Shim khia ka SURE ban hikai pynbha ïa ki jingbam tynrai

Ki jait jinghikai ki ban ai ha kane ka jinghikai ki dei, ka rukom shet ïa ki jingbam Indian, ki jingbam Chinese bad ki jingbam tynrai.

Jowai, Nailur 07

Kum shibynta jong ka jingai jinghikai ïa ki samla ka thaiñ Satpator ha ka kam shet kam tiew, ka SURE ka la shim khia ruh ha kaba kumno ban nang pynbha ïa ki jingbam tynrai. Kane ka jinghikai kan long na ka bynta 17 sngi. Ki jait jinghikai ki ban ai ha kane ka jinghikai ki dei, ka rukom shet ïa ki jingbam Indian, ki jingbam Chinese bad ki jingbam tynrai.

            Ha ka 6 tarik u Nailur la pynlong ïa ka jinghikai kaba kyrpang tang halor kumno ban pynitynnad (glamorization) ïa ki jingbam tynrai. Ki nongwan shah hikai kiba wan na ki shnong bapher bapher jong ka thaiñ Satpator ki la wanrah ïa ki jingbam tynrai ba ki pynkhreh bad la ïarap pynitynnad ïa kine ki jingbam kiba ki la shet da u Chef Lambhah Kma. Ïa kane ka jingshet bad jingpynitynnad ïa ki jingbam tynrai la pyndep da ki nongwan shah hikai kiba la bynta ha ki kynhun bapher bapher.

            U Chef Lambhah Kma u ong ba ka jingbam tynrai jong ngi ki la long lypa kiba don pura ïa ki bynta ba tei met, kaba sah ka long satang ban nang pynitynnad ïa kine ki jingbam. U la ong ruh ba ka jaidbynriew jong ngi ka riewspah bha ha ki jingbam tynrai kiba bunsien ki dei kiba la shet da ki jhur ne ki soh kiba ïoh na ki khlaw (wild edible). Ka jingkyrmen ka jong u ka long ba ki dukan die jadoh kin sdang ban shim khia ha kaba kumno ba kin pynitynnad ne pyni bang ïa ki jingbam kiba ki die.

            Ka Ilasiewdor Gashnga kaba long ka Program Coordinator Skill Training jong ka SURE ka ong ba wat la ïalade ka dei ka War, hynrei haba ka peit ïa ki jingbam kiba ki nongwan shah hikai ki la wan ban pyninam ha kane ka sngi, ki dang bun kiba ïalade ruh kam tip ne kam ju ïohi. Ki katto katne jait ki jingbam tynrai kiba la shet da ki nongwan shah hikai ki dei ka jyntah Sohslung, ka jyntah Tham, u Soh sten, Sohlkhein, u Pron, Jia jekeng, Jia herew, jia Sohlewi, Jia Lekedung, Jia Chan, jia sohlachit, Chiah koi, bad Sohrma. Ha kaba ïadei bad ki jait kpu pat kila wanrah da u tewe puri bad u twew resai.

            Ka Kong Ilasiewdor ka la ong ruh ba ka long kaba itynnad ban ïohi ba ki samla ki sngew sarong ban pyninam ïa la ki jong ki jingbam tynrai.

            Lah ban ong ba wat tang hapdeng ki shnong kiba don ha ka thaiñ War Jaiñtia ruh, ka jingbam tynrai ki Nongtalang ka lah ban don ka jingïapher bad ka jong ki thaiñ Padu, Satpator ne Amwi.

            Ka Kong Ilasiewdor ka la ong ba kane hi ka pyni shaphang ka jingriewspah ka bam tynrai jong kane ka thaiñ.

            Kham hashwa ïa kane, la ïoh ïa ka jingai jinghikai shaphang ki jingbam bakongsan kiba tei met da ka Kong Pasqualina Lamare kaba dei kawei na ki nongtrei jong ka SURE bad la ïoh ruh ïa ka jingkren na u Ma Lambormi Suchen, Skill Development Officer West Jaiñtia Hills District. U Ma Suchen u la ïaroh ïa ka SURE ba ka la lah ban pynïaid ïa kane ka jinghikai. U Ma Suchen u la kyntu ruh ïa ki samla ba kin pyndep ïa ka jingshah hikai bad ban sdang leh eiei ha la ki jong ki shnong.

            Ki samla kiba la wan ïashim bynta ha kane ka jingai jinghikai ki dei ki samla na ka shnong ba marjan kum na Amlari, Jong u chen, Amjalong, Nongtalang nalor ki shnong kiba hap hapoh ka Syndai kum ka Syndai Kmai Shnong, Syndai Mission bad Syndai Lyngkot.