Shillong, Naitung 09:
Ka Megin Law Associates (MLA) ka la phah dorkhas sha u Chairman bad ki dkhot jong ka Law Commission ba 22 ka India ban pynpaw ka jingpyrshah halor ka jingtyrwa ban pynlong aiñ ïa ka Uniform Civil Code (UCC) haba ïadei bad ki hok ka Riti Synshar ka ri jong ki Khasi-Jaiñtia bad Garo lem bad kiwei-kiwei ki jaidbynriew rit paid kiba shong ba sah ha ka Jylla kiba shim jait na ka kmie.
“Kum u muktiar uba la shakri mynta la 30 snem (bad dang bteng) ka la dei ka hok jong nga ban ïada, pynïar, pynneh bad batai ïa ka jinglong-jingman jong ki aiñ ba ïadei bad ki riti-dustur, ki bor synshar shnong bad ka jingshim jait kmie jong ki briew jong nga – ki Khasi-Jaiñtia bad kumjuh jong ki Garo, kiba long ki jaidbynriew trai-ri heh paid jong ka Jylla. Ïa ka jinglong trai-ri, ka imlang-sahlang, ïoh ka kot bad ka jingbun paid la ïada da ka Riti Synshar ka ri India,” la ong Bah Erwin K. Syiem Sutnga ha ka kyrwoh sha ka Law Commission.
U la ong ruh ba ka jingtyrwa ban pynlong aiñ jong ka ‘Article’ 44 jong ka Riti Synshar ka Ri ïa kaba la tip kum ka UCC ka la wanrah ïa ka jingkhuslai ba sa kawei ka rukom long jong ka Riti Synshar ka Ri khamtam ki hok jong ki trai-ri bad ki rit paid kiba la shon ha ka ‘Part III’ jong ki ‘Fundamental Right’ yn sa pyndam noh bad kaei ka ban neh, kan dei ka bynta kaba tlot na kaei kaba ju long.
“Kane ka dei namar ka jingpyntreikam ïa ka UCC ha kaba la shon kum kawei na ki ‘Directive Principles of State Policy’ ka ïapher bak-ly-bak bad ki jingdon-jingem jong ka Riti Synshar ka India – ban ïada ïa ki hok jong ki trai-ri bad ki rit paid bad lada pyntreikam ha ngi, kan long tang ka atiar jong ka jingïuh-roit bad jingleh donbor jong ki bun paid ki bym dei trai-ri pyrshah ïa ki trai-ri bad ki rit paid ha India,” u la ong.
U Bah Sutnga u la ong ruh ba ki aiñ shimet kum ka jingïoh pateng, shongkha-shongman, jingngeit niam, ktien ka thylliej, riti-dustur kumjuh ka jinglong trai shimet halor ka jaka kaba dei jong ki paidbah bad ym jong ka Sorkar, ki dei ki jinglong kyrpang kum ka jaidbynriew ba shim jait na ka kmie, bad ïa kine yn sa shah kyntait noh ha ka jingkdup bym ïahap jong ka jingai jait kpa, ha kawei ka liang ka ban pynpaw ïalade ha ka dur jong ka UCC.
“Kane ka UCC lada ka long aiñ kan ktah shi kat dei ïa ka rukom im jong ngi bad ka jinglong kyrpang kaba baroh shi katta la pynneh-pynsah da ka Riti Synshar ka India,” u la ong.
Ha kajuh ka por, ka jingpyntreikam ïa ka UCC kan wanrah ruh ïa ka jingkylla ha ka jinglong-jingman ka Riti Synshar ka India.
U la pynpaw ruh ka jingsngew ba ha ka jaka ban wanrah ka jingïatylli hapdeng ki nongshong shnong ka India, ka UCC kan ïalam pynban sha ka jingkulmar jingmut bad ka jingïapait ïapra.
Shuh shuh u la bynrap, “Kumta kumba la kdew haneng, kan long kaba biang ïa ka jingtyrwa haba ïadei bad ka UCC ban ym pyntreikam hapoh Meghalaya bad ha ki jaidbynriew shim jait kmie jong ki Khasi-Jaiñtia bad Garo la ki shong ki sah ha kano-kano ka bynta jong ka India.”
