Shillong, Naiwieng 02
Ka Hima Khyrim ka la pynkut ïa ka lehniam bad ka shad ainguh kaba shisien shisnem da ka Pomblang Lyngka kaba la pynlong ha phyllaw Ïingsad ha Smit ha kaba la pynlong ïa ka shad ka mastieh ha ka por mynsngi haduh janmiet hapdeng ka iphuh-iphieng bad sakhi lang jong ki phew hajar ngut ki khun ki hajar bad ki paidbah na kylleng ka Bri Hynñiew-trep bad nabar Jylla.
Kumba la ju tip kum ka Shad Nongkrem, kane ka shad ainguh jong ka Hima Khyrim ka dei kaba kham kyrpang tam napdeng ki Hima Khasi kiba don haduh mynta namar ka dang bat ïa ka lehniam bad pynneh pynsah ïa ka riti ka dustur kaba la don naduh ka por u menbarim.
Kumba ju long man la u snem, kane ka shad ka mastieh kaba ar sngi lynter bad jinglehniam jong ka Hima Khyrim ka sdang da kaba pyndep ïa ka Pomblang Ïewduh halor u lum pomblang ha Smit ha ka 1 tarik Naiwieng kaba dei ka sngi Ïewduh, bad pynkut ha ka 2 tarik Naiwieng kaba dei ka sngi Lyngka katkum ka rukom kheiñ sngi u Khasi.
Ha kane ka sngi ba pynkut ïa ka shad bad ka lehniam, la sakhi lang da ki phew hajar ngut ki paidbah kiba la wan na kylleng ki jaka jong ka Hima Khyrim bad ka Bri Hynñiewtrep hi baroh kawei ha kaba la ïashimbynta da ki nongshad kynthei bad shynrang ha ryngkat ki khor ki khriam bad pynïahap.
Ki nongshad kiba la ïashimbynta lang baroh ki long 174 ngut ki kynthei bad 121 ngut ki shynrang ha kaba la pynshoh ïa ka tem kanpur da ki duhalia na shnong Wahkhen ha kaba uwei na ki nongput Tangmuri uba la slem bad rim tam, u Bah Komik Khongjirem u dang ïashimbynta lang. U Bah Komik u la donbynta bad ka Hima kum u duhalia naduh ka por jong u Pa’iem Olim Sing Syiem bad mynta u dang bteng ban ïashimbynta wat hapdeng ka jingnoh ka rta namar u la kynjoh ym duna shuh ïa ka 88 snem ka rta.
Ha kane ka sngi la ïoh ruh ïa ka jingbatai shaphang ki bynta jong ka lehniam Pomblang ba la batai da u Myntri ka Hima Khyrim uba dei na ka Raid Lawai, u Bah B Sohtun naduh ka Pomblang Ïewduh kaba la pyndep halor u lum pomblang ban ai ka nguh ka dem ïa u ‘Lei Shyllong, nangta ka bujai blang kaba la leh ha Ïingsad ha ka step synïa jong ka sngi Lyngka na ka bynta ban pyndep pat sa ïa ka Pomblang Lyngka ha phyllaw Ïingsad.
U la ïathuh ba ka Hima Khyrim ka don 6 Raid bad 6 Lyngdoh, hynrei ki Raid kiba kynthup ïa ka Raid Nongbri, Raid Mawshai, Raid Mawlieh, Raid Lawai, bad Raid Nongkynrih, ki dei kiba pyndep ïa ka bujai blang. Ka Raid Nongkrem ruh ka dei lang tangba kam donkam ban pyndep ïa ka bujai blang.
La ïoh ruh ïa ki kyntien ai khublei na u Pa’iem Dr Balajied Sing Syiem uba la sngewnguh ïa baroh ki khun ki hajar ka Hima bad kiwei pat ki khun ka ri Khasi Jaiñtia kiba la kyrshan ïa ka Hima bad ai mynsiem ban nang bteng ïa ka shad ka kmen bad ka lehniam jong ka Hima kaba shisien shisnem na ka bynta ka bit ka biang ki khun ki hajar bad ïaid beit ka synshar ka khadar.
U Pa’iem u la pynpaw ruh ka jingsngewnguh ïa baroh ki riewpawkhmat kiba la wan sakhi lang naduh ki Myntri Sorkar, MLA, MDC, ki ophisar ka Sorkar.
Napdeng ki heh ki haiñ kiba la poi lang ki kynthup ïa u Symbud Myntri Rangbah, Bah Prestone Tynsong, kiwei pat ki Myntri Sorkar, u Chief Executive Member ka KHADC, Bah Pynïaid Sing Syiem lem bad kiwei kiwei ki MLA ki MDC nalor u DGP bad kiwei pat ki ophisar, nalor ki phew hajar ngut ki paidbah kiba la pyndap smam ïa ki jaka shong sawdong ka madan Ïingsad.
Ynda la prem miet, ha shwa ban pyndep ïa ka Pomblang Lyngka, la sdang ka duwai ka phirat bad kñia syiar ha phyllaw Ïingsad bad hadien kane la sdang nyngkong ban pom ïa u Blang Khatar Sla da u Pa’iem Khynnah. Ha kane ka sngi la ïoh ruh ka jingbatai lyngkot na u Basan ka Raid Nongkseh, u Bah Nathaniel Thangkhiew uba la batai kumno ka Mylliem ka dang wanlang ban donbynta ha ka niam ka rukom bad ka Hima Khyrim bad balei ka Hima Shyllong ka pait kaba pynkha ïa ki ar tylli ki Hima, kita, ka Hima Mylliem bad Hima Khyrim.
U Basan u la ong ba ka Mylliem ka don la jong ka synshar ka khadar hynrei ha ka niam ka rukom ka dang donlang bad ka Hima Khyrim ha kaba la pyndep ruh ïa ka duwai ka phirat bad ka nguh ka dem ha u ‘Lei Shyllong khamtam ha ka Pomblang Ïewduh, kumba la leh naduh hyndai ha ka por ka Hima Shyllong.
