Shillong, Jylliew 05:
Ka Meghalaya High Court ha ka Lah Sngi U Blei ka la pynsangeh shwa shipor ïa ka jingpyntreikam ïa ka rai jong ka Meghalaya Lokayukta ban mudui lane ‘chargesheet’ ïa 10 ngut ki MDC barim ka Garo Hills Autonomous District Council (GHADC).
Kane ka jingpynsangeh shwa ïa ka hukum ka Lokayukta ka long hadien ba u CEM barim ka Garo Hills Autonomous District Council (GHADC), u Boston R Marak, lem bad kiwei pat, ki la leit mudui sha High Court pyrshah ïa ka Lokayukta hadien ba ki la shah mudui lane ‘chargesheet’ halor ka jingkynnoh ba ki la donkti ha ki kam bamsap.
Lah ban kdew ba ha ka sien kaba nyngkong ha ka jylla, ka Meghalaya Lokayukta ka la ‘chargesheet’ lane mudui ïa 10 ngut ki MDC barim ka Garo Hills Autonomous District Council (GHADC), u Secretary barim ka Council bad arngut ki kontraktor halor ki kam bamsap bad jingpyndonkam bakla ïa ka pisa katkum ki kyndon 7 bad 12 jong ka aiñ Prevention of Corruption Act 1988.
Ha ka hukum ba la pynmih da u Chairperson ka Meghalaya Lokayukta, u Bah Bhalang Dhar, ha ka 18 tarik Jymmang, 2023 ki 13 ngut kiba la shah mudui ki kynthup ïa u Chief Executive Member (CEM) barim ka GHADC u Boston R Marak, ki Executive Member barim kiba la tip kyrteng kum u Mark Goera B Marak na ka Batabari konstitwensi, u Winnison Ch Marak na Rongrikimgre konstitwensi, u Jimbert R Marak na Amongpara konstitwensi, u Lovastone T Sangma na Jengjal konstitwensi, u Righteous N Sangma na Babellapara konstitwensi, u Rupert M Sangma na Tura konstitwensi, u Kenedick S Marak na Siju konstitwensi, u Dhormonath Ch. Sangma na Naguapara konstitwensi bad u Ismail Marak na Asanang konstitwensi.
Na ka liang u muktiar jong u Boston, u Advocate S Dey, u la ai da ka jingthoh sha ka High Court ha ryngkat ka jingkyrpad ban pynsangeh shipor ïa katei ka hukum jong ka Lokayukta ban ‘chargesheet’.
Une u muktiar u la pynpaw ba ïa katei ka hukum ka Lokayukta la pynmih khlem da sngap ïa kiba shah mudui ba kin jubab, bad ka long ruh ka jingpynkheiñ ïa ki nongrim jong ka jingbishar hok bad khamtam ïa ka kyndon 21 jong ka Meghalaya Lokayukta Act, 2014.
Na ka liang ka High Court ka la bthah ïa ki nongmudui ba kin ai jingtip halor kane ka mukotduma sha ki nongshah mudui. Ha kajuh ka por, ka High Court ka la pynsangeh shwa shipor ïa ka jingpyntreikam ïa katei ka hukum jong ka Lokayukta pyrshah ïa kitei ki MDC barim bad kiwei ba la pynmih ha ka 18 tarik Jymmang, 2023.
Ka High Court kan sa shong bishar biang halor kane ka mukotduma hadien ar taïew.
Ki arngut ki kontraktor kiba la shah mudui ne ‘chargesheet’ ki long u Kubon Sangma bad u Nikseng Sangma katba u Secretary barim ka GHADC u dei uba la tip kyrteng kum u Hewingson A Sangma. Kane ka hukum ban ‘chargesheet’ ïa kine ki 13 ngut ka dei halor ka jingmudui jong uwei u nongshong shnong ïa uba la tip kyrteng kum u Nilberth Ch Sangma pyrshah ïa u Ismail Marak bad kiwei ha u snem 2019. Ïa ka jingtohkit la leh da uwei u heh pulit MPS jong ka Crime Branch Police Station ha Tura.
Ka hukum jong ka Lokayukta ka long hadien ba une u heh pulit u la leit aiti ïa ka kaiphod jong ka jingtohkit.
Ka Lokayukta ka la ai hukum ïa u Director Prosecution ban aiti ïa ki kot ki sla kiba ïa dei bad kane ka ‘case’ sha u muktiar jong ka sorkar lane Public Prosecutor ka West Garo Hills, Tura khnang ban tian bishar bad pynshitom ïa kitei kiba shah mudui ha ka ïingbishar ba kyrpang lane ka Special Court jong ka West Garo Hills, Tura.
Lah ban kdew ba ha u snem 2019 u Nilberth u la mudui sha ka Lokayukta pyrshah ïa u Ismail Marak bad ïa ki arngut ki kontraktor halor ka jingkynnoh ba ki la sei lut ia ka pisa na ka GHADC hynrei ki khlem pyntrei pat ïa kino kino ki kam. U Nilberth u la ujor pyrshah ïa ka jingbym pyntreikam ïa ki projek ha Asanang konstitwensi ba la mihkhmat da u Ismail Marak. Ki la don 49 tylli ki projek ba la ai ban pyntrei ha Asanang konstitwensi jong u snem 2017-18, bad ïa kine ki projek la ïoh ban pyntrei da ki arngut ki kontraktor, kata, u Kubon bad u Nikseng.
Hadien ka jingtohkit, la shem ba na ki 49 tylli ki projek ba la thmu ban shna, ka la don tang kawei ka jaka da sngi/slap ha u lum jingtep ha Balupara bad kawei ka top um ha Daljagre. Katkum ka jubab ba la ïoh lyngba ka RTI, la shem ba ka mang tyngka jong baroh 49 tylli ki projek ka long T. 1 klur na ka bynta ka Asanang konstitwensi.
Ha ka jingtohkit la lap ruh ba ka la don ka jingpyndonkam bakla ïa ka pisa kaba T. 28 klur kaba dei kaba la bei da ka Sorkar Pdeng bad namarkata la shem sa ïa kitei kiwei pat ki MDC barim ba ki la donkti.