Shillong, Risaw 11
Ka tnad Public Health Engineering (PHE) ka dang pynkhreh ïa ka kaiphod ban phah sha ka Sorkar na bynta ban pynithuh ïa ki ‘pipe’ um ka Greater Shillong Water Supply Scheme (GSWSS) kiba la dei por ban bujli.
“Ngi dang pynkhreh ïa ka kaiphod ban pynithuh ïa baroh ki ‘pipe’ um ha kylleng ka nongbah kiba donkam ban bujli namar ka jingkut noh ka jingim jong ki. Ïa kane ka kaiphod ngin sa phah pat sha ka Sorkar,” ong ka tyllong khubor kaba tikna na ka tnad PHE.
Ka la ïathuh ruh ba bun na ki ‘pipe’ um ha kylleng ka sor Shillong ba kynthup jong ka PHE, Municipal bad jong ki shnong bapher-bapher ki la palat ïa ka 30 snem bad kumta la dei por ban bujli noh ïa ki.
“Ngi la dep ban bujli ïa u ‘Main Line’ uba na Mawphlang da uba 1000 mm (DI), 900 mm (DI) bad 750 mm (DI),” ong ka tyllong khubor.
Halor ka jingkhuid jingsuba jong ka um, ka tyllong khubor ka ïathuh ba ka tnad ka ju leit ban ber ‘Chlorine’ man ka sngi khamtam ha ki jaka pynlang um ba kongsan jong ka tnad – ha 4 Mer shiteng bad Nongthymmai.
Haba kylli, ka la ong ba ka um ka long ba bit ba biang na bynta ban bam ban dih.
Ka la ïathuh ruh ba ka jingber ‘Chlorine’ ka shong katkum ki kaiphod jingpeit bniah bad haba ïoh ïa kano-kano ka jingujor, ki SDO, Engineer mar-mar ki leh ïa kaba donkam ban pynkhuid ïa ka um.
Haba ïadei bad ki khñiang ‘bacteria’, ka tyllong khubor ka ong, “Mynta lada lap tang iwei ruh i sla ha ka ‘top’ um, kata kan ïalam sha ka jingdon ki khñiang. U sla ba bha ruh shisien ba pyut, ki khñiang kin don beit.”
Nalor kane, haba phai sha ki jaka peit bniah ïa ka um ne ki ‘Laboratory’, ka la ong ba ka tnad ka don 31 tylli ki jaka peit bniah ha kylleng ka Jylla bad na kine 4 tylli ki dei kiba la ïoh jingithuh na ka National Accreditation Board for Testing and Calibration Laboratories (NABL).
“Ha kine ki jaka peit bniah, ki don ruh 31 ngut ki ‘Chemist’/’Water Analyst’ bad 7 ngut ki ‘Microbiologist’,” ka la ong.
Kum ban shu kdew hangne, ka umbam umdih kaba la pyndonkam da ki 44 tylli ki shnong jong ka nongbah Shillong, ka long ka bym shngaiñ satia, ha kajuh ka por kaba buh jingma shi kat dei ïa ka koit ka khiah jong ki paidbah.
Ïa kane la lap dang shen da ka Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI) hadien ka jingkhmih bniah ïa ki nongmuna jong ka um ba la lum da ka FKJGP na ki 46 tylli ki shnong ka nongbah Shillong ha ka 22 tarik u Nailar mynta u snem.