Shillong, Ïaïong 22
Ka North Eastern Council (NEC) ka la pynlut T.1,496.78 klur ha u snem mang tyngka 2025-26, kaba long ruh ka “snem ka ban sah kynmaw” na ka bynta ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi baroh kawei.
Ka jingpynlut ka kynthup ïa T.792.12 klur hapoh ki skhim jong ka NEC (SoNEC) bad T.704.66 klur hapoh ka North East Special Infrastructure Development Scheme – Roads (NESIDS-Roads).
“Ka jingtreikam jong ka NEC mynta u snem ka pyni ïa ka jingkiew sted ha ka lynti ïaid jong ka roi ka par ha ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi”, la ong ka Council.
Ha u snem 2025-26, ka NEC ka la mang 54 tylli ki projek thymmai kiba shongdor haduh T.435.22 klur, kiba kynthup ïa ki jingpule ba shalor, ki jingtei ha ka koit ka khiah, ki karkhana, ka rep ka riang & Horticulture, ka kam jngohkai pyrthei, ki lad kamai bad ka jingpynneh-pynsah ïa ka kolshor.
Kane ka dei ka jingkheiñ kaba heh tam ha ka shisnem ha ka kylla ba 15 jong ka ‘Finance Commission’ ba mynta. Ha kajuh ka por, la mang sa 162 tylli ki kam bym don jingïadei bad ki projek kiba shongdor T.24.06 klur, kynthup ïa ki tamasa kolshor, ki ‘Seminar’ bad ki prokram pynsngewthuh paidbah. Baroh ki jingmang thymmai na ka bynta u snem ki long T.459.28 klur.
Une u snem u la sakhi ruh ïa 136 tylli ki projek kiba shongdor T.678.85 klur kiba la pyndep – ka jingpyndep kaba ar, kaba heh tam man la u snem ha ka kylla ba mynta jong ka ‘Finance Commission’.
Nalor kata, la lah ban pyndep ruh 161 tylli ki kam bym don jingïadei bad ki projek kiba shongdor T.17.28 klur, kaba ïalam sha ki jingpynpoi (baroh) na ka bynta u snem 2025-26 sha ka 297 tylli.
Hapoh ka NESIDS-Roads, ka tnad Development of North Eastern Region (DoNER) ka la mynjur ïa 64 tylli ki projek surok kiba shongdor T.3,037.39 klur ha kylleng ki 8 tylli ki Jylla ha ka samoi jong ka ‘Finance Commission’ kaba 15, ha kaba la lah ban pyndep ïa 30 tylli ki projek kiba shongdor T.1,123.08 klur.
Tang ha u snem 2025-26, ka jingpynlut jong ka NESIDS-Roads ka long T.704.66 klur, kaba kynthup ïa ki jingkieng halor ki wah bah bad ki projek pynbha surok ha ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi.
Ka NEC Secretariat ka la pynlong haduh 405 tylli ki jingjurip ïa ki projek kiba dang ïaid ha une u snem.
“Ka jingdon jong ki jingjurip ba ïaineh ka pyntikna ïa ka jingïaid beit ïaid ryntih, ka jingpyndep ha ka por kaba biang, bad ka jingkitkhlieh ha ka jingpyntreikam ïa ka projek,” ka la ong.
Ka jingjop ba kongsan jong ka synshar-khadar ka long ka jingpynduna ïa ki ‘Financial Liabilities’ bad ki ‘Utilisation Certificate’ (UC).
Ki ‘Committed Liability’ ki la hiar na ka T.1,743.48 klur ha ka 1 tarik u Ïaïong, 2022 sha ka T.813.17 klur ha ka 31 tarik u Lber, 2026 – ka jingduna kaba palat 53% ha ki saw snem. Ki UC kiba dang sahteng ki la hiar na ka T.440.82 klur katkum ka 1 tarik u Ïaïong, 2025 sha ka T.10.94 klur ha u bnai Rymphang-Lber 2026, ka jinghiar kaba palat 97% ha kawei ka snem mang tyngka.
“Kane ka pynpaw ïa ka jingpynleit jingmut kaba jur jong ka NEC halor ka jingkitkhlieh ha ka liang ka pisa-tyngka bad ka jingbud ryntih ïa ki kyndon”, la ong ka Council.
U Secretary, NEC, u la pynpaw ïa ka jingkhublei kaba kyrpang sha ki Sorkar Jylla bad ki tnad pyntreikam na ka bynta ka “jingshimkhia lang ha ka ban kyntiew ïa ki jingthmu pynroi jong ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi.”
Shuh shuh ka Council ka la ai khublei ruh ïa ka jingïalam ba ïohi jngai bad jinglam lynti jong u Chairperson, NEC (Myntri kam pohïing ka Sorkar Pdeng) bad u Vice Chairperson, NEC (Myntri ka tnad DoNER) na ka bynta ka jingkiew shaphrang jong ka thaiñ.
“Da kaba pynskhem biang ïa ka jingkut jingmut jong ka, ka NEC kan ïai bteng ban ïatreilang bad baroh ki Jylla ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi ban ïarap pynurlong ïa ka jingthmu jong ka ‘Viksit North East’ hapoh u snem 2047, kaba ïahap bad ka jingangnud lem bad ka jingthmu ba ai mynsiem jong u Myntri Rangbahduh na ka bynta ka ‘Viksit Bharat’ hapoh u snem 2047,” ka la ong.