Shillong, Nailar 11
U Chief Electoral Officer (CEO) ka Jylla, u Dr. B.D.R. Tiawari ha ka Sngi Ba-ar u la ong ba ki don palat 6.51 lak ngut ki nongthep ‘vote’ ha Meg-halaya kiba la pynithuh ban hap khmih bniah biang ha ka por ba ïaid ka Special Intensive Revision (SIR), 2026.
Ha kajuh ka por, u la ong ba ka Jylla ka la ïaid shakhmat bad ka jingpynbna kaba bniah bad ka jingsngap (Hearing) hadien ba la pynmih ïa ka ‘Draft Electoral Roll’.
Haba pynïaid ïa ka jingïalang khmih bniah ha ka Sngi Ba-ar bad ki Deputy Commissioner, ki District Election Officer, ki SDO, ki ERO bad ki AERO, u CEO u la khmih bniah ïa ka jingpynïaid kam hadien ba la pynmih ïa ki ‘Draft Roll’ ha ka 5 tarik u Nailar ha baroh 60 tylli ki Assembly konstiwensi.
“Ha kylleng ka Jylla, la pynithuh ïa 2,22,786 ngut ki nongthep ‘vote’ hapoh ka thup kyrdan ‘No Mapping’, katba ïa 4,28,858 ngut kiwei pat ki nongthep ‘vote’ la pynithuh ba ki don ki jingbym biang ha ka jingbuh ‘Map’ haba ïadei bad ki rekod SIR jong u snem 2025. Kumta, la ithuh haduh 6,51,644 ngut ki nonghtep ‘vote’ na ka bynta ka jingkhmih bniah bad ban leh ïa kaba donkam katkum ka rukom treikam ba la buh,” ong u CEO.
Ki ophisar ki la ong ba ki jingbym biang ba la pynpaw lyngba ka ‘ECINET’ ki kynthup ïa ka jingbym ïahap ha ka kyrteng jong ki nongthep ‘vote’ bad ka kyrteng ki kmie ki kpa na ki rekod jong u snem 2005, ka jingïapher ha ka rta hapdeng ki nongthep ‘vote’ bad ki kmie ki kpa ne kiba shipara, palat hynriew ngut ki khun kiba ïasoh bad kijuh ki kmie ki kpa, bad ka jingïapher rta kaba duna ïa ka 40 snem hapdeng u nongthep ‘vote’ bad ki ‘mei-ieid-pa-ieid.
Na ka liang u CEO u la bthah ïa baroh ki ERO bad ki AERO ban pyntikna ha ka ban pynmih ïa ki jingpynbna, ban shon bad ai sha ki ha ka por ba la buh, bad ban pynkhreh ïa ki jingsngap (Hearing) kiba la buh ryntih.
La bthah ruh ïa ki distrik ban pynthymmai man ka por ïa ki kot peit bniah khnang ba ka jingpynïaid kam haba ïadei bad ka jingsam ïa ki jingpynbna bad ki jingïalang ban pynlong ïa ki jingsngap (Hearing) yn lah ban buddien da ka ophis jong u CEO.
“Ynda la ïoh ïa ka jingpynbna, u nongthep ‘vote’ ba dei hok u lah ban leit mih hakhmat ki ERO/AERO bad ban ai ïa ki kot ki sla kiba donkam kiba la buh na ka bynta katei ka jingthmu,” la pynshai u CEO.
Ha kane ka jingïalang la pyntip ruh ba la ïasam ïa ki ‘Draft Roll’ sha ki seng saiñ pyrthei ba la ithuh, ki khlieh nongsynshar shnong, ki Dorbar Shnong bad ki Nokma.
La buh ruh ïa ki thup kyrteng ki nongthep ‘vote’ (Booth-wise) kiba don ha ka thup ‘Absent’, ‘Shifted’, ‘Death’ bad ‘Duplicate Elector’ ha ki ‘website’ jong u CEO bad DEO.
Halor ki jingkam bad ki jingpyrshah ba la ïoh pdiang hadien ba la pynmih ïa ka ‘Draft Roll’, u CEO u la ong ba ki aplikeshon kiba la wan haduh mynta ki long 2,449 tylli – 1,121 tylli ha ka phorm 6 ban pynrung, 8 tylli ha ka phorm 7 ban pyrshah/pyndam, 253 tylli ha ka phorm 8 na ka bynta ka jingpynkynriah, bad 1,067 tylli kiwei pat ki aplikeshon ha ka phorm 8 na ka bynta ki jingpynbeit.
La bthah ruh ïa ki ERO ban pyntikna ïa ka jingkhmih bniah bad jingpyndam ha ka por kaba biang.
Ha kawei pat ka jingïalang bad ki nongmihkhmat jong ki seng saiñ pyrthei ba la ithuh ha ka ri bad ka Jylla, u CEO u la batai lyngkot sha ki shaphang ki ‘No-Mapping Cases’, ki jingbym biang ha ka ‘Mapping’, bad ka rukom pynïaid kam haba ïadei bad ka ‘Notice-Hearing’, bad u la kyntu ban bteng ïa ka jingïatreilang lyngba ki ‘Booth Level Agent’.
Ki seng saiñ pyrthei ki la thung 1,733 ngut ki BLA ha ka por ba pynlong ïa ka ‘Enumeration’.
Haba ban biang halor ki lad jingïada, u CEO u la ong “yn ym pyndam ïa kano-kano ka jingpynrung kyrteng ne ka kyrteng kaba paw ha ka ‘Draft Electoral Roll’ khlem da ïaid lyngba ka rukom kaba biang.”
Ki ERO/AERO kin pynmih ïa ka jingpynbna, pynlong ïa ka jingtohkit kaba donkam, kin ai ka lad ka bym shah liang bad kaba biang ïa uta u briew bad kan pynmih ïa ka ‘Speaking Order’ hashuwa ban shim ïa kano-kano ka rai.
Ïa ki jingujor pyrshah ïa ki hukum jong ki ERO lah ban ujor sha u District Magistrate hapoh 15 sngi katkum ka Section 24(a) jong ka ‘Representation of the People Act, 1950’, bad ka jingujor kaba ar pat lah ban ujor sha u CEO hapoh 30 sngi katkum ka Section 24(b).
Ka por ban phah ïa ki jingkam bad ki jingpyrshah ka la sdang naduh ka 5 tarik u Nailar haduh ka 4 tarik u Nailur, 2026. Ka jingpynbna bad jingpyndam kan bteng haduh ka 3 tarik u Risaw, bad ïa ka thup kyrteng nongthep ‘vote’ ba khatduh la buh ban pynmih ha ka 7 tarik u Risaw, 2026.
Kumta u CEO u la kyrpad ïa baroh ki nongthep ‘vote’ kiba dei hok ban khmih ïa ki kyrteng bad ki jingtip ba kyrpang jong ki ha ka ‘Draft Roll’ bad ban ym ap haduh ka tarik kaba khatduh, kumjuh ban pan ka jingïatreilang na ki bor distrik, ki seng saiñ pyrthei, ki Dorbar Shnong, ki kynhun seng ha ka imlang-sahlang bad ki lad pathai khubor ban pyntikna ba “yn ym don uwei ruh u nongshong shnong uba dei hok u ban shah iehnoh kumjuh ba yn ym don uwei ruh briew u bym dei hok u ban shah kynthup.”