New Delhi, Risaw 16 (UNI)
San ngut ki nongbishar ka Supreme Court ha ka Sngi Ba-Ar kin sa pynbna ïa ka rai halor ki mukotduma kiba dawa ba dei ban ai jingithuh da ka aiñ ïa ka jingshongkha para kynthei ne para shynrang (Same-sex Marriage).
Ka Supreme Court ka la pynlong ïa ka jingbishar kaba 10 sngi ban sngap ïa baroh ki mamla ha kaba ïadei bad ka jingkwah ban ai jingithuh da ka aiñ ïa ka jingshongkha para kynthei ne shynrang. Hynrei ha ka 11 tarik Jymmang, ka Supreme Court ka la pynbna ba kan ym pat ai rai eiei.
Ki la don kumba 21 ngut ki nongai mukotduma kiba la kyrpad ïa ka Supreme Court ba kan bthah ïa ka Sorkar India ban ai jingithuh da ka aiñ ïa ka jingshongkha para kynthei ne para shynrang.
Ïa ka mukotduma banyngkong eh la ai da u Supriyo Chakraborty bad u Abhay Dang. Ha ka mukotduma kaba ar, la ong u Parth Phiroze Merhotra bad u Uday Raj Anand bad hadien kine, la bud sa kiwei.
Ki san ngut ki nongbishar kiba la shong bishar halor kitei ki mukotduma ki kynthup ïa u Chief Justice of India (CJI) Dr Dhananjaya Yeshwant Chandrachud bad saw ngut kiwei pat ki nongbishar – Justice Sanjay Kishan Kaul, S Ravindra Bhat, Hima Kohli bad PS Narasimha. Kine ki la sngap ïa ki nia bad ki nongrim ba la pynpaw da kumba 40 ngut ki muktiar kiba la mihkhmat ïa ki nongmudui mukotduma bad kumjuh ruh jong ka Sorkar Pdeng.
Ki nongmudui mukotduma ki la kwah ban ïoh jingithuh da ka aiñ ïa ka jingshongkha para kynthei ne para shynrang bad ki la kyntu ban pynbeit ïa ki kyndon jong ka Special Marriage Act (SMA), 1954.
Ki nongmudui ki la pynpaw ba ka kyndon 4(C) jong ka SMA ka ithuh tang ïa ka jingshongkha hapdeng u shynrang bad ka kynthei. Namarkata, ki la ong ba kane ka long kumba leh shiliang ïa kito kiba shongkha para kynthei lane para shynrang naba ki duh ïa ka hok ban ting khun, ïoh kam ïoh jam bad ka bai bam tymmen. Kine ki nongmudui ki la kyntu ïa ka Supreme Court ban pynbna ba ka kyndon 4(C) jong ka SMA ka long pyrshah ïa ki kyndon aiñ ka Riti Synshar.
Shuh shuh ki la kdew ba ka jingbym ai jingithuh ïa ka jingshongkha para kynthei ne para shynrang ka pynkheiñ ïa ka hok jong ka jinglong mar katjuh, bad ka jinglaitluid ban pynpaw.
Ha kawei pat ka liang, ka Sorkar Pdeng lyngba ki muktiar jong ka, ka la pynpaw ba kam dei satia ka kamram jong ka ïingbishar ban rai eiei halor kane. Ki la kdew ba ka dei ka kamram jong ka Parliament ban thaw da ka aiñ halor kane ka bynta hadien ba la ïaphylliew jingmut bad ki sorkar jylla.
Ka Sorkar Pdeng ka la ong ruh ba lada ai jingithuh ïa ka jingshongkha para kynthei ne para shynrang, yn donkam ban pynkylla ïa kiba bun bah ki aiñ.
Nalorkata, ka Sorkar Pdeng ka la pyrshah jur ïa ka jingdawa ban ai jingithuh da ka aiñ ïa ka jingshongkha para kynthei ne para shynrang bad ka la ong ba ka nongrim jong ka sorkar ka long ban ai jingithuh tang ïa ka jingshongkha hapdeng u shynrang bad ka kynthei, bad ba dei tang ka Parliament kaba lah ban rai halor kane ka mat bakongsan.
Lai tylli ki jylla – Rajasthan, Assam bad ka Andhra Pradesh – ki la pyrshah ïa ka jingkyntu ki nongmudui kiba kwah ban shah ithuh da ka aiñ ïa ka jingshongkha para kynthei lane para shynrang.