Khliehriat, Rymphang 16
Ki ‘riewstad jong ka pyrthei ki ong ba ka thma bah ka ban sa wan kan dei na bynta ka umbam umdih. Kane ka jingïohi jong ki ‘riewstad ka la wan dur ha ki thaiñ nongkyndong jong ka East Jaiñtia Hills, Meghalaya na ka daw ba ki nongshong shnong ki la mih paidbah ban dawa ban ai jingïada ïa ki tyllong um.
Kitei ki nongshong shnong kiba la mih paidbah ryntih ki dei na artylli ki shnong kata Nongsning bad Umrasong ha ryngkat ka jingrah ïa ki jingthoh bad ki lama ïong. Kine ki paidbah ki la ïaid ha ka Sngi Thohdieng ban dawa ïa ka jingïada na ka karkhana thang dewïong, kata, ka M/s Presidium Breez kaba don ha khappud ka shnong Umrasong, Nongsning bad Umtyra ba hap hapoh ka Elaka Sutnga.
Ha kane ka jingmih paidbah, la ïashim bynta da ki longkmie longkpa bad ki samla shynrang kynthei jong kitei ki artylli ki shnong, kata, ka Umrasong bad Nongsning.
Ka jingïaid paidbah ka la sdang na lad ban leit sha karkhana bad ïaid lyngba ka surok khyndew haduh ban da poi ha karkhana kaba ka jingtei ban pynïeng ïa ka, ka dang ïaid shakhmat.
Ïa ka syrnod ‘No-Objection Certificate’ (NOC) ban seng ïa kane ka karkhana thang dewïong la ai da ka Dorbar Shnong Umrasong ha u snem 2022 sha u trai u Bah Edamon Siangshai uba na ka shnong Nongsning.
U Waheh Shnong bathymmai ka Umrasong, u Bah Elias Tlang, haba kren sha ki lad pathai khubor u la ong ba ka dorbar shnong ka la ai ïa ka jingmynjur ban seng ïa ka karkhana thang dewïong, hynrei kam shym la tip ba na ka jingwan katei ka karkhana kan kylla long ka jingduhnong ïa ka shnong ka thaw ha ka liang ka jingkhuid jong ka lyer ba ki ring mynsiem bad ka jingpynkylla bih noh ïa ki tyllong um kiba don ha u pud u sam jong ki ar shnong.
U Waheh Shnong ka Nongsning, u Bah Dipsing Bareh, u la ong ba ha kaba ïadei bad katei ka karkhana thang dewïong, na ka liang ka Dorbar Shnong Nongsning ka la dep ban buh ïa ki jingujor naduh u snem 2022 sha u Deputy Commissioner ka East Jaiñtia Hills bad kiwei kiwei ki tnat ba dei khmih ba ym dei ban ai laisen ban seng ïa kane ka karkhana namar ka pynjaboh ïa ka lyer bad mynta ka pynjulor wat ïa ka tyllong um jong kane ki ar shnong.
U la ïathuh ba ki nongshong shnong ki kyndit ban ïohi ïa ka jingsdang pyntrei ïa kane ka karkhana wat hapdeng ki jingujor pyrshah. Katkum ka jingtip jong ka shnong, ïa ka CTE (Consent to Establish) ban tei ïa kane ka karkhana ha katei ka jaka la ïoh ha u snem 2023.
Shuh shuh u la ïathuh ba ka tyllong um ba jan tam na kane ka karkhana ka dei ka Umthlu kaba jngai tang 100 lane 200 mitar, bad kawei pat ka tyllong um kadei ka Umdathli kaba jngai kumba 1 kilometre katba ka jingjngai jong ka karkhana thang dewïong na ka shnong Nongsning bad Umrasong ka long 1 kilometre. Kumta na ka liang ka Dorbar Shnong ka la dawa ban pynduh pyndam noh shi syndon ïa kane ka karkhana namar ka pynjulor ïa kine ki tyllong umbam umdih bad lada duh kine ki tyllong um ki shnong kim don tyllong um shuh da kiwei.
Ha kaba ïadei bad ka jingshah ktah jong kine ki tyllong um, u Waheh Shnong u la ong ba naduh u 2022 mar sien sdang ïa ka jingtrei ïa kane karkhana, ki tyllong um ki la shah ktah khamtam ha ka por slap namar ka um ka kylla rong na ka jingtuid jong ka khyndew.
