Shillong, Naitung 13:
Ka jingpynkhyllem ïa ki katto katne tylli ki karkhana thang dewïong be-aiñ ha West Khasi Hills bad East Jaiñtia Hills da ka sorkar ha kine ki sngi ka la ailad ïa ka sorkar ba kan pynhiar mynsiem namar ka Meghalaya High Court ha ka Sngi Palei ka khlem pynmih hukum eiei ha kaba ïadei bad ka jingtih dewïong be-aiñ, jingkit ïa u dewïong ba la tih be-aiñ bad ka jingtreikam jong ki karkhana thang dewïong be-aiñ.
Mynta ka sngi, ka High Court ka la ong ba kan ap lai taïew bad ka sorkar ka dei ban ai ïa ka kaiphod halor kitei ki lai tylli ki bynta kiba kynthup ïa ka jingtih dewïong be-aiñ, jingkit ïa u dewïong ba la tih be-aiñ bad ka jingtreikam jong ki karkhana thang dewïong be-aiñ. Ka jingbishar halor kine ki mat bad mukotduma kan long biang ha ka 8 tarik Nailar, 2023.
Dang ha ki khyndiat sngi, ka High Court ka la pynpaw ba kan jin da la bha ban aiti noh sha ka Central Bureau of Investigation (CBI) ba kan tohkit halor kitei ki mat.
Hynrei mynta ka sngi, ka High Court ka la pynpaw ba ka don ka lad ïa ki pulit ka jylla Meghalaya ba kin pan ïa ka jingïarap bad ka jingïatreilang na ki pulit Assam ban kem ïa kito kiba donkti ha kitei ki kam be-aiñ bad ha kajuh ka por, ban pynsangeh ïa ka jingshah pyndonkam bakla jong ki trai shnong kiba don ïa ki par dewïong kiba rit ha ki briew kiba sah sha kiwei pat ki jaka.
Ka High Court ka la ong ba ka sorkar ka dei ban pan jingtip na ki nongmudui mukotduma pyrshah ïa kitei ki kam be-aiñ ïa ki kyrteng jong kito ki ‘kingpin’ kiba donkti ha kine ki kam bad ban pan jingïarap ruh na ki pulit Assam ban thwet bad kem ïa ki.
Nalorkata, ka High Court ka la ong ba ka paw ba ki trai par dewïong kiba treikam ha kane ka jylla ki dei kiba rit ba ria bad ïa ki kam ki jam baroh la pynïaid da ki ‘kingpin’ kiba lah ban ym dei kiba don ha kane ka jylla. Namarkata, ka la ong ba kham hashwa ka la pynpaw ba ïa ka jingtohkit halor kine ki kam be-aiñ lah ban aiti noh sha ka CBI.
Ha kajuh ka por, ka High Court ka la ong ba ki pulit Meghalaya bad Assam ki dei ban pynthikna ba ki nongmudui ïa ki mukotduma kim dei ban ngat ha kino-kino ki jingma.
Kham hashwa, ka sorkar ka la pynpaw ba mynta ka la shim ïa ki sienjam kiba tyngeh ban teh lakam syndon ïa ka jingkit ïa u dewïong ba la tih be-aiñ bad ban pynthikna ba kan ym don ka jingshna thok ïa ki kot ki sla ban ïoh kit ïa u dewïong ba la tih be-aiñ da kaba pyni ba u dei u dewïong ba la ïoh na shawei pat.
Na ka liang ka High Court ka la ong ba ka sorkar jylla ka la kyndit na ka jingïohthiah bad ka la long kumne lehse hadien ba ka ïingbishar ka la pynmih ïa ki hukum dang shen.
Ka High Court ka la ong ba ka jingwanrah ïa kane ka mukotduma na ka liang ka ïingbishar ka long ban pynthikna ba ka sorkar jylla ka treikam kumba la hukum ka Supreme Court ba kynthup ka jingkhanglad ïa ka jingtih dewïong be-aiñ lait noh ka jingtih kaba long katkum ka juk saïan bad katkum ki kyndon ka Mines and Minerals (Development and Regulation) Act, 1957.
“Kumba ka paw mynta, ka sorkar jylla ka la shim ïa ki sienjam pyrshah ïa ki karkhana thang dewïong be-aiñ ha ka rukom kaba dei, bad namarkata, yn ym don ka jingpynmih ïa ki hukum bathymmai bad ka jingbishar kan long biang hadien lai taïew,” la ong ka High Court.
