Khliehriat, Ïaïong 26
Ki paidbah nongshong shnong jong ka Huroi bad Lahalein, East Jaiñtia Hills District ha ka jingïalang Dorbar ha ka 25 tarik Ïaïong ha shnong Huroi, kila byrthen ba lada ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council (JHADC) kam lah ban pynurlong ïa ka jingdawa jong ki nongshong shnong, kin pyrshah jur ïa ka jingthmu ka Sorkar ban shna ïa ka surok High Speed Corridor kaba ïaid lyngba na ka thaiñ khappud.
Ka jingdawa jong ki ar shnong ka long ban pyndam ïa ka jingithuh shnong thymmai ïa ka Umpyrshin da ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council (JHADC) bad ka jingai sanad ïa u Bah Johny Suchen ban long u waheh shnong ka Umpyrshin.
Ïa ka dorbar la pynïaid da u Bah Pynskhem Suchen bad la ïoh ka jingkren na u waheh shnong barim ka Huroi Golden Marbaniang, waheh shnong Lahalein Mit Dkhar, Poly Pohlong, Salan Tongper, Protascious Lamin nalor kiwei kiwei.
Baroh ki nongkren ki pynpaw ba ka JHADC haduh mynta ka dang sngap jar jar ïa ka jingdawa jong ki ar shnong kata ban pynduh pyndam ïa ka jingithuh shnong ïa ka Umpyrshin bad kila bynrap ba ka Umpyrshin ka dei tang ka kyntoit ne dong kaba hap hapoh jong ka Dorbar Shnong Huroi, hynrei u Johny Suchen pat u la kam ba ka dei ka shnong bad u la ïakhun haduh ba u la ïoh ïa ka sanad na JHADC.
Haba kren ha ka jingïalang, u Waheh Shnong barim jong ka shnong Huroi, u Bah Golden Marbaniang u la ong naduh kaba nyngkong, ki paidbah na shnong Huroi bad Lahalein ki la pyrshah jur ïa ka jingïoh sanad Waheh Shnong u Johny Suchen na ka District Council ka bym dei katkum ka rukom treikam ka district council namar ba na ka liang jong ki kum ka shnong ha kito ki por kim don jingtip ïa ka jingthung waheh shnong ïa u Johny Suchen ha ka dong Umpyrshin namar ha kane ka dong ki la dep don lypa ki waheh dong.
Katba u Secretary Shnong barim ka Huroi, u Bah Poly Pohlong u la pan ka jingpynshai bad jingbatai na ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council ban pynshai ïa ki kyrteng waheh shnong kiba naduh u snem 1970 tad haduh mynta, u la ong ïa kane namar ba naduh u snem 1970 haduh u snem 2025 ki kam ki ïaid beit hynrei tang mynta u snem 2026 ka JHADC ka la leh lyndet ïa ka shnong khlem ka jingïamynjur uba bun balang bad la shu ai syrnod ïa u Bah Johny Suchen bad ba kane ka la ktah jur ïa baroh ki nongshong shnong.
U waheh shnong ka Lahalein, Mit Dkhar u la ong kum u waheh shnong haba u peit ïa ki kot ki sla u ïohi bad tip ba kim don khappud badno badno lait tang bad ka shnong Huroi, te kane ka district council ka la ai khappud ïa ka Lahalein bad u Johny Suchen uba kam ba u dei u waheh shnong Umpyrshin, kane ka pynsngewsih bad pyn pangnud ïa ki namar ha ka jingshisha ha shwa ban ai ïa ka khappud kila dei ban tip namar haba wan thew ïa u pud u sam kito kiba long para marjan ki dei ban tip bad lada don mano mano ba pyrshah kim lah ban ai ïa ki kot ki sla.
U Pynskhem Suchen, Secretary dong Umpyrshin, u la ong ha ka jingshisha ki shithi bad ki jingthoh ki dei ban don sha ki ar shnong hynrei ym don satia kano kano ka shithi, u la ong ruh ba ka shnong Huroi ka la thung ïa ki waheh dong, ki secretary dong khnang ban pynsuk ïa ka jingtreikam ha shnong namar ha kane ka dong ki don haduh kumba 70 tam tylli ki longïing bad ki don tang katto katne tylli ki longïing kiba pyrshah shnong hynrei kiba bun ki longïing ki don sha ka liang ka shnong Huroi, da kaba kylli ruh ba kumno ka district council ka ai sanad waheh shnong haba kiba bun kiba shong ha Umpyrshin kim sngewtynnad ïa kane ka jingai sanad waheh shnong bad ki dang kam ba ki dei ki nongshong shnong ka Huroi.
U Assistant Waheh Shnong Lahalein, u Krison Khonglah u la ïathuh ba myn ha 10 tarik jong u bnai Rymphang ki la ïoh ïa ka jingpyntip na ki bor district na u Deputy Commissioner ban wan ban thew bad jurip ïa ki bynta ban ïaid ka surok ‘high speed corridor’ ka ban ïaid lyngba na ka shnong Lahalein, kum ki nongsynshar shnong bad ki nongshong shnong ki la ïa don lang bad ka kam ka la ïaid beit ha ka kam jurip, hynrei dei ha ka 11 tarik pat ki la wan biang ki nong jurip ban shna ïa ka surok high speed corridor bad ha kane ka sngi ki la ïoh ïa ka jingujor na u Johny Suchen uba khanglad ban jurip bad u la ong ba un nym shah ban jurip ïa kane ka jaka namar ba ma u um don jingtip ïa kane ka jingwan jurip bad u la kam ba u la ïoh ïa ka bor kum u waheh shnong ha Umpyrshin bad kane ka la pynkyndit ïa ki nongsynshar shnong na Lahalein namar kim don jingtip eiei ïa kane ka jinglong waheh shnong u Johny Suchen.
U Muhunroi Suting na ka dong Umpyrshin u la ong, “Nga tip ba ka Umpyrshin ka dei tang ka dong kam dei ka shnong, ka jinglong shnong ka Umpyrshin ka long khlem ka jingïatip lang ki ar tylli ki shnong ba marjan, ka jinglong shnong ka long kaba sngew lyngngoh ba ka shnong Huroi bad ka shnong Lahalein kiba marjan kim tip bad wat ma u uba shong ha Umpyrshin ruh u ong ba kane ka dei tang ka dong kam dei satia ka shnong.
Baroh ki nongkren kila kyrpad ïa ki nongbishar kiba don ha ka Tribunal ba kin pynstet ïa ka jingbishar ha kaba ïadei bad kane ka kam waheh shnong, bad ba kin shimkhia bad peit bniah katkum ka jingthoh jingtar, katkum ki kyndon jong ka district council halor kumno ban thung ïa ka waheh shnong bad kumno ban pynskhem ban ai syrnod ïa u waheh shnong.