Shillong, Nailar 22
Ka Federation of Khasi Jaiñtia & Garo People (FKJGP) Sengkmie ha ka Sngi Ba-ar ka la leit rah ïa ki nongmuna jong ka umbam-umdih ba la lum na 51 tylli ki shnong kiba don ha sor Shillong ban phah peit bniah ïa ka jingkhuid jong ka um ha State Food Testing Laboratory ha Pasteur Hills, Shillong.
Haba kren sha ki lad pathai khubor, u President ka seng, Bah Dundee C. Khongsit u la ong ba hadien ba la ïoh jingujor na ki nongshong shnong halor ka jingartatien ïa ka jinglong-jingman ka um kaba poi sha ki ïing ki sem – la ka long ne em kaba biang ban dih, ka seng ka la shong jingïalang bad rai ban lum ïa ki nongmuna jong ka umbam-umdih na ki shnong bapher-bapher ha kylleng ka sor Shillong.
Hadien kane, ka seng ka la leit rah ïa ki nongmuna ban phah peit bniah ha State Food Testing Laboratory ha Pasteur Hills.
“Ngi lum ïa ki nongmuna ha 2 tylli ki bitor – uwei u bitor ban peit la ka don ne em ki ‘Bacteria’ bad uwei pat ha u bitor plastik ban peit na bynta ki ‘Heavy Metal’ bad ka jingdon jong u ‘Iron’ ha ka um,” la ong u Bah Khongsit.
U la ong ruh ba ka jinglum ïa ki nongmuna kam dei kaba shu leh lymmuh hynrei katkum ki kyndon jong ka jingpeit bniah.
“Ngi shim ïa kane ka sienjam ym ban kynthoh shimet ïano-ïano. Haba ngi shim jingkheiñ, ki don da ki spah tylli ki top um ha sor Shillong kiba pynpoi um sha ki longïing bapher-bapher. Ngi la lum nongmuna na kumba 51 tylli ki shnong,” u la ong.
U la ong ruh ba ka seng ka kyrmen ba ka jingmih na kane ka jingpeit bniah la ka dei kaba bha ne sniew, kam kwah ban kynthoh ïano-ïano namar ka jingïadon bynta ka kynthup naduh ka tnad PHE, Municipal bad ki top shnong kiba hap hapoh ka jingpeit jong ki shnong ki thaw.
“Ngi shim ïa kane ka sienjam khnang ba u paidbah nongshong shnong un tip ïa ka jingshisha ba ka um kaba poi sha ki longïing ka dei shisha ne em kaba bit ba biang ïa ki ban dih. Bun ki longïing ba duna ha ka ïoh ka kot, ym kum kiba bit ba biang ban buh ki ‘Filter’ ba rem dor. Ngi leh ïa kane kyrpang na bynta kito ki longïing kiba jynjar,” la ong u President.
Haba kdew ba kan shim por kumba 14-15 sngi eiei ban ïoh ïa ka kaiphod, u la ong ba ka seng kan sa pynbna paidbah ïa kane bad lada lap ba don ka jingduna, ka seng kan sa kren sha ki bor Sorkar kumno ban pynbit pynbiang ïa kane ka bynta.
“Lada don ka jingduna bad na ka liang ka Sorkar tang ïa kata ka umbam-umdih kaba khuid ban pynpoi sha ki longïing ruh kam lah, te ka long kaba lehraiñ ïa ngi kum ka jaidbynriew bad ka Jylla baroh kawei,” la ong utei u nongïalam.
Shuh shuh haba pynsngew ba ka Sorkar ka dei ban sngewthuh ba kaei kaba ka seng ka leh ka dei na bynta ka jingbha, u Bah Kongsit u la bynrap, “Lada ka kaiphod ka long kaba sniew, ïa kaba ngi phah peit bniah tang hapoh sor Shillong, ka seng kan hap kren lyngba ki distrik ba ki ruh kin shim kane ka sienjam ban lum ïa ka nongmuna jong ka um bad phah peit bniah.”
