Shillong, Naiwieng 02
Ka Joint Parliamentary Committee (JPC) halor ka Foreign Contribution (Regulation) Amend-ment Bill, 2026 ka la pynlong ïa ka jingïalang kaba nyngkong eh jong ka shabar ka nongbah Delhi, kata ha Shillong ha ka Lah Sngi U Blei lyngba ka jingkyrpad jong u Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma.
U Chairman ka JPC, u Sanjay Jaiswal u la ong ba ïa ka aiñ banyngkong eh jong ka FCRA la pynlong aiñ ha u snem 2010 bad hadien ba la ïakren hapoh Parliament la shim ïa ka rai ban thaw ïa ka JPC.
“U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma u la kyrpad kyrpang ïa ngi ban wan sha Meghalaya bad sngap ïa ki jingeh jong kito ki kynhun kiba don ïa ki jingnoh synñiang na shabar ri. Ngi la shimkhia bad buh jingmut ïa kawei-pa-kawei ka jingai jingmut. Ki la ai ïa ki jingmut kiba bha bad ngi la kylli ïa ki jingkylli kiba ki hap ban jubab hapoh 15 sngi,” la ong u Jaiswal.
U la ong ba hadien ba la khmih bniah ïa ki jubab, ka komiti kan sa pynwandur ïa ka ‘Bill’ kaba khatduh kaba manbha na ka bynta jong baroh.
Haduh 40 tylli ki kynhun seng na Meghalaya, Manipur, Nagaland bad Assam ki la wan shakhmat ban pynsngew hakhmat ka komiti ha ka Lah Sngi U Blei, kynthup ïa u Archbishop ka Guwahati. U Jaiswal u la ong ba kumba 84 tylli ki kynhun seng ki la pynpaw ïa ka jingsngew jong ki ha ka ri baroh kawei, ha kaba 40 tylli ki dei na ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi, kynthup ïa ki NGO bad ki kynhun niam. Haba kyntait ban pynpaw ïa ki jingai jingmut ba kyrpang, u la ong, “Ha ka JPC, ym shah ïa ngi ban ai jingmut sha ki paidbah. Nyngkong eh, ngin buh hakhmat ka Parliament – kano ka kynhun seng ka ai ïa kano ka jingai jingmut.”
Hadien kane, ka komiti kan pynlong ïa ki ‘Hearing’ ha Kochi bad Chennai ban sngewthuh ïa ki jingeh kiba don (ground-level) hashuwa ban poi sha kano-kano ka rai pynkut haba ïadei bad ka ‘Bill’. Haba ïada ïa katei ka jingpynkylla, u Jaiswal u la ong ba ka aiñ jong u snem 2010 kaba la mynjur ha ka por jong ka Sorkar UPA ka la ai ïa ka bor ban khmih bniah bad mynjur ha u Principal Secretary ne Home Secretary jong ki Jylla bad wat ban ailad ruh ban pynïaid ïa ka ‘Temple’, ka Ïingmane ne ka ‘Mosque’, ïa kaba ym shym la pyrshah satia ha kata ka por.
“Ka ‘Bill’ kaba mynta ka kren shai ba dei ban pynneh-pynsah ïa ka ‘Temple’, Ïingmane ne ka ‘Mosque’ kumba ki long, ym don ba lah ban tuklar,” u la ong bad bynrap ba tang 6% na ki jingnoh synñiang ba nabar ri ki leit sha ki kynhun niam katba 94% ki leit sha ki NGO bad kiwei-kiwei, kaba donkam ïa ka sienjam treikam kaba kyllum lang. Halor ka jingsngewkhia jong ki kynhun seng ba rit halor ka jingpynrung kyrteng, u la ong, “Ngi la shim ïa ki jingai jingmut jong baroh ban pynlong ïa ka aiñ kaba myntoi na ka bynta kito kiba kwah ban leh bha ïa ka imlang-sahlang hynrei ka jingkhanglad ïa kito pat kiba kwah ban pynsniew ïa ka jingshngaiñ jong ka ri.”
Haba pynshai halor ka ‘SBI Account’ kaba la buh kyrpang ha Delhi, u la ong ba ka dei tang na ka bynta ban pynïaid ïa ka pisa ba nabar ri ban buddien ïa ka tyllong bad nongphah, bad hadien kane, lah ban pynpoi pat ïa ka pisa sha kano-kano ka ‘Bank Account’ ha kano-kano ka bynta ha ri India. U la ong ruh ba ka India ka ïoh pdiang T.22,000 klur kum ka jingnoh synñiang nabar ri man la u snem bad ban biang ba la khang ïa ki seng saiñ pyrthei ban shim ïa ki jingnoh synñiang nabar ri.
“Kane ka dei ka jingïalang kaba khatduh na ka bynta ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi. Ngi la ai ka jingpyntip kaba 4 taïew na ka bynta kino-kino kiba kwah ban wan mih. Ngi la khot lut ïa baroh kiba kwah ban wan mih shakhmat halor kane,” u la bynrap.