Shillong, Nailar 16
U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K Sangma u la ai bun kular ha ryngkat ka thong ban pynmih bun ki lad ai kam ïa ki samla ha kaba u la ong ruh ba ka jingkhlaiñ ka Meghalaya ka dei mynta ha ki samla bad ïathuh ba ki samla kiba hapoh 35 snem ka rta ki don 72 na ka 100 ha kane ka Jylla.
U Conrad u la pynpaw ïa kane haba ai jingkren sha ki paidbah ka Jylla ha ka jingrakhe sngi laitluid ka ri kaba la long ha nongbah Shillong ha madan Polo ha ka Sngi Ba-ar.
U la ong ba ha ki 5 snem ban wan, ka Sorkar Jylla kan tei ïa ka Meghalaya ha kaba ki cooperative kiba dei jong ki nongrep kin shalan ïa ki mar rep sha ki ïew ha kylleng ka ri bad shabar ri.
U la buh 10 tylli ki kular ban kyntiew ïa ka Meghalaya ha kaba u la ong ba ka Meghalaya kan dei kaba shah kheiñ kum ka jaka jngohkai kaba biang tam eh ha ka ri, ka Meghalaya kaba jan baroh ki shnong ki biang ki jinghikai ha ki skul, ki lad jingsumar, surok, umbam umdih, bording, internet, ki ïing sah, ki jingtei kiba biang ban ïalehkai.
U Conrad u la ong ruh ba ka Meghalaya ka dei ka Jylla ha kaba iwei-pa-iwei i khyllung in ïoh ka lad kaba bha tam ha ka jingim lyngba ki jingkyrshan naduh shwa ban kha bad ynda la khie la san.
U la ong ruh ba ka Meghalaya kaba long nongïalam ha ki kam kiba pynneh pynsah ïa ka jingjyrngam bad pynduna ïa ka lyer jaboh ha ki rukom ai jingshakri jong ka Sorkar.
U la ong ba ka Meghalaya ka dei ruh kaba ki kynthei ki ïa ryngkat ban ïashimbynta ha ka jingim kaba dei ïa ka ïoh ka kot bad ka Meghalaya kan dei ka jong ki samla kin shah hikai pyntbit ha ki bynta bapher bapher bad ki lad ban seng kam.
Shuh shuh u la bynrap ba ka Meghalaya kaba ki jaka sor ki long kiba kiew bad biang bha ne ka Meghalaya kaba itynnad tam.
Ha ryngkat ki lad kiba ka Sorkar Jylla ka la shim bad kiba kan dang shim, u Conrad u la kular ban shim bun tylli ki sienjam ki ban kyntiew ïa ka Jylla ha baroh ki liang naduh ka rep ka riang, ka ïoh ka kot ka Jylla kan kot sha ka 10 billion US Dollar ha u snem 2028, bad kane kan pynkiew arshah ka GDP.
Nalor kata, u Myntri Rangbah u la ong ruh ba ka Jylla ka donkam ïa ka suk ka saiñ bad u kyrmen ruh ba ka jingkren bad ka HNLC kaba la sdang kan long kaba ïaid beit bad poi sha ka thong.
Ki jingkular bad buhthong ka Sorkar
Yn pyllait ïa ka ‘Green Villas’ na bynta kiba seng kam ban tei ïa ki jaka sah ba kham kor na bynta ki nongjngohkai.
Yn khot ïa ki nongbei pisa ban tei shuh shuh bun ki hotel ba remdor bad resort ban khring ïa ki nongjngohkai bad kyntiew ïa ka ïoh ka kot.
Antad ban mih ki lad ïoh kam kumba 1 lak na ka kam jngohkai ha ki 5 snem.
U shynrai Lakadong, sohniamtra (Khasi Mandarin) bad sohtrun la shalan sha ki ïew shabar ri kum ha dewbah Europe bad Middle East.
Ka Sorkar ka la ïateh bad ka International Potato Center ha Peru ha ki 2 snem ban lah pynmih phan ka Jylla nalade
Ka Sorkar kan bteng ban pynkhlaiñ ïa ka Agriculture, Horticulture, Animal Husbandry, Sericulture and Fisheries bad ka don ka lad ban pynmih ki lad ïoh kam kumba 3 lak ei ei.
Khmih lynti ban mih 2,500 ki kam ha ki 2 snem ha ka wat ba-ar ka Technology Park.
Buhthong ban ïoh jinghikai pyntbit kumba 1.5 lak ngut ha ki 5 snem lyngba ka Skill Building and Entrepreneurship bad long nongïalam ka Meghalaya ha ka Skill Development.
Ki kam khaïi ha khappud kin kyntiew arshah ïa ka ïoh ka kot sha ka USD 10 billion. Yn pynkhlaiñ ïa ki border haat, Land Customs Station bad Integrated Check Point.
Yn pyllait ïa ka flagship program na bynta ki samla kaba kyrteng Engagement, Employment and Empowerment lane Chief Minister’s ELEVATE ban treikam lajong bad yn kyrshan 35 haduh 75 percent.