Shillong, Ïaïong 13
Ka Hynñiewtrep Border Dispute Redressal Forum (HBDRF) ka la rakhe ïa ka 13 tarik u Ïaïong kum ka sngi jong ka jingsngewsih, bad ka la pynbna ruh ba kan ïai bteng ban kynmaw ïa kane ka sngi man la u snem tad haduh ban da pynkynriah pura ïa ka Block-1 bad Block-2 da kaba pynphai biang ïa ki sha Meghalaya.
Ha ka kyrwoh ba la pynmih ha ka Lah Sngi U Blei, u Chairman ka HBDRF, u Bah Chandame Sungoh u la pynkynmaw ïa ki paidbah ba ka 13 tarik u Ïaïong ka dei ka sngi jong ka jingsngewsih, khamtam na bynta ki nongshong shnong jong ka Elaka Labang Nangphyllut Block-1 bad Raid Nongtung Khyrwang Block-2, namar ka dei ka jingkynmaw ïa ka jingwan knieh jubor jong ka Sorkar Assam ïa kine ki jaka ha u snem 1951.
“Dei ha kane ka sngi ha u snem 1951 ba ka Sorkar Assam ka la knieh jubor ïa ka Block-1 & 2 na Jowai Civil Sub-Division bad pynïasoh ïa ki sha ka United Cachar Mikir Hills (kaba la tip mynta kum ka Karbi Anglong Autonomous Council) lyngba ka ‘Notification’ TAD/R/31/50/150-151,” u la ong.
U Bah Sungoh u la pynpaw ba ki jaka ki dei hok jong ka Meghalaya, bad ïa ki jingleh jong ka Sorkar Assam la leh khlem ka jingmynjur jong ki nongshong shnong trai-ri trai-muluk Khasi-Pnar.
“Ha ka jingshisha, kine ki jaka ki la dei ban neh hapoh jong ka United Khasi & Jaiñtia Hills (Meghalaya mynta), hynrei ka Sorkar Assam ka la leh khlem ka jingtip, ka jingsngewthuh, ne ka jingmynjur jong ki nongshong shnong trai-ri trai-muluk Khasi-Pnar, kiba dei hok ki trai shnong bad ki trai jaka,” u la bynrap.
U Chairman ka HBDRF u la kdew ba watla ka Sorkar Assam ka la kubur ïa ka jingbakla bad pynmih ïa ka ‘Notification’ RSR/296/51/130 ha ka 13 tarik u Lber, 1957, bad hukum ban jurip bad khmih bniah biang ïa katei ka jaka, hynrei ka jingpynphai biang ïa kine ki ‘Block’ kam shym la urlong haduh kine ki sngi.
“Ki ar tylli ki District Council, ka United Khasi & Jaiñtia Hills bad ka United Cachar & Mikir Hills, ki la pyndep ïa ka jingjurip lang bad jingkhmih bniah ha ka 17-20 tarik u Rymphang, 1958, da kaba mynjur ban pynphai biang ïa katei ka jaka sha ka United Khasi & Jaiñtia Hills. Hynrei ka jingpynphai biang ïa katei ka jaka kam pat urlong haduh kine ki sngi,” ong u Bah Sungoh.
“Kumta, tad haduh ban da dep ha ka ban pynphai biang ïa ka Block – I bad Block – II sha ka Meghalaya, ka seng kan dang ïai bteng ban rakhe ïa ka 13 tarik u Ïaïong kum ka ‘Black Day’ ne ka sngi jong ka jingsngewsih man la u snem,” u la pynkut.
