Shillong, Nailur:
Ka Sorkar Meghalaya Democratic Alliance (MDA)-II, ha ka Sngi Ba-ar ka la ai ka jingmynjur ban pyndam noh ïa ar tylli ki projek pynmih bording (Power Project), kita ka Kynshi Stage-I bad ka Upper Khri Stage I & II hadien ba la shem ba kim ïahap shuh ha ka jingpynlut pisa.
Ïa kane ka rai ban pyndam noh ïa kitei ar tylli ki projek, la shim bad mynjur ha ka jingïalang jong ka Kynhun Myntri (Cabinet) kaba la long ha ka Sngi Ba-ar.
Haba kren sha ki lad pathai khubor hadien ba la wai ka jingïalang, u Myntri Rangbah ka Jylla, Conrad K Sangma u la ong ba kine ar tylli ki Hydro Power Project ki dei kiba la ïasoi ïa ka Memorandum of Agreement (MoA) da ka Sorkar Meghalaya bad ki kompani pynmih bording la slem bha.
Ïa ka Kynshi Stage-I la ïasoi MoA bad ka M/s Athena Project Pvt Ltd da ka BOOT ha ka 11 tarik Nohprah 2007, katba ïa ka Upper Khri Stage-I & II la ïasoi ha u snem 2012-2013 bad ka kompani M/s SM Energenco Ltd.
U Conrad K Sangma u la pyntip ba kine ar tylli ki projek ki dei kiba la ïateh bad ki kompeni shimet, hynrei namar ka jingbym ïoh pisa ban pyntrei bad ka dor jong ka jingpyntrei ïa kine ki projek ruh ka la nang kiew bad kumjuh ruh ka jingshim por da ki kompeni ban pyntrei ïa ki, ka la pynlong ïa ka kynhun Myntri ban shim ïa ka rai ban pynduh pyndam noh ïa kitei ar tylli ki projek.
“Hynrei ka Sorkar bad ka tnat ba dei khmih, kin shim mardor ïa ka sienjam ha kaban wad ïa kiwei pat ki paralok lane lehse bad ki juh ki paralok hynrei ha ka rukom pynbeit ba thymmai namar kumba nga ong, ka daw hi ka long ba kine ki projek kumba ki long mynta hi, kim ïahap shuh bad ka dor ba la ïabuh,” la ong u Conrad.
U la ong ba kawei na ki daw ba khraw eh halor ka jingpyndam noh ïa ka MoA jong ka Kynshi stage-I ka dei namar ka jingpynslem jong ka kontraktor ban pyntrei ïa ka projek hapoh ka por ba la buh.
Nalor kata, ka Ministry of Environment, Forest & Climate Change ka la pynkylla thymmai ïa ki kyndon treikam na ka bynta ka e-flow ha u snem 2017, kaba la pynduna bun shah ïa ka jingïoh um ban pynmih bording. Kat kum kane ka kyndon treikam ba thymmai, ka jingpynmih bording kan duna noh sha ka 845 MU na kaba la tyrwa nyngkong kaba long 1087 MU bad ka Installed capacity sha ka 210 MW na ka 270 MW.
Halor ka kyndon thymmai, ka dor jong ka bording ka la kiew 8.58 shi unit na kaba mynshuwa kaba long 7.02 shi unit na ka dor u snem 2015 bad naba ka jinglah pynmih bording ka la duna haduh 20% katba ka jingpynlut ïa ka projek ka duna tang 4% bad namar ka jingheh ka dor pynlut, ïa kane ka projek yn ym lah shuh ban pynïaid shakhmat.
U Director ka Independent Power Producers (IPP) u la nang kyrpad ha kaban shah ban buh sa ïa ka Pump Storage Hydro Scheme sha kane ka projek ban pynlong ïa ka project kaba lah ban pyntreikam, ka ban sa nang pynheh shuh shuh ïa ka dor.
Haba kylli, balei pat ka Sorkar ka la ïasoi ïa kine ki projek ha kaba nyngkong, haba ka hap ban pynduh pyndam ïa ka kontrak bad ki kompeni, u Conrad u la ong ba um kwah satia ban kynnoh ïano ïano ruh bad bynrap ba ki sorkar ba la leit ki la dep ban peit bniah bad bishar bad don ka jingthmu ban ïaid shakhmat bad kine ki projek.
“Hynrei kane ka jingthmu kam shym la ïaid kat kum ba ka dei bad mynta ha kum kane ka por, haba ngi phai dien sha kine ki projek, la lap ba kim long shuh kiba biang,” la ong u Conrad.
