Shillong, Naitung 30:
✓ Ka rithor ka dei ban tip bad pynleit jingmut haba ïakynduh jingeh ka NE
✓ Ithuh noh kum ka jingeh ha ka ri haba lynshop ki bor mariang ha NE
✓ Donkam pynbha ïa ki jingpynïasoh ha NE lyngba ki wah
✓ Kyntiew ïa ki kam khaïi ha NE bad ki ri ba marjan
Ka jingïalang bah jong ka Commonwealth Parliamentary Association (CPA) India Region Zone-III ha nongbah Shillong ha ka Sngi U Blei ka la ïakren shibun ki jingeh kiba mad da ki Jylla ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi (North East) khamtam eh ka jingbym pynleit jingmut bad phaikhmat kloi ka rithor sha kane ka thaiñ.
Ki mat kiba la wanrah ban ïakren ha kane ka sngi ki kynthup ïa ki jingeh ha North East namar ki jingjia ba lynshop ki bor mariang kiba ka Sorkar India kam pat ithuh kum ka jingeh kaba long lem ha baroh kawei ka ri (national disaster) nalor ki jingeh bym pat biang ki jingpynïasoh ha kaba ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi ka shaniah beit ïa ka jingpynïasoh lyngba ka jaka kaba khim kaba la tip kum ka ‘Chicken Neck’ hapdeng kane ka thaiñ bad ka rithor India.
Ha kane ka Sngi U Blei kaba dei ka sngi ba-ar jong ka jingïalang bah, la pynïaid ïa ka Plenary Session ha ka jaka pynlong dorbar ha Rilbong, da u Chairman ka CPA India Region Zone III u Pasang D Sona uba dei ruh u Lamphang ka Ïingdorbar Thawaiñ ka Arunachal Pradesh, ha ka jingdonlang u Vice Chairman ka CPA India Region Zone III u Thomas A Sangma uba dei u Lamphang ka Ïingdorbar Thawaiñ ha Meghalaya, nalor ki Lamphang na kiwei ki Jylla, ki Myntri Sorkar, bad ki MLA kiba la ïashimbynta lang ban ai jingkren halor kitei ki mat.
Haba ai jingkren ban sot ïa ki mat kiba la pynsngew da ki nongkren ha ka jingïalang, u Sona u la ong ba ki jingai jingmut ki don shibun na ka bynta ban don noh da kawei pat ka surokbah ka ban pynïasoh ïa ka rithor India bad ka NE nalor ka Siliguri Corridor lane ka ‘Chicken Neck’ namar kane ka dei ka lynti kaba khim bha.
U la ong ruh ba donkam ban kham ngam jylliew bad pule bniah ïa ka jinglong jingman ki jaka ha North East India khamtam ka jinglynshop ki bor mariang naduh ki jingtwa, shlei um bad ban ïoh ruh ïa ki sienjam kiba lah ban weng shisyndon ïa ki jingeh hapoh ka thaiñ baroh kawei.
Haba kren shaphang ka jingbym pat ithuh bha kiba na rithor ïa ka thaiñ Shatei Lam Mihngi, u la ong ba lada u ïathuh shaphang ki jingeh ha Arunachal Pradesh ki don kiba nang pyrkhat ba ka dei ha Andhra Pradesh bad lada ong Arunachal ki don kiba sngewthuh pynban ba ka dei ha Himachal.
Kumta u la ong ba ka North East India ka donkam ïa ka rithor India ba kan ithuh bad tip ïa ka thaiñ.
Kiba bun ki nongkren ruh ki la banjur ba ka Sorkar India ka dei ban pynleit jingmut bad phaikhmat kloi haba mih ki jingeh ha kane ka thaiñ kaba dei hi ka bynta jong ka India.
U Sona u la ong ba ki jingai jingmut jong baroh ki nongkren yn sa bsut lang hajuh bad phah sha ka Commonwealth Parliamentary Affairs ha London, nalor ki tnat treikam ka Sorkar India khnang ba kin pynrung lang ha ki mat treikam kiba ka Sorkar Pdeng ka thaw na ka bynta ka ri da kaba shim lang ïa ki jingeh ha NE.
Nalor ki Lamphang (Speaker), ki nongkren ki kynthup ïa ki Myntri Sorkar, MLA kiba la ai jingmut bun naduh ka jingtyrwa ban pynïasoh ïa ka NE lyngba ki wah, ka jingkyntiew ka ki kam khaïi bad ki ri ba marjan kum ka Bangladesh, nalor ka jingpynsngew ïa ki jingeh kiba hap ban mad namar ka jingkylla ka suiñbneng ha kaba ki jylla kiba long kum ha NE ka la hap ban mad ïa ka jingshit kaba long lem kum sha kiwei ki jaka rithor.
Ha ka por janmiet, u Lat ka Meghalaya, u Phagu Chauhan, u la wan ban ai jingkren kum u kongsan ha kaba u la ong ba kitei ki ar tylli ki mat kiba ïadei bad ka NE naduh ki jinglynshop ki bor mariang bad ka jingpynbha ïa ki jingpynïasoh hapdeng ka NE bad ka rithor India ki long kiba biang shikatdei eh.
U la ong lyngba kine ki jingïakren bad phylliew jingmut, kan sa don ka jingmih ha kaba yn sa thaw ïa ki mat treikam ki ban pynlah ban poi sha ka thong ban kyntiew ïa ki kam pynroi kham shalor.
La ïoh ruh ka jingkren na u Deputy Speaker ka Meghalaya Legislative Assembly, u Timothy D Shira uba la ai khublei ïa baroh kiba la wan ïashimbynta sha kane ka jingïakynduh lang kaba don jingmut ka ban ai jingmut ïa ka thaiñ baroh kawei.
Nalor kata, u Shira u la ai khublei ruh ïa u Speaker ka Lok Sabha, u Om Birla uba la wan ban plie ïa kane ka jingïalang bah nalor u Deputy Chairman, Rajya Sabha, u Harivansh Narayan Singh, uba la donlang ha kane ka sngi.