Shillong, Naitung 29:
Wat la ka bor ïohi ka dei kaba donkam ha ka jingim jong u briew namar ki khmat ki dei ki jingkhangïit ban ïohi sha ka pyrthei. Hynrei haba ka jingpang jingshitom ka wan ban ha ka jingim khamtam ka jinghap ban duh noh ïa ka bor ïohi, ka wanrah ïa ka jingduh jingkyrmen kaba khraw bha.
Kiba kum kine kiba mad ïa kane ka jingshah tynjuh ki ju duh jingkyrmen noh, pynban ki don pat kiba shim ba kane ka dei ka sienjam ba kin ym randien, hynrei ba kin leh eiei ha ka jingim ba kin ai mynsiem ïa kiwei pat kiba don ka bor ïohi bad ki bym don ruh kumjuh.
Ka nuksa jong kane ka jingai mynsiem ka dei lyngba uwei u samla ba la tip kyrteng kum u samla Kajeton Lipon uba don 26 snem ka rta bad uba dei na ka shnong Namdong-A kaba hap hapoh ka West Jaiñtia Hills District uba la shna bad thaiñ hi dalade ïa u synsar.
Utei u samla u la ïathuh ba ïa u mar synsar u la thied na ki paralok kiba rep synsar bad u la thaiñ hi pat ha ïing. U la ïathuh ba u la trei ïa katei ka kam la kumba 2 snem tam eiei, kata naduh u snem 2021 bad ïa utei u synsar u la wan ban die bad pynïaid ïew hapoh Shillong.
Nangta, u la ïathuh ba katei ka kam die synsar ka ïaid lyngba ka jingkyrshan lem jong ki paralok parajor tangba utei u samla u khmih lynti pat ba katei ka kam die synsar ka jong u kan long kaba ïaid man la ka sngi da ka jingïarap lem jong ki shlem treikam, ki jaka pule ne kino-kino ki ban ai jingïarap ïa u da kaba kin shim ïa ki mar kiba u la shna bad un shu pynbiang beit ïa u synsar ha ka por ba ki donkam.
Nalor kata, utei u samla u la ong ba wat la um da dei eh u samla uba la nang la stad, hynrei u sngew ba katei ka kam thaiñ synsar ka dei ka kam kaba lah ban pynim ja ïa u lashai lashisngi bad ka dei ruh ka kam kaba u ju sngewtynnad ban trei.
Utei u samla u la ïathuh ba ha ka shisngi u ju thaiñ kumba 30 ne 35 tylli eiei bad kiba ju ïarap lem ïa u ki dei ki kmie ki kpa ha ryngkat ki paralok ha ka por ba u sdang ban trei ïa katei ka kam. Pynban kham hadien katto katne por namar ba ma ki ruh ki hap ban leit trei, u la hap ban ai bylla noh shawei da kaba u siew T. 4 uwei tang ba kin kynshew ïa u synsar namar ba ka bam por ïa u ba un kynshew katba ka kam thaiñ u la leh hi nadong shadong.
Utei u samla u la ïathuh ba ha ki por kiba mynshwa u dang lah ban ïohi haduh ka 14 snem ka rta, hynrei hadien kata u la duh noh ïa ka bor ïohi. Ka jinghap ban duh noh shyrta ïa ka bor ïohi ka dei namar ba ban eh ka jingduk ha ïing ha sem. Kumta ka la pynlong ba un duh noh shyrta ïa ka bor ïohi namar ba slem eh ban leit phah sumar.
Haba kylli kumno u sngewthuh bad nang ban thaiñ ïa u synsar, utei u samla u la ïathuh ba ha ka jingsngew ka jong u lada don ki nonghikai kiba shemphang ban hikai, kum ki briew kum ma u ki kloi ban ïoh kem ïa ka jingbatai. Ïa ka jinghikai ban thaiñ ïa u synsar u la nang lyngba uwei u paralok uba na shnong.
U la ïathuh ruh ba ki mula u lah ban thaiñ, hynrei ban ong haduh katta katta te um pat thaiñ namar ka mula ka bam por ban thaiñ.
Utei u samla u la ïathuh ba u la ju don bynta lang ruh bad kawei ka kynhun ïa kaba la tip kum ka Blindly Trust Organisation kaba don ha Nongthymmai Lawjynriew-Lumbasuk naduh u snem 2019. Katei ka kynhun ka ai jinghikai kumno ban pyndonkam ïa ka Mobile phone bad ha u snem 2021 u la nang ban pyndonkam ïa ka ‘Mobile Phone’.
U la ïathuh ruh ba lyngba ka jingïakynduh ïa ki paralok, ki la ai mynsiem bad leh bha ïa u bad dei na kane ka daw ka la pynlong ba un long uba shlur ban ïaid ha lynti ha syngkien wat lada um lah ban ïohi ki bor khmat ruh.
“Lada ngi mih na ïing marwei ruh, hynrei ngi la don beit kata ka jingkyrmen ba lada ngi ïaid lynti, ki paralok ki batai bad wat la kim lah ban leit buh ïa ngi sha ka jaka kaba ngi mut ban leit, hynrei ki la batai pat ïa ka lynti naei ban ïaid”, la ong utei u samla.
Shuh shuh utei u samla u la ïathuh ba ki don ki paralok jong u kiba thied ïa u mar na ki briew kiba rep bad utei u samla u la thied ïa utei u mar kumba T. 40,000 tam eiei.
U la ïathuh ba u shait ïoh ruh ïa ka skhim CM hynrei ïa mynta um pat leit mih satia sha kiba dei peit ïa katei ka skhim bad kumta um pat ïoh satia.
U la ïathuh ba ka dor jong uwei u synsar u ju die T. 130. Lada don kiba shim kham bun u la pynduna noh ïa ka dor. U la ïathuh ruh ba ki ju don ki por ba u lah ban die 30-40 tylli eiei ha ka shisngi, hynrei don ka por ba u lah die bad don ki por pat um lah die.
U la ïathuh ba ka jingdie jong u synsar T.130 ka dei namar ba ka don ka por ba u mar u rem bad ka don pat ka por ba u shong tad bad u hap ban pyrkhat ïa ka bai kali, ka bai bam bad kumjuh ïa ka bai ksai ba u thaiñ bad u la ong ba um kwah ban ïeh ïa kane ka kam thaiñ synsar namar ka dei tang kane ka kam kaba u lah ban leh bad kaba u suk ban trei.
Utei u samla u la ai mynsiem bad pynshlur ruh ïa kiwei ki samla ba kin don ïa ka mynsiem kaba shlur ym ba kin long kiba jaituh namar ba ma u ruh wat lada ka bor khmat um ïohi hynrei u sngewtynnad pat ban trei ban ktah bad u ju hikai lang ruh ïa ki paralok parajor jong u ba kin nang ban thaiñ synsar.
“Kino kino kiba don jingduna ne ki bym don jingduna ruh ki dei ban don ka mynsiem keiñ ba kin trei, shisien ba la wan sha pyrthei ngi dei ban trei namar lada ngim trei naei ngin ïoh bam, ym dei ba ngin shu shong ban ap na kiwei”, la ong utei u samla.
U la ong ruh ba u synsar u dei uba donkam ha kino kino ki jaka ruh kumta u la kyrpad ïa ka sorkar ba kan shim lem ïa ki mar jong u kiba u pynmih khnang ba u ruh un im lem kumba im lem kiwei.
