Babu Kular Khongjirem
Kane ka juk mynta ka la kylla long biang kum ka juk jong ka Thma kumba ka ju long ha ki por hyndai. Ka Thma hapdeng ka Russia bad ka Ukraine kam pat kut satia. Ka Thma jong ka Israel bad ki Hamas bad nangta sa ka thma hapdeng ka US bad ka Iran ka dang jur bha haduh mynta. Hynrei ka Thma kaba i shyrkhei eh ka dei ka Thma pohïing (internal war) hapoh ri India hapdeng ki kynhun liang pyrshah (INDIA BLOCK) bad ka kynhun Sorkar NDA hapoh ka jingïalam jong ka BJP halor ka jingleh buit tuh ban shu pynjop ilekshon suk da kaba shu leh donbor (bulldoze) bad leh thok lyngba u Gyanesh Kumar, u Chief Election Commissioner jong ka Ri India.
Hynrei ka Thma kaba kham itynnad eh ka dei hangne pynban hapoh jylla Meghalaya jong ngi hapdeng ka Sorkar Jylla (MDA-2) hapoh ka jingïalam jong ka NPP pyrshah ïa kawei pat ka party liang pyrshah kaba bat ïa u lakam synshar ha Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC) hapoh ka jingïalam ka VPP. Kane ka Thma ka dei halor ka jingshna ïa ka project Ropeway na Lum Shyllong shaduh Riat Laban ter ter. Ka jingmih ki kynhun pyrshah Ropeway ha kine ki bnai ba la dep ka la pynktha khlieh ïa ka Sorkar Jylla kaba la dep pynbit pynbiang lut baroh nadong shadong ban pynïaid shakhmat ïa katei ka projek. Hynrei, kaba kham I bang shuh shuh ka long ka jingpynktha khlieh jong ki sa ïa ki nongïalam shnong jong ka Riat Laban, Raid Laban, etc. Kat haduh ba, imat, lada bakla tiak, ki hap wat ban pynphai noh ïa ka pisa kaba lai (3) klur tyngka ba ki la dep shim na ka Sorkar Jylla lyngba ka Tourism Dept. ban ai wai ïa katei ka jaka jong u lum Shyllong. Ha kine ki taïew ba la dep, kane ka kam (issue) bad ka projek Ropeway ka la kylla long noh ka Thma politik (political war) hapdeng ka KHADC hapoh ka jingïalam jong ka VPP kaba la leit khang tala jubor noh ïa ka ïing treikam jong ka company, ka company kaba la mut ban pyntrei ïa katei ka projek. Lyngba katei ka hukum jong ka Sorkar Jylla ban phah leit plie noh ïa ki tala ba la khang da ki briew jong ka KHADC lym kumta ka Sorkar Jylla lyngba ka Tourism Dept kan sa leh da kaba tyngeh, katei ka kam (issue) ka la kylla long noh mynta ka Thma bah (political war) hapdeng ka Sorkar Jylla (MDA-2) pyrshah ïa ka KHADC hapoh ka jingïalam jong ka VPP.
Hadien ka jingiehnoh kam (resignation) jong u President jong ka UDP na ka kam Myntri Sorkar (cabinet minister), tang shi sngi ar sngi hadien kane, u Chief Minister ka Meghalaya, u Conrad K. Sangma khlem da pynslem shuh u la phah pynsmai noh hi wut wut ïa u Bah Paul Lyngdoh ban aiti biang ïa u ïa ka kam Tourism ba un ïoh ïakhun noh wut wut bad ka VPP ïa kane ka issue Ropeway projek ha lum Shyllong namar dei ha ka por ba long Tourism Minister u Bah Paul, ba la sdang ïa katei ka projek. Ban ïakhun ïa ka party kaba ehrang bad ka bym ju sngap ne pyndem ïano ïano ruh, dei sa tang u Bah Paul u riew ïakhun bad u riew ïaleh u ban long uba satar pyrshah ïa ka KHADC. Dei hangne kein ba ka jingïakhun ruh kan long shisha kaba itynnad bha. Ki paidbah kin ïa peit kai shwa, mano ban jop, jop ka KHADC ne jop ka Sorkar Jylla (MDA-2) hapoh ka jingïalam ka NPP ha kane ka Thma politik (political war) kaba lah ban poi shaduh Supreme Court ruh kumba ka la jia ïa ka Thma hapdeng ka KHADC bad u Syiem Mylliem ha kine ki bnai ba la dep.