Byrthen ïakhih ka JSU lada ym pyndam ïa ka ‘Public Hearing’ tih mawshun ha Lum Syrman

Jowai, Jymmang 06 Ka Jaiñtia Students’ Union (JSU) Khliehriat Circle ha ka 5 tarik Jymmang ka la phah da ka jingujor bym lah ban ïa pein sha ka Meghalaya State Pollution Control Board (MSPCB) pyrshah...

Jowai, Jymmang 06

Ka Jaiñtia Students’ Union (JSU) Khliehriat Circle ha ka 5 tarik Jymmang ka la phah da ka jingujor bym lah ban ïa pein sha ka Meghalaya State Pollution Control Board (MSPCB) pyrshah ïa ka jingthmu tih mawshun jong ka M/s Shree Cement Ltd ha ka jaka kaba heh 217.394-hectare ha Lum Syrman, Elaka Nongkhlieh da kaba dawa ban pynsangeh mardor ïa ka Public Hearing bad ban pynduh pyndam noh ïa kane ka projek.

Ha ka shithi sha u Member Secretary ka MSPCB, u President ka JSU Bah Livingson Sama u la ong ba ka seng kan sdang noh mardor ïa ka jingïakhih paidbah ha ka district baroh kawei lada ka jingai jingbit kan ïaid beit bad ban ujor beit beit sha ka National Green Tribunal (NGT) bad ka ïingkashari Meghalaya High Court.

“Lada ka MSPCB ka leh bym suidñiew ïa kane ka jingdawa ba shonghok bad ïaid shakhmat ïa ka jingai jingbit kaba beaiñ, ngim banse ban pynlong da ka jingïakhih paidbah kaba tyngeh ha baroh kawei ka district khnang ban ïada ïa ka Elaka ka jong ngi. Ngin ujor pyrshah ruh ïa kane ka kam leh thok sha ka NGT bad ka ïingkashari High Court,” ong ka shithi.

“Lada kane ka jingthmu kan ïaid shakhmat ngin pynthikna ba ka MSPCB ryngkat ka State Environment Impact Assessment Authority (SEIAA) kin hap ban shim ïa ka jingkitkhlieh halor ka jingbym pyndep ïa la ka kamram kumjuh halor ka jingpynjot ïa ka mariang bad ka jingdon bynta lang ban aiti beaiñ ïa ka khyndew ka shyiap jong ki riewlum,” ka la bynrap.

Ka seng ka dawa ban pynsangeh mardor ïa ka Public Hearing, ka jingpyndam noh ïa ka Terms of Reference (TOR) kaba khlem treikam bad ban pynduh pyndam noh ïa kane ka projek da kaba ong, “Ka khyndew ka shyiap jong ngi kam dei na ka bynta ban die, bad ka mariang jong ngi kam dei ban shah pynjot na ka bynta ki jingmyntoi jong ki kompeni.”

Ka JSU ka la shim ïa ka jingpynhap kyrdan ïa ka project kum ka ‘Category B1’ kum ka jingleh kaba bakla katkum ka ain da kaba kynthoh ba katkum ka jingpynbna ka EIA jong u snem 2006, kano kano ka mining lease kaba palat ïa ka 50 hectare ka la hap mardor hapoh ka kyrdan ‘Category A’,” kaba donkam ïa ka jingbishar bniah da ka Ministry of Environment, Forest and Climate Change ha New Delhi.

Ka SEIAA, Meghalaya ka la ïaid lait ïa ka TOR na ka bynta ka projek kaba heh kat kane. Ka MSPCB kam lah ban pynïaid ïa ka Public Hearing da kaba pynshong nongrim na ka TOR kaba long beaiñ,” ong u Bah Livingson.

Ka seng ka la kynnoh ruh ba ka draft EIA ka thmu ban pynduh pyndam ïa ka spah mariang jong ka thaiñ.

“Ka EIA ka la pynpaw ïa ka Wah Litein tang kum ka bynta jong ka jaka kaba rit. Na ka bynta ki briew jong ngi ka dei ka jingim na ka bynta ka rep ka riang. U pud u sam jong ka jingtih mawshun u long haduh ha syndah jong kane ka wah,” ong ka shithi da kaba maham ïa ka jingtuid jong ki um jaboh khlem ka jingker kaba ha ka jingjngai kaba 1 kilomitar.

“Ki samla trai muluk ka Rilum Jaiñtia ki la sakhi ïa ka jingshah pynmadan jong kiba bun tylli ki lum bad ka jingkylla bih jong kiba bun ki wah namar ki bor ba dei khmih ki jied ban peit da kumwei pat. Ngin ym ailad ba u lum Syrman un shah kynthup lang ha kane ka thup jong ka jingshah ktah ba sngewsih,” ka la bynrap.