Shillong, Ïaïong 13
Katba nang ïaid ki sngi ki snem ka ‘Shad Suk Mynsiem’ ba la pynlong da ka Seng Khasi Kmie ka la nang heh, nang bun ki nongwan ban ïashimbynta, kaba pynlong ïa ka lympung Weiking ban phuh ban phieng.
Ka Shad Suk Mynsiem ka dei kaba la sdang naduh u snem 1911 bad hashuwa jong kata ruh ka la ju don ka jingpynlong ïa kane ka jingshad, hynrei naduh katei ka por ïa kane ka jingshad la shimti noh da ka Seng Khasi Kmie ba ju pynlong shisien shi snem ha ka madan Weiking kaba don ha Jaiaw, Shillong.
Ka Shad Suk Mynsiem kam dei ka shad rong, hynrei ka dei ka shad ainguh-aidem ïa u Blei Trai Kynrad Nongbuh Nongthaw ba un nang kyrkhu bad nang ïai thehsei ïa ki jingkyrkhu ha ki saw aiom jong ka snem bad kane ka jingshad ka ju long ha ka por Pyrem.
Ka Seng Khasi Kmie naduh ba la sdang ïa kane ka jingshad ka ïaleh ban tyngkai ban pynneh pynsah ïa kane ka jingshad khamtam ban pynneh pynsah ïa ka put ka tem, ka rwai ka siaw bad ïa ka shad ka kmen.
Haba ïakren sha ki nongthoh khubor u Rgh DL Nongbri, Vice President ka Seng Khasi u la ïathuh ba ha ka por jong ka jingsynshar ki phareng ka la don ka jingpyrshang ban pynduh ïa ka rukom shad u khun Khasi-Khara hynrei kaba sngewtynnad pat kane ka jingshad ka neh, ka sah khamtam lei ha kine ki sngi kane ka jingshad ka la nangheh nangïar shuh-shuh, namar ka jingwan ïashim bynta shitrhem ki hep kiba rit, ki khun samla bad kiba la rangbah ruh kumjuh.
U Rgh. Rangpher Rynjah haba bynrap u la ong ha ki por ba kham mynshuwa ka duna bha ka jingwan ïashimbynta ki khun ka seng, hynrei kaba kham phylla ka long ba ha kine ki sngi, da ki hajar ki nongshad kiba wan ban ïashim bynta.
“Kane ka pyni ïa ka jingkloi ki khun samla jong ngi ban ïeit, ban burom ïa la ka jong, kaba dei ka matti ba shonghok shongblei, kaba ngi la ïoh diangti lyngba ki kñi ki kong, longshuwa manshuwa ki jong ngi ban ai sha ka pyrthei,” la ong u Rgh. Rangpher Rynjah.
Lyngba ka Shad Suk Mynsiem ba mynta u snem ka Seng Khasi ka kyntu ïa ki khun ka Seng ba don hapoh ka Bri u Hynñiewtrep ban pynneh ïa la ka jong ka riti ka dustur, pynneh ïa la ka jong ka niam namar lada la duh noh ka riti ka dustur, ka niam, ka rukom ka la jah noh ka jinglong kyrpang jong ka jaidbynriew ha kane ka sla pyrthei.
Ha kane ka sngi ba kut jong ka ‘Shad Suk Mynsiem’ la wan ban shim bynta u Symbud Myntri Rangbah ka Jylla u Bah Prestone Tynsong, u Bah Sanbor Shullai Myntri ka Arts & Culture, ka Deputy Commissioner (DC) ka East Khasi Hill District ka Kong R.M Kurbah, IAS, u Shongknor ka Khasi Hill Autonomous District Council u Bah Strong Pillar Kharjana, katto katne ki MLA, MDC bad kiwei de ki heh Sorkar.
Ha kane ka Shad Suk Mynsiem ba mynta u snem haduh 1810 ngut ka jingwan poi ki nongshad, 964 ngut ki dei ki nongshad shynrang bad 846 ngut ki dei ki nongshad kynthei ha ryngkat ka jingwan sakhi lang ki phew hajar ngut ki khun jong ka Seng Khasi ba na kylleng ka Ri Khasi.
