ki jong kawei ka nongtrei mon sngewbha na ri Bilat, kata, ka Annie Margaret Barr, kaba la wan poi naduh u snem 1950 sha shnong Kharang, kaba hap ha Mawkynrew Block, East Khasi Hills district.         

Na ki jingthoh bad khana ba la buh ryntih, la ong ba ha u snem 1950 ter ter haduh u snem 1973, ka Annie Margaret Barr, ka la wan shong ha ka shnong Kharang, bad kane ka briew ka la kylla long ka nongwanrah jingkylla kaba jar jar na ka jingdum sha ka jingshai kaba ki nongshong shnong ka shnong Kharang, lem bad ki shnong ba marjan hi haduh mynta ki dang ïai pyrto ïa ki kam babha bad u synñiang u bynhei jong ka ha ka pule puthi, ka koit ka khiah, ka jingïarap ïa ki khunswet nalor kiwei pat ki kam ïarap para briew.

Ïa ka Annie Margaret Barr kaba ki Khasi ki khot ka Kong Barr, la kha ha u snem 1899 ha England bad ka la khlad ha New Delhi ha u snem 1973. Ka la pyndep ïa ka jingpule MA na Cambridge University bad hadien ba ka la pyndep jinghikai ha ka Unitarian Ministry, ka la kylla long ka Myntri ha ka Unitarian Church of Our Father ha Rotherham, United Kingdom.

Ka dei ha ka por ba ka don ha ka jinghikai ba ka la tip shaphang ka India lyngba ka Friend of India Society, nangta shaphang u Babu Hajom Kissor Sing Nongbri (u nongseng ka Balang Khasi Unitarian ha ka por ba ka Meghalaya ka dang hap ha ka Jylla Assam) bad kumjuh shaphang u Mahatma Gandhi, ha kaba ka la leit ïakynduh ruh ïa ki.

Ka Barr ka la poi nyngkong sha Khasi Hills ha u snem 1934 bad ha u snem 1940 ka la kylla long ka Lecturer jong ka Subject English ha Lady Keane’s College bad ha u snem 1941, ka la shah khot ha ka Sorkar ban hikai bad long Headmistress ha Government High School, Jowai.

Ka jingïohi jong ka ba ki jaka sor kim don ïa ki lad ban ai jinghikai ryngkat ka jingpule bad jingtreikam bad bun ki khynnah haba ki la pule ha ki jaka sor kim leitphai shuh sha la ki shnong nongkyndong. Kumta ka la ïakren bad ki bor pynïaid ka Balang bad dei ha u snem 1949 ka la sdang ïa ka Kharang Rural Centre ban ai jingsumar, bad ai jinghikai ïa ki briew katei ka thaiñ.

Ha ki snem 1960, ka la sdang ïa ka jaka ri khunswet ha ka jaka sah jong ka, bad hikai ïa ki ban pule ban thoh. Hadien kane na ka jinglong tymmen bad jingbym don ha ka met ba koit ba khiah ka la ïakren bad ki bor shnong ban plie ïa ka skul ha u snem 1968 ban pynïaid da kiba ïa don bynta bad kane ka skul kaba ïeng mynta ha ka kyrteng ka Annie Margaret Barr Higher Secondary School ha katei ka shnong. Ka Barr ka la khlad noh ha ka 11 tarik u Nailar, 1973 ha New Delhi ha ka por ba ka leit shah sumar bad la thang ïa ka ha katei ka nongbah bad la wanrah ïa u dpei sha shnong Kharang bad buh ban tei ïa u motdur jong ka.

Kumta ha ka Sngi Ba-ar (24 tarik Risaw, 2023), ka Balang Unitarian lem ka School Managing Committee ka Annie Margaret Barr HS School ki pynlong ka jingpynhap pyrda noh ïa ka jingrakhe kynmaw burom ïa ka jingdap 50 snem ka jingkhlad noh jong ka ha phyllaw katei ka skul. Ha kane ka sngi la donlang u Bah Banteidor Lyngdoh, MLA ka Mawkynrew kum u kongsan, u Bah Martle N Mukhim, MDC ka Mawkynrew kum u Symbud Kongsan, u Bah Marki Passah, President Unitarian Union, u Bah Nangroi Suting, ka Dr. Kate R Walker, kaba wan mihkhmat na ka First Unitarian Church, Pittsburgh, USA, u Dr. Khlur Mukhim, u Bah Banjop Mukhim nalor u Bah Wanpher Muttyent, Chairman lem kiwei pat.

Nalor ki nongïalam ka Balang, la ïa donlang da ki khynnah skul barim kane ka skul kiba la ai ïa ki skit bad jingrwai, ki riewrangbah ki longkmie kiba dang kynmaw bad ithuh ïa ka Barr ha ki 50 snem mynshwa, ki khynnah skul ba mynta, ki nonghikai, ki kmie ki kpa lem kiwei pat.

Ha kane ka sngi, u Bah Banteidor kum u kongsan u la pyllait paidbah ïa ka thup sah kynmaw lane ka Souvenir jong ka jingdap 50 snem ka jingkhlad noh ka Barr bad haba ai jingkren u la kular ban ai jingïarap ïa ka skul ban shna ïing skul ha ka mang tyngka ba T.20 lak na ka SRWP 2023-2024.