Nongpoh, Naiwieng 13
Ki Longsan Mansan, nongïalam jong ki Elaka, Raid bad Hima bapher bapher jong ka them Ri Bhoi, ki la pynpaw ïa ka jingsngewkhia kaba khraw halor ka jingpynsangeh ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC) ban ai ïa ka syrnod Khasi Tribes Certificate bad ka jingbym ithuh shuh ka shlem treikam jong u Deputy Commissioner ka Ri Bhoi ban ai jingithuh Scheduled Tribe ïa ki khun Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia ha kine ki snem kiba mynta kiba la buh jingeh shikatdei ïa kiba bun ki samla pule kiba dang heh dang san bad dang khie ban kiew shaphrang ha ki liang bapher bapher.
Halor kane ka jingeh kaba ki khun Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia ki ïakynduh, u Bah Phrangsngi Syngkli, Lyngdoh Raid jong ka Raid Nongkyrla, u Bah William Syngkli, Secretary jong ka Elaka Nongpoh, u Bah D Lyngdoh, Lyngdoh Khynnah jong ka Raid Nongkhrah lem bad kiwei ki nongïalam ka Raid Marwet, Raid Marngar, Raid Nongkharai, Raid Nongpoh, Raid Sohkhwai, Raid Nonglyngdoh, Hima Jirang da kawei ka sur ki la leit ai da ka jingthoh sha u Chief Executive Member ka KHADC u Bah Pynïaid Sing Syiem ban kyntu ba un shim ïa ki lad ki lynti ban weng ïa kine ki jingeh.
U Bah Phrangsngi Syngkli lem bad u Bah William Syngkli haba pynshai halor kane ka jingeh, ki la ïathuh ba kiba bun ki la wan ud sha ki nongkitkam Raid/Hima ha kaba ïadei bad ka jingpynsangeh na ka shlem treikam ka KHADC ban ai (issue) Khasi Tribes Certificate ïa ki khun Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia kum ki Scheduled Tribe Bhoi namar kumba long mynta, ka shlem treikam u Deputy Commissioner ka Ri Bhoi ka la sangeh ban ai ïa ka syrnod Scheduled Tribe sha ki khun Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia lym da kim ïoh ban bsuh lang ïa ka Khasi Tribes Certificate kaba la ai da ka KHADC.
Ki la ïathuh ruh ba hadien ka jingkynduh ïa u Bah Pynïaid Sing Syiem, u la kular ïa ki nongïalam ba un thaw noh da kino kino ki lad ki lynti ban pynïoh ïa ka Khasi Tribes Certificate ïa ki khun Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia katba ym pat lah satia ban pynlong aiñ pura, khnang ba kan nym ktah lane long ka jingkhanglad bad mawjynthut ïa ki khun ki kti kiba dang pule bad khie san.
Kitei ki nongïalam ki la pynshai ruh ba ka Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia ka dei kawei na ki riti-dustur ba kyrpang eh jong ki jaidbynriew Bhoi kiba shong ba sah ha them Ri Bhoi baroh kawei. Kane ka jinglong ba kyrpang kane ka dustur Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia ka long ba u shynrang Bhoi u leit shaw/ïalam kurim/lok da ka kynthei ka bym dei Khasi (Non-Khasi) bad ki khun kiba mih na kata ka shong kha khleh pat ki shim noh ïa ka jaid/kur Bhoi jong u kpa jong ki kum ka nuksa Syngkli, Makri, Tado, Rympeit, Khymdeit, Mallai, Lapang, Nongkyum bad kiwei kiwei de ki Kur Bhoi. Ki la pyntip ruh ba la kumno-kumno shipawa ne tam na ki jaidbynriew Bhoi, ki dei kiba mih ne hiar pateng na kane ka dustur Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia bad ba kane ka Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia ka dei kaba la pdiang hun da baroh ki Raid/Hima/Sirdarship kiba don ha them Ri Bhoi bad kam pat shym la don kano-kano ka jingujor ne pyrshah ne ka jingïatyngkhuh na kano-kano ka liang ne bynta namar kadei ka dustur kaba la ïalam da ki mynbarim ka them Ri Bhoi.
Kitei ki nongïalam ki la ong ba ka jingthmu bad ka phang pdeng eh jong kane ka Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia, katkum ka saiñdur ne jingïohi jngai jong ki mynbarim eh jong ki nongshong shnong ka them Ri Bhoi naduh hyndai hynthai, ka long ba kumno ban pynroi pynman ïa ka jaidbynriew Khasi Bhoi ba dang rit paid bad kyrpang kumno ban ïada na ka jingïapduh, kata haba kano kano ka longïing kam don khun kynthei wat tang iwei ruh ban bteng ïa kata ka ïing bad baroh ki khun ki dei ki shynrang bad ban pynthikna ba kata ka longïing kan ym ïap duh/ïap jah bad ïai bteng, uwei na ki khun shynrang un leit shaw noh da ka kynthei ka bym dei ka Khasi (khnang ba un ïoh jaid shalade) bad bteng ïa kata ka ïing bad ki khun kiba mih na kata ka shongkha khleh kin dei noh na ka jaid ka kynja jong u kpa Bhoi u jong ki. Ki la ong ruh ba ki Kur Bhoi/Jaidbynriew Bhoi, mynno-mynno kim ju leh ïa kata ka tangjait namar ki sngew ba kam myntoi ne phoida ban ïa shongkha ne wanrah da ka bym dei ka kynthei Khasi hapoh ïing ka kur, lada ym lah ban ïoh ïa ka jaid shalade, namar ba kata ka ïing ïapduh (bym don khun kynthei) kan duh noh bad ba ha kano kano ka kur, kiba dei na ka kur Bhoi kim ju don kano kano ka jingujor ne pyrshah, khamtam na ki kur kynthei, lada uta u hynmen/para ne u kni u wanrah Bhoi/Buri hapoh ka ïing ka sem ne ka kur ka jaid ka jongki, pynban ki pynlong da ka khawai dawai bad ka kyrkhu kyrdoh ïa uta uba wanrah/wan ïalam Bhoi/Buri.
Shuh shuh ki la ïathuh ruh ba ïa kita ki khun Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia, la kheiñ, la kdup, la ieid, la burom bad ñiew ïa ki kum ki kur ki jaid bad ka doh ka snam ka jong ka kur bad ki ïoh/don bynta lang ha ki kam kur kam jaid jong kito kiba don bynta bad ba la kheiñ sang kheiñ ma ruh ban ïa poi kha poi man bad ki khun Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia, namar ka long kum ka jingïashongkha shi kur bad lada jia kum kita, la hap ban tait kur noh ïa ki (namar ka long ka jingshong sang). Halor kane ka bynta, na ka liang ki nongïalam jong ki Elaka, ki Raid bad Hima bapher bapher ka Ri Bhoi ki kyntu jur ïa ki bor ba dei khmih jong ka KHADC ba kin pynlong aiñ noh ïa ka Shaw Bhoi/Shaw Buri/Ringbia kloi katba lah khnang ban pynneh ïa kane ka Riti ka Dustur ba kyrpang jong ki jaidbynriew Bhoi.