Shillong, Nailar 24
Ka Khun Hynñiewtrep National Awakening Movement (KHNAM) lyngba u Working President, Bah Thomas Passah u la ong ba ka dawbah jong ka jingjulor ka mariang ha ki thaiñ Rilum Jaiñtia kadei hi ka jingdon jong kine ki ‘Cement Factory’ lane ki karkhana dewbilat kiba la nangpynïar ïa ka kam ban biang ka kamai kajih.
Ha u kyrwoh ba la phah sha ki lad pathai khubor, u Bah Thomas u la ong ba ha ka jingshisha ka jingdon jong kine ki karkhana dewbilat ka khlem pynmyntoi ïa ki trai ri trai muluk lada ka dei ha ka ïoh kam ïoh jam ne ka roi ka par, hynrei kiba bun ki nongtrei jong kine ki karkhana pynmih dewbilat ki dei hi ki bar jylla bad ka ophis jong ki ruh ka don beit ha Guwahati ym ha Rilum Jaiñtia.
U Bah Thomas u la ong ba kumba la paw ba kine ki bar jylla kiba seng karkhana ha Rilum Jaiñtia ki dei da kaba ïoh ‘subsidy’ na ka MIDC bad ki shu thung ïa kita ki ‘Local Director’ bad ka kam ka jong ki ka long beit thik ban mih shakhmat lada wan kino-kino ki sengbhalang lane ki kynhun kiba pyrshah ïa ka jingtrei torti jong ki.
Nalor nangta, u Bah Thomas u la ong ba ka Sub-rule (3) Rule 5 jong ka Environment (Protection) Rules, 1986 ka pyrkhing lane mana ïa ki projek thymmai lane ban pynheh ïa ki projek barim katkum ka jingktah jong ki ïa ka mei mariang bad ïa ka ‘Public Hearing’ kaba la pynlong ha ka Sngi Palei ka la pynkheiñ ïa ka EIA namar ba ym ïohi ba ka ‘Pollution Board’ ka khot lane pan jingthoh na kiba pyrshah lane kiba kwah ban ai jingmut halor kane ka jingpynïar kam ka TOPCEM bad katei ka ‘hearing’ ha katei ka sngi ka long beaiñ ruh namar ba ïa kiba pyrshah la khang ban ïa shimbynta ha katei ka ‘hearing’.
Nalor kane, u Bah Thomas u la ong ba katkum ka jingkren jong u Hearing Officer ka paw ban um don jingtip ba ki don kiba pyrshah ïa kane ka jingpynïar kam ka TOPCEM, hynrei katkum ki ‘video’ ba la saphriang pat ka paw shai kdar ba bun ki paidbah ki pyrshah ïa kane ka kam bad lehse ka lah ban don ka jingïasylla jong ki heh ka TOPCEM bad ki briew kiba don ha ka bor ban pyndep jubor ïa kane ka kam.
Shuh shuh u Bah Thomas u la ong ruh ba ha ki snem ba la dep ka ‘Star Cement’ ruh ka la pynïar ïa la ki jingtrei bad ka ‘public hearing’ ha kane ka bynta ruh la ïohi kumba ka long shiliang, ha kaba ka jingpyrshah kiba ka seng ka la phah sha ka Meghalaya Pollution Control Board ka la shu jah noh.
“Kaei kaba ka sorkar kan leh pyrshah ïa kine ki pulit kiba pyndonkam bakla ïa ka bor ka jong ki? Kum ka seng ngi pynrem jur ïa kane bad ngin shim ruh ïa ki sienjam ba donkam halor kane ka bynta”, la pynkut u kyrwoh na ka KHNAM.