Nongpoh, Nailar 18
Ka General Secretary jong ka Civil Society Welfare Organisation (CSWO) Kong Chris-tabell Wanniang ha ka sngi Ba-ar kala mih shakhmat ban thad madan bad kynnoh ba don ka jingbamsap ba jur ha kaba ïadei bad ka jingthmu ban shna ïa ka surok High Speed Corridor na Umiam sha Panchgram marjan bad ka sor Silchar ka jylla Assam.
Kumban shu kdew, katei ka surokbah thymmai ka ban don saw lain lane kata ka four-lane ka don ïa ka jingjngai kaba 166.8 kilometre bad la mang tyngka haduh T.22,864 klur da ka Ministry of Road Tran-sport and Highways (MoRTH) ïa kaba yn pyntreikam pat hapoh ka jingkhmih jong ka National Highways and Infrastructure Develop-ment Corporation Limi-ted (NHIDCL).
Haba kren sha ki nongthoh khubor, ka Kong Christabell Wan-niang kala ïathuh ba hadien ka jingïoh jingujor na ki katto katne ki nongshong shnong kiba hap na Umiam sha Umroi Nongrah, kala pyrshang ban wad jingtip bniah ban ïoh ïa ki jingtip kiba thikna bad kiba paka bad lyngba ka jingïarap ki paralok, kala ïoh ïa ka Notification bala pynmih da MoRTH, kaba la pynkyndit ïa ka ban ïohi ba ha ka shnong Umeit ba ka shong ka sah, u Rangbah Shnong, Bah Phrandingstar Malngiang u bym don jaka ruh u paw kyrteng ba u don haduh san tylli ki jaka na ka bynta ban ïoh bailutksan.
Kane ka jingpaw kyrteng u Rangbah Shnong, ka Kong Christabell kala ong ba kala pynkyndit shikatdei ïa ka bad kynnoh ruh ba kitei ki jaka kiba utei u nongïalam shnong u la kam trai, ki dei kiba ai da ki nongshong shnong ban shna surok shnong bad kiba long trai da ka Dorbar Shnong Umeit bad ka nongkynti ne ka jaka shimet ka jong u.
“Kaba pynsngewsih ïa nga ka long ba kumno kat ïa ka surok shnong ba une u Rangbah Shnong u nud ban ai kyrteng ïalade bad ki paidbah nongshong shnong ruh nga ngeit, kin nym tip ïa kane, namar lada ki tip, nga ruh nga la ïohsngew. Hynrei haduh mynta jar jar,” ong ka Kong Christabell.
Kumta ka la pynpaw ba ka pyrshah halor kane namar ba u Rangbah Shnong um don hok ban kam trai lane pyndonkam bakla ïa ki jaka ki bym dei hok ki jong u bad kynnoh ruh ruh ba lehse kane ka jingleh u Rangbah Shnong ka don eiei shalyndet bad ka Executive Committee jong ka shnong naba kat haduh mynta khlem don Dorbar eiei ban pyntip sha ki paidbah nongshong shnong.
Ka la kynnoh ruh ba kane ka jingleh sop sop halor kitei ki jaka shnong, u Rangbah Shnong u la pynkhein ïa ka kyndon ba ar bad ba-lai jong ka Sanad kaba la ai ha u bad kynnoh ruh ba lehse kine ki juh rukom bamsap ki lah ban don ha kylleng jong ki jaka kiba kane ka surok ka ïaid ha ki shnong bapher-bapher.
Kala ai nuksa ruh kumba long ïa ka surok Western Bypass, ki la don shibun kiba ïadon bynta khamtam kita ki ‘dalal’ lane ka agent kiba ïoh kamai ‘percentage’ ban leit thong ïa ki paidbah nongshong shnong, hangne ruh mynta kan sa long biang kumjuh lada ym don kiba mih shakhmat ban ïakhun pyrshah.
Ka Kong Christabell kala kynnoh ruh ïa kane ka kam la don bynta naduh ki bor ba dei khmih, ki nongmihkhmat bad ki Dorbar Shnong ruh kumjuh. Kala ong ruh kaba sngewphylla ka long ba lada khot hearing na ka bynta ki jaka ki puta jong ki paidbah, la rung tang u Rangbah Shnong bad ki nongkitkam shnong, katba ki paidbah pat kim tip eiei.
Kala kyntu ruh ïa baroh ki paidbah nongshong shnong ka jylla kiba kane ka surok ka ïaid lyngba, ba lada ki lap ki shem ïa kum kine ki jait kam, ki dei ban mih shakhmat naba kane ka pisa ka dei ka jong ki paidbah bad ba ym dei satia ban ailad ïa kine ki kam bamsap kiba la donkti naduh ki heh ki hain bad kita ki hehkhmut hehkhmat kiba la jied da ki paidbah.
Halor kane ka bynta, ka Kong Christabell kala dawa ba dei ban pynlong ‘hearing’ biang sa shisien bad ban pynkylla weng ïa kito ki kyrteng kiba bym don jaka puta bad ban ai tang ïa kiba dei hok hapoh ki khyndiat sngi. Ka la ong ruh ba hashwa ba kan leit ujor sha Delhi, ka seng kan sa pynlong ïa ka jingtokhkit naduh na Umiam ter ter shaduh kaba kut jong kane ka surok hapoh u pud u sam ka Jylla bad lada ba lap ba kim leh eiei ne pynbeit ïa kine ki kynrum kynram, kim banse ban leit hi dalade sha Delhi ban ai jingujor sha ka MoRTH.