Dei ban pynlong biang ïa ka Shillong kum ka nongbah jong ka kolshor: Paul

Shillong, Naiwieng 15 U Myntri ba dei peit ïa ka tnad jngohkai pyrthei Bah Paul Lyngdoh ha ka sngi Saitjaiñ u la khot ïa ki samla nongthoh kot ba kin pynïoh biang ïa ka nongbah...

Shillong, Naiwieng 15

U Myntri ba dei peit ïa ka tnad jngohkai pyrthei Bah Paul Lyngdoh ha ka sngi Saitjaiñ u la khot ïa ki samla nongthoh kot ba kin pynïoh biang ïa ka nongbah Shillong kum ka jaka pdeng jong ka riti dustur jong ka thaiñ shatei lam-mihngi ka ri India.

Haba kren ha ka jingïalang pynkut ha ka Shillong Literary Festival kaba hynriew u Bah Paul u la ong ba ka thoh ka tar ka dang im namar ba ka ïai tynjuh ïa ka jingmut jingpyrkhat jong u briew bad u la kdew sha ka jingmih jong ki sur thymmai ha kane ka tamasa mynta u snem.

“Ka jingshisha ba ngi lah ban ïohi ïa ka jingmih jong ki katto katne ki sur kiba dang kha ha ki syntiew ba nyngkong, bad kine ki dei ki sur kiba kongsan, namar ka thoh ka tar ka dei kaei kaei kaba ïaid beit, kaei kaei kaba nangroi bad kaei kaei kaba ïai tynjuh ïa ka jingmut jingpyrkhat jong u briew,” u la ong.

Haba wad bniah ïa ka jait ka thoh ka tar jong ka Shillong, u Bah Paul u la ong, ïa u Nirad C Chaudhuri, uba ka kot jong u ka la shim na ki snem por khynnah jong u kiba u la pynlut ha Sohra bad sawdong jong ka Sohra, Smit, Upper Shillong bad Umiam.

“Ka Shillong, na ka bynta jong phi ki bym lah ban tip ïa ka histori jong ka, ka la ïoh ïa ka kabu kaba rit eh ban ïoh ïa u briew uba kat ka jingheh bad ka nam kum u Nirad C Chaudhuri, uba la thoh ïa ka kot ba khraw jong u, ka jingim jong u nong India bym tip briew, kaba don shibun ki jingkdew shaphang ki sngi jong u kum u khynnah, kiba u la pynlut ïa kita ki snem, bad ki jingkynmaw jong u ha Sohra, Smit, Upper Shillong, Umiam bad kiwei kiwei ki jaka ba sngewtynnad,” u la ong.

“Kane ka dei ka jingtrei kaba mynta la kheiñ kum kawei na ki jingtrei ba bha tam ba la pynmih ha ka ktien phareng,” u la bynrap.

U la kdew ruh ïa ka Arundhati Roy kaba la kha ha Shillong, kaba la kyntu ïa kiba ieid ïa ka ktien ba la thoh ban leit peit biang ïa ka kot ‘The God of Small Things’, ha kaba ka shna shu thaw ïa ka jingkha jong ka ha Shillong bad ka jingïakhlad noh jong ki kmie ki kpa jong ka hadien kata.

U Bah Paul u la kdew ruh ïa ka jingai burom ba kyrpang jong ka nongbah ïa u Bob Dylan, ka Dylan’s Café da kaba kdew ba u Dylan u dang long tang ma u, u nongthoh jingrwai uba la ïoh ïa ka khusnam Nobel ha ka thoh ka tar na ka bynta ka jingrwai jong u.

“Mynta, ka nongbah Shillong ka la don kham sha jngai shuh shuh. Nga tharai ym don kawei pat ka nongbah ha ka ri kaba lah ban sngew sarong ïa kaei kaei kaba ki khot ka Dylan’s Café, u nongthoh ba marwei, u myllung ba marwei uba la ïoh ïa ka khusnam Nobel namar ka jingrwai jong u bad ka jingrwai kaba biang bad im katkum ki kyrdan jong ka khusnam Nobel,” u la ong.

Haba kren sha ki nongthoh ba dang khie dang san, u Bah Paul u la kdew ïa ki kyntien jong u myllung Chile u Pablo Neruda halor ka jingthoh kum ka jingshem ïalade.

“Ka don kawei ka lain na uwei na ki myllung ba pawnam tam ha ka Pyrthei, u Pablo Neruda, ‘Ka poitri jong phi ka mut aiu ïa ngi?’ U ong, ‘Lada phi kylli ïa nga shaphang kaei ka poitri jong nga, don tang khyndiat eh kaba nga lah ban ong, hynrei lada phi kylli ïa ka poitri jong nga phi dei mano, ka poetry jong nga kan ïathuh ïa phi,” u la ong.

U Bah Paul, uba dei hi u nongthoh poitri bad ‘prose’, u la ong ba u la kyrmen ban pyllait paidbah ïa ka kot jong u ha katei ka tamasa, hynrei kam shym la lah satia namar ki daw kiba palat ïa ka bor jong u.

“Kum u briew uba dei na ka skul jong ka art bad u briew uba la noh synniang ruh ha ka jingthoh, ha ka poitri bad ha ka prose, nga la sngewtynnad ban ïohi ïa ka jingpynlait paidbah ïa ka kot jong nga mynta ka janmiet, hynrei namar ki daw kiba palat ïa ka jinglah jong ngi, ngim shym la lah ban leh kumta mynta ka miet,” u la ong.

U la pynkut da kaba kyntu ïa ki nongthoh ban peit shabar jong ki riti dustur, ki jingbam bad ki kolshor jong ka Meghalaya, bad ban sei na ka histori jong ka Shillong kum ka shnong kaba la pynwan dur da ki jaidbynriew, ki niam bad ki ktien bapher bapher.