Tura, Naitung 16:
Ki nongshong shnong ka Ri-lum Garo ki la pynpaw ka jinglyngngoh naba ka thaiñ ka ïai bteng ban mad jingeh na ka jinglip bording wat la ka Jylla ka la ïoh pdiang ïa ka jinghap slap kaba biang bad jan baroh ki wah bad ki tyllong um ki la dap bad shlei.
Haba kren halor katei ka bynta, u Myntri Rangbah barim ka Jylla bad nongïalam ka TMC, Dr. Mukul Sangma u la kynthoh pyrshah ïa ka Sorkar ba mynta.
Ha ka jingthoh ha ka rynsan lad pathai, u Dr. Sangma u la ong ba ka daw tynrai halor ka jingpynlip bording hapoh ka Jylla da ka MePDCL ka dei ka kam jar-jar kaba rieh, ha kawei ka liang kaba ktah pat ïa uba bun balang.
“Ki ieh beit ha ka mariang, katba katto-katne ngut kiba ha ka bor ha ryngkat ka jinglalot ki dang ñiew ïa kane ka tnad ba kongsan kum ka ‘masi ai dud’ wat hapdeng ka jingkyang na baroh ki liang na bynta ka jingothkit ba laitluid haba ïadei bad ki jingkynnoh bym biang bapher-bapher bad jingkynnoh bamsap ha ka tnad bording,” la ong utei u nongïalam ka TMC ha ka jingthoh ha ka rynsan lad pathai.
U la pynkynmaw ruh ïa ka kaiphod tohkit jong ka komiti hapoh ka jingïalam u Justice R.N. Mishra ka bym pat pynbna paidbah haduh mynta.
“Hato ka Sorkar ka la rai ban kyntait ïa ki jinglap jong ka kaiphod tohkit bad hapoh ka jingbthah jongno? Katno ngut kin shah pynshitom namar ka jingbym ïada ïa ka bha ka miat jong ka Jylla,” la ong ka jingthoh na u Myntri Rangbah barim.
Katei ka jingkynthoh u Dr. Mukul ka la wan hadien ba u DC ka Ri-Bhoi u la bthah ïa ki briew kiba shong ba sah hajan ka Dam Umïam ban long kiba husiar namar ka jingkiew jong ka um ka la jan kot ïa u dak jingma bad lah ban pyllait noh ïa ka um ha kano-kano ka por. Ïa katei ka jingmaham la pynmih ha ka 14 tarik u Naitung.
Kine harum ki long ka jinglong-jingman ka bording ha ki bynta bapher-bapher ka Ri-lum Garo.
Tura: Ka jingpynlip bording ka long 4 kynta, kaba sdang naduh 11 baje mynmiet haduh 12 baje mynstep bad naduh 4 baje mynstep haduh 7 baje mynstep.
Na bynta u Principal ka Don Bosco, Fr. Bivan Mukhim, u la ong ba ka jingpynlip bording ka long ka bym lah ban batai.
“Ka klas mynstep ka sdang ha ka por 6 baje, kaba mut ba ngi hap ban pynmeh ïa ki ‘Generator’ la kumno-kumno na bynta shi kynta ban pyntikna ba ki klas kin ym shah ktah. Watla ka don ka jingpynlip bording bunsien ha ka por mynsngi, ki ‘bill’ ki long kumjuh kumba long ha ka por ba biang bording. Kane ka bym don jingmut,” u la pynsngew.
Dang shen u Myntri Rangbah, u Conrad K. Sangma u la ong ha ka rynsan lad pathai ba wat ka Ganol Hydel Project ka la treikam ban pynkhlaiñ ïa ka jingpynmih bording. Hynrei lada long kumne, balei pat ka Jylla lem bad kiwei-kiwei ki thaiñ ki dang mad jingeh na ka jingpynlip bording – ka jingkylli ha kiba bun.
Kiwei-kiwei ki bynta ka WGH: Ka jinglong-jingman ha kiwei-kiwei ki bynta jong ka distrik ka long kumjuh kumba ju long ha ka por ba la sdang pyntreikam ïa ka jingpynlip bording. Ka jingpynlip bording ha kiwei-kiwei ki bynta jong ka WGH ka neh kumjuh – 2 baje mynsngi haduh 4 baje janmiet, 11 baje mynmiet haduh 2 baje mynstep bad 4 baje mynstep haduh 7 baje mynstep.
“Nyngkong phi kynnoh bym don slap ym lah pynbiang bording. Ha une u shi bnai shiteng ba la dep, u la slap jur haduh ba ka Dam Umïam ka la shlei. Mynta kaei pat ka jingai daw ban bteng ïa ka jingbym ai bording sha ngi? Imat ka don kaei-kaei sha lyndet halor kane bad dei ban wad ka dei kaei,” la ong u nongshong shnong ka Phulbari, u Peterjob A Sangma.
