Shillong, Jylliew 14:
Ka Khasi Jaiñtia Fish Wholesaler & Retailers Association (KJFWRA) ka la pan jingshai na ka Sorkar halor ka jinglap ‘Formalin’ ha ki dohkha bad buh jingkylli ruh ba balei ka jingpeit bniah ïa ki dohkha ka long beit tang shisien ha ka san snem.
“Kaei kaba ka seng ka sngewkhia ka long halor ki dohkha kiba wan na Andhra Pradesh…ngan kren da kaba shai, ki dohkha kiba wan na Andhra Pradesh ki dei kiba la dep peit bniah (ngi don ka kopi hangne),” la ong u President ka KJFWRA, Bah Mitchel Wankhar haba kren sha ki lad pathai khubor ha ka Sngi Balang.
U la pynpaw ruh ka jinglyngngoh ba ha ka jingshim nongmuna jong ka tnad ba dei khmih ïa ki dohkha, la shim ïa 40 tylli, hynrei, ka tnad kam shym la batai ïa ka seng la ka jingshim nongmuna ka long tang na kito kiba wan na Andhra Pradesh ne na kiwei-kiwei ki Jylla.
“Ka jingkwah hangne ka long ba ka Sorkar kan pynshai sha ngi namar na Andhra Pradesh la pynbiang lut ïa baroh naduh ka por ba ki shim ïa ki dohkha, por song, haduh ba kin da phah shane bad baroh ki la leh lyngba ka juk stad saïan bad ki la peit bniah,” la ong u Bah Wankhar.
Ha kajuh ka por, u la ong ban lap ïa ka jingshisha, ka Sorkar lyngba ka tnad dohkha-dohpnat kumjuh ka tnad ka koit ka khiah ka dei ban phah da ka kynhun tohkit sha Andhra Pradesh ban wad bniah halor katei ka bynta.
“Lada long kaba lah lei, kin bud naduh Andhra Pradesh haduh Shillong khnang ba ki paidbah kin shai kdar namar u paidbah ïa mynta u sah ha ka lyngngoh,” u la ong.
Haba buh jingkylli balei ba lap ‘Formalin’ shisien 5 snem, u President u la ong, “Ngi la dep shah khang teng ha u 2018. Nga lyngngoh pat ba lada kata ka dohkha ka don ‘Formalin’, balei yn peit bniah shisien 5 snem, balei yn injek ‘Formalin’ shisien san snem. Ha u 2018 ka la jia shuwa ka ilekshon MP bad mynta ha u 2023…ka ilekshon MP kan dei ha u 2024.”
Na ka liang ka seng ka la ong ruh ba lada kwah ban peit bniah ïa ka dohkha, dei ban wan beit ha Khlieh Ïew namarba tang ban sei ïa ka dohkha ruh ka shim por kumba shiteng kynta ha ryngkat 10 ngut ki briew.
U Bah Wankhar haba ïathuh ba u la sah teng ha Andhra Pradesh, u la ong ba ka bym lah long satia ban pynhiar ïa ki dohkha shiteng lynti bad ban leh ïa kaba kum katei ka kam.
“Lada phi shu shim nongmuna na ki ïew rit, lada don kiba leh kamkai, ka mut ka jingkynnoh pat ka leit sha ki nongwanrah dohkha. Kine ki 40 tylli ki nongmuna ki shim nangno ïa kata ruh ngim tip. Phi ïohi ki ong 40 tylli ki nongmuna, katba na Andhra Pradesh ki don tang 4 jait – Rohu, Katla, Roopchanda bad Pangas…kita ki 36 kiwei pat ki dei na kiei, hynrei ha por ba khang…tang ïa ka dohkha na Andhra Pradesh,” u la ong.
Haba kdew ba 95% na ka kam die dohkha ka dei kaba trei beit tang ki Khasi, u la ong ba kane ka jingkhang die dohkha ka la ktah shi kat dei ïa ka pliang ja u Khasi.
Shuh shuh u la bynrap ba ka Sorkar ka dei ban buh beit ïa ki nongpeit bniah ha Khlieh Ïew khnang ba ka jingpeit bniah ïa ka dohkha kan long man ka sngi.
Ka seng ha kane ka sngi ka la ïakynduh ruh ïa u Myntri ka tnad dohkha-dohpnat bad shen kan sa ïakynduh ïa u Myntri Rangbah haba ïadei bad kane ka kam.
