Shillong, Naitung 18:
Ka jingbym wah jong ki katto katne ki dukan doh ïa ki syrnod ban pynshisha ba ka long ka marbam kaba shngaiñ ban bam khamtam ha kine ki por ba ki masi bad ki sniang ki don ïa ka jingpang, ka la pynlong ïa ki paidbah nongbam doh ba kin artatien ban thied.
Na ka liang ka sorkar ka la buh ïa kawei ka jaka shoh doh kaba la tip kum ka Abattoir kaba don ha Mawïong bad ki doktor kiba don ha katei ka jaka ki da khmih bad peit thik pa thik ïa ka koit ka khiah jong ki mrad bad lada ki lap ba kitei ki mrad ki long kiba bit ba biang, ki doktor ki shah ban ot ïa ka mar ha ryngkat ka jingai ïa ka syrnod man ba ki wan ot ïa ki mar kum ka dak ban pynshisha ba katei ka mar ka dei kaba la ot hapoh Mawïong bad kaba don jingshngaiñ ban bam ïa ka.
Ha kaba ïadei bad ka jingbym wah jong ki katto katne tylli ki trai dukan ïa kitei ki syrnod, na ka liang u Bah Kitbok Mylliem Umlong uba bat kum u Social Secretary bad uba dei uba peit ïa jaka ot doh ha Mawïong, u la ong ba lehse ki trai dukan kiba khlem wah ïa kitei ki syrnod ha ki dukan jong ki, ki khlem shym la wan ot satia ïa ka doh ha katei ka jaka namar kito kiba wan ban phah ot doh ha katei ka jaka khamtam ïa ki masi, ki doktor ki la khmih bniah bha ïa ka koit ka khiah jong ki masi bad ki la ai ïa ka syrnod ban rah khnang ba kin wah ha ki dukan jong ki.
“Kata kaba kim don syrnod kiwei kiwei ki doh, ngam lah ban ong eiei, ngim tip ki ot shaei,” la ong u Bah Umlong.
Haba kylli la hato ki paidbah ki don ka jingshngaiñ ban bam ïa ka doh lada ïa ka doh ym shym la ot ha katei ka jaka, u Bah Umlong u la ong ba u lah ban batai tang ïa kito kiba ot ha Mawïong katba ïa kiba ot sha kiwei ki jaka um lah satia ban ong eiei hynrei ka dei ka kamram jong ka sorkar ban khmih bad peit halor kata.
Haba ïoh ban ïakren bad u Dr. WMW Khongwir uba dei u Deputy Director (Planning) ka Directorate Animal Husbandry & Veterinary, u la ïathuh ba hadien ba ki kynhun nongot doh ki la wan ban ïasnohkti lang, ki la don kumba 30-35 ngut eiei ki dkhot jong ka kynhun ot doh.
Na ka liang jong katei ka kynhun ka la pyrshang ban wer lem ïa kiwei ki para nongot doh kiba dei na ka thaiñ sor Shillong ba kin wan ban ïashimbynta lang hynrei kaei kaba la jia pat ka long ba kiba bun na kito ki nongot doh kiba dei hapoh sor Shillong ki la ïaid la ka jong ka lynti ha kaba ki la leit ban shoh ïa ki doh sha la ki jong ki jaka.
Ha kaba ïadei bad ka jingduna jong ki nongwan ot doh ha katei ka jaka, u Dr Khongwir u la ong ba ka tnad ka la pyrshang ban khot bad ïawer ïa ki malik die doh kiba don hapoh sor Shillong ba kin wan ban ïasnohkti lang ban ot doh ha katei jaka kaba don hapoh Mawïong. U la ong ba ka jingduna ki nongwan ot doh ha katei ka jaka ka dei ba lehse namar ka jingjngai ka jaka kaba la pynlong ïa ki ba kin shem jingeh ban rah ïa ka mar na kawei ka jaka sha kawei ka jaka kaba ktah ïa ka jinglut jingsep ka jong ki.
“Na ka liang ka tnad, da long kumno kumno ruh, ngi pyrshang hi ba ngin kyrpad ïa ki malik die doh kiba don hangne hapoh sor Shillong ba lada long kaba lah bad lada ki long kiba la kloi, kin ïa wan ban ïasnohkti lang ha kane ka jaka ot doh hangne hapoh Mawïong. Lehse ka lah ban long na ka daw ka jingjngai ka jaka kaba ki die ïa ki doh jong ki, bad hange hapoh sor Shillong ka don sa ka jingdheng kali bad ka ktah ïa ka leit ka wan ka jong ki bad ïa ka por kaba donkam jong ki bad sa kawei ka long ban kit ban bah na jngai shajngai ruh lehse ka ktah ïa ka jinglut jingsep jong ki,” la ong u Dr Khongwir.
U la ong ruh ba na ka bynta kito ki nongot doh kiba don kham jngai na sor Shillong, ka la dei ka por ïa ka sorkar ba kan ïa pyrkhat lem ban buh noh sa ïa kiwei pat ki jaka shoh doh ha ki shnong jong ki khnang ba kan pynsuk lem ïa baroh.
Na ka liang ka Dr Banita Diengdoh kaba dei ka Senior Animal Husbandry & Veterinary Officer bad kaba dei khmih ruh ïa ka jaka shoh doh hapoh Mawïong, ka la ïathuh ba kum ka tnad kam tip la hato ki nongot doh baroh ki ot ne kim ot ïa ka doh hapoh Mawïong, hynrei ïa ki syrnod ki ju ai beit ban pynshisha ba ka doh ka long ban bam hynrei ïa ka jingtah lane ka jingbym tah jong ki ïa ki syrnod ha ki dukan jong ki, ka tnad kam lah ban ong eiei halor kata bad ka dei ka kamram bad ka jingbah khlieh jong ki trai dukan hi ba kin tah.
Ka la ïathuh ba hadien ba la lap ba ki masi bad ki sniang ki don ïa ka jingpang, kiba bun ki dukan doh ki la tah ïa ki syrnod jong ki hynrei ka jingot ïa ki masi mynta ki por ka duna bha bad teng teng ki ju poi ki sngi ba ym ju don ka jingot ïa ka doh masi bad ha ka shi taïew, ki ju don tang arsien.
U President ka Khasi Jaiñtia Butcher’s Welfare Association, u Bah Generous Warlarpih, u la ong ba ka jingpang ha ki mrad ka ju don hi bad lyngba katei ka jaka shoh doh kaba don ha Mawïong ka la ïarap shibun eh ïa ki nongot doh bad u la ong ba ka jingduna kiba wan shoh doh ha katei ka jaka um lah satia ban batai ïa ka daw. Hynrei kum u nongïalam u la ju kyrpad ïa ki dkhot ka kynhun ba kin ot ïa ka doh ha katei ka jaka khnang ba ki paidbah nongthied kin ym sheptieng ban thied ïa ka doh.
U Bah Warlarpih u la ong ba lehse ka jingbym lah ki dukan ban wah ïa ki syrnod ka lah ban dei namar ka jingduna ka ïew bad kiba bun kim da tip bha ïa ka rukom ban leh kumta bad u la ong ba ka lah ban long ruh ba ha ka por bym pat don ka jingpang, kiba bun ki nongot doh kim da kham shimkhia ban shim ïa ki syrnod hynrei ynda la wan kane ka jingpang, ki la sdang ban shim kynsan ïa ki syrnod.